Thúc đẩy đào tạo nhân lực trình độ quốc tế với 8 ngành mũi nhọn

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Sơ kết 5 năm thực hiện Đề án tổng thể đào tạo nhân lực trình độ Quốc tế (8 ngành) giai đoạn 2020 - 2035 và Đại học chia sẻ, diễn ra vào sáng 15/7, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đề nghị rà soát, điều chỉnh Đề án tổng thể đảm bảo mục tiêu phù hợp với chỉ đạo thực hiện các Nghị quyết 57, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị. Quán triệt quan điểm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ quốc tế là “đột phá của đột phá” được áp dụng cơ chế chính sách đặc thù, đột phá, cạnh tranh về ưu đãi đầu tư, sử dụng ngân sách nhà nước, tài sản công, thu hút chuyên gia, nhân tài, hỗ trợ tài chính cho giảng viên và người học.

Đánh giá chung, qua 5 năm, các Đề án thành phần luôn bám sát mục tiêu chung và mục tiêu của Đề án tổng thể. Trong đó, hướng đến mục tiêu chung là đào tạo nhân lực bậc đại học và sau đại học có trình độ quốc tế đối với 8 ngành đã được xác định trong Đề án tổng thể (gồm Công nghệ thông tin - Truyền thông, Cơ khí - Tự động hóa; Trí tuệ nhân tạo; Quản trị doanh nghiệp; Tài chính - Ngân hàng; Y tế; Du lịch; Quản lý đô thị), cũng như xây dựng mô hình Đại học chia sẻ có khả năng kết nối và chia sẻ các nguồn lực quan trọng trong giáo dục đại học.

Việc triển khai thực hiện Đề án thành phần đảm bảo đạt được mục tiêu Đề án tổng thể. Đã có 8/9 Đề án thành phần được nghiệm thu, trong đó 4 Đề án thành phần đang triển khai thí điểm bằng nguồn kinh phí xã hội hóa với sự hỗ trợ tích cực của các cơ sở đào tạo, 4 Đề án thành phần sẽ thí điểm đào tạo từ năm học 2026 - 2027.

PGS.TS Đinh Thị Thu Hồng, Trưởng Ban Đào tạo Đại học Kinh tế TPHCM, cho biết, Đại học Kinh tế TPHCM được giao nhiệm vụ thực hiện Đề án Đào tạo nhân lực trình độ quốc tế ngành Tài chính - Ngân hàng, trải qua 3 khóa đào tạo cùng 101 sinh viên. Nội dung đào tạo của trường hướng đến sự vận hành của trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống tiền tệ kỹ thuật số, đầu tư tài sản số, tài chính xanh, định giá tài sản phi truyền thống, quản trị rủi ro, ứng dụng công nghệ và xử lý dữ liệu lớn…

PGS.TS Đinh Thị Thu Hồng, cho biết thêm: “Từ khóa 3, UEH triển khai mô hình chương trình song bằng quốc tế giữa UEH và Đại học Rennes (Pháp). Sinh viên sau khi tốt nghiệp sẽ nhận được 2 bằng cử nhân: Cử nhân Tài chính - Ngân hàng do UEH cấp và Cử nhân Tài chính định lượng và Quản lý rủi ro do Đại học Rennes (Pháp) cấp. Các khóa tuyển chọn đều là những sinh viên có năng lực học tập tốt, tuyển chọn từ đầu vào chất lượng cao, đặc biệt với yêu cầu đầu vào IELTS 6.0 trở lên.”

Bên cạnh những mặt thuận lợi, các trường Đại học cũng nhìn nhận còn không ít khó khăn trong thực hiện các quy trình, thủ tục thanh quyết toán nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước chi cho hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Trong thực hiện Đề án Đào tạo nhân lực trình độ quốc tế ngành Y tế, TS Phan Nguyễn Thanh Vân, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, nêu thực tế: “Khi xây dựng chương trình đào tạo trình độ quốc tế thì cơ sở vật chất tốt hơn, chương trình tốt hơn, giao lưu quốc tế nhiều hơn, do đó kinh phí cũng sẽ cao hơn. Kinh phí đó sẽ được tính toán vào học phí của sinh viên, và đó có thể là một gánh nặng cho sinh viên nếu chúng ta không được tìm được nguồn tài trợ. Ngoài ra, chi phí cho cán bộ giảng dạy trong chương trình đào tạo này cũng là một khó khăn. Đối với chương trình tăng cường tiếng Anh thì đòi hỏi giảng viên cũng phải có chi phí cao hơn so với thông thường.”

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Võ Xuân Lý, Giám đốc nhân sự Công ty cổ phần IVS, cũng đề xuất giải pháp tăng cường sự gắn kết giữa nhà trường với nhu cầu doanh nghiệp và thị trường lao động.

“Thứ nhất là cần tăng cường tính linh hoạt trong đào tạo bằng cách mở rộng cơ chế để cho doanh nghiệp có thể tham gia sâu hơn vào việc xây dựng chương trình, tham gia việc giảng dạy cũng như cập nhật các nội dung gắn với nhu cầu thực tiễn hơn. Thứ hai là tăng cường thời lượng thực tập ở các dự án đồng hướng dẫn giữa sinh viên với doanh nghiệp và với nhà trường, để các bạn có cơ hội được trải nghiệm và làm việc trong môi trường thực tế nhiều hơn. Thứ ba là cần xây dựng cơ chế rõ ràng hơn và thuận lợi hơn để doanh nghiệp có thể tham gia ngay từ đầu các nghiên cứu, từ đó thúc đẩy các quá trình chuyển giao và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.”

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đánh giá cao sự chủ động, tích cực của các Đại học trong triển khai nội dung, nhiệm vụ được giao, qua đó thể hiện sự đầu tư của Thành phố trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Dù vậy, Phó Chủ tịch UBND TP cho rằng các trường Đại học vẫn chưa phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế. Trong giai đoạn 2025 - 2030, ông Nguyễn Mạnh Cường đề nghị tăng cường công tác phối hợp giữa ba nhà “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” trong triển khai Đề án tổng thể.

“Các trường phải xác định là đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng, không chỉ phục vụ cho thành phố mà còn phục vụ cho đất nước. Các trường phải đẩy mạnh việc nghiên cứu, có thể có những lĩnh vực mang tính chất định hướng, nhưng cũng có nhiều lĩnh vực nghiên cứu mang tính ứng dụng để kết nối với ngành khoa học công nghệ, để thực hiện thương mại hóa và chuyển giao kết quả. Từ đó doanh nghiệp không phải tốn nhiều chi phí để nghiên cứu lại những việc mà các trường đại học đã có kết quả nghiên cứu rồi. Đồng thời, việc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu phát triển R&D của các đơn vị doanh nghiệp cũng phải có sự kết nối với các trường đại học để tương hỗ qua lại. Tôi tin rằng làm được điều đó thì sẽ có kết quả tốt hơn. Thành phố sẽ tạo điều kiện cho các trường đại học có thể phát huy tối đa sự tham gia của mình vào sự phát triển của thành phố, cho cộng đồng doanh nghiệp và cho sự phát triển của đất nước”, Phó Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh.