Tin tứcẢnh minh
họa: thietkenhadep
Công ty Vật liệu xây dựng và xây lắp thương mại vi phạm là vụ mới nhất được phát hiện tại quận 1. Trước đó, nhiều công trình khác ở trung tâm TP.HCM xây dựng vượt giấy phép từ 4 đến 7 lầu.
Cùng với Hà Nội, TP.HCM được Chính phủ cho phép thực hiện thí điểm thành lập lực lượng thanh tra xây dựng tại xã, phường, thị trấn. Theo đó, tại mỗi phường có từ 5 đến 10 cán bộ chuyên làm nhiệm vụ thanh tra, quản lý việc xây dựng, chưa kể cán bộ chủ chốt ở khu phố, tổ dân phố. Những cán bộ cơ sở này chính là "tai mắt" giúp UBND phường giám sát việc chấp hành quy định về quản lý xây dựng.
Thông thường khi quận ký duyệt một giấy phép xây dựng cho một công trình nào đó, quận sẽ gửi ngay một bản về phường để địa phương theo dõi, giám sát chủ đầu tư triển khai thi công xem có đúng theo giấy phép hay không. Ở địa phương, sau khi nhận được giấy phép kèm theo bản thiết kế công trình, thì sẽ cử thanh tra viên đến tận công trình để kiểm tra định vị móng. Theo quy trình, khi chủ đầu tư và nhà thầu làm xong phần móng, thanh tra xây dựng phường phải kiểm tra công trình ít nhất ba lần, sau đó, mới ký vào biên bản kiểm tra định vị móng. Đây là thủ tục không thể thiếu trong hồ sơ hoàn công xây dựng.
Vậy thì tại sao vẫn xuất hiện xây dựng trái phép? Có 3 lý do chính thường được ngành xây dựng viện dẫn, đó là nhân lực thiếu, yếu, người dân né trách xây dựng ban đêm nên khó xử lý? Vẫn biết chất lượng của đội ngũ thanh tra xây dựng cấp phường xã hiện nay còn nhiều hạn chế, nhưng không thể lấy lý do ấy bào chữa cho thực trạng xây dựng sai phép diễn ra ngày càng phổ biến. Như đã đề cập ở trên, khác với những nhà xây dựng tạm ở ngoại thành nhà cao tầng có một quy trình xin phép và cấp phép xây dựng chặt chẽ, chỉ cần kiểm tra, giám sát kỹ thì có thể phát hiện ngay nếu có xảy ra sai phạm. Cái này thì không đòi hỏi thanh tra xây dựng phải có chuyên môn cao mới làm được.
Còn nói cán bộ thiếu thì cũng chưa hoàn toàn thuyết phục bởi từ khi được Chính phủ cho phép thành lập thanh tra xây dựng phường, xã, thị trấn đến nay, lực lượng làm nhiệm vụ này đã tăng đáng kể. Chỉ tính đến đầu năm nay lực lượng thanh tra xây dựng cấp quận và phường trên toàn TP đã có gần 2.500 người. Riêng quận 1 cũng có khoảng 230 người, trong đó, thanh tra quận là 62 người, thanh tra các phường là 168 người.
Với lực lượng ấy nếu tập trung đúng mức thì dù có xây dựng ban đêm cũng không thể qua mắt được các ngành chức năng. Hơn nữa nhà nhỏ lẻ, nhà tạm, nhà cấp 4 mới có thể xây dựng trong một hai đêm chứ tại thời điểm này chưa có công nghệ nào trong một vài đêm có thể xây dựng thêm 4 đến 7 tầng lầu. Trở lại vụ việc tại quận 1, với những gì đã diễn ra mọi người có thể hiểu rằng, các chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng này đã vi phạm trong một thời gian dài nhưng chẳng có cơ quan nào phát hiện? Trong khi đó ai cũng biết chỉ mỗi việc đổ một đống gạch hay đống cát xây dựng bừa bãi là lập tức có tổ trưởng khu phố, thanh tra xây dựng tới nhắc nhở, lập biên bản xử lý. Huống chi đây là trung tâm, là bộ mặt TP, nơi lẽ ra công tác quản lý đô thị phải được quan tâm nhiều hơn lại để xảy ra những vi phạm nghiêm trọng như trong thời gian vừa qua. Vi phạm xây dựng là chuyện xảy ra hàng ngày, nhất là ở các TP lớn như TPHCM. Cứ mỗi tháng TP lại phát hiện thêm khoảng 1.000 trường hợp xây dựng sai phép, không phép, chưa kể số trường hợp trót lọt qua mặt được các cơ quan chức năng, trong đó có không ít trường hợp vi phạm xây dựng hàng loạt như đã từng xảy ra ở Hóc Môn, Bình Tân, quận 8... hậu quả để lại thế nào thị mọi người đã rõ.
Thành phố đang ra sức lập lại kỷ cương trong quản lý đô thị. Một trong những kỳ vọng nằm ở đội ngũ thanh tra xây dựng phường, xã. Hiện tại, bộ máy đã có, quy định, chế tài cũng gần như đầy đủ, vậy mà vi phạm vẫn xảy ra. Ở đây chắc chắn có lổ hổng trong quy trình thực hiện các quy định, các chế tài ấy? Dù là nguyên nhân gì thì cũng cần tiến hành làm rõ để có hướng khắc phục kịp thời. Nếu không, khó tránh khỏi sự bức xúc của dư luận và ảnh hưởng đến niềm tin của người dân TP đối với quyết tâm lập lại kỷ cương trong lĩnh vực quản lý đô thị tại TPHCM.