Tin tức |
| Có khả năng các DN xăng dầu lại tăng giá bán lẻ trong thời gian tới. Ảnh: H.T. |
Theo Tổng cục Thống kê, chỉ số lạm phát trong quí 1 đã là 4%.
Như vậy, mục tiêu kiềm chế lạm phát ở con số 7% trong năm 2010 sẽ cực kỳ khó
khăn, Đặc biệt là những nhóm ngành hàng có tính chất đầu vào của nền kinh tế như
xăng dầu, điện, nước, than, xi măng, sắt thép nếu cứ tùy tiện tăng giá một cách
vô tội vạ hay lợi dụng đục nước béo cò, té nước theo mưa thì sẽ ảnh hưởng rất
lớn đến thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát mà Chính phủ đã đề ra và được Quốc
hội thông qua.
Lý do mà các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đưa ra để biện minh cho việc tăng
giá của mình là do giá dầu thế giới tăng, tỉ giá ngoại tệ tăng nên nếu không
tăng giá bán xăng dầu trong nước thì doanh nghiệp sẽ bị lỗ. Thế nhưng, bài ca
này của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã ca mãi cả chục năm nay và chưa
thấy một doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu nào xin phá sản hoặc không kinh doanh
xăng dầu. Ngược lại, to mồm kêu lỗ nhưng lại vẫn tiếp tục mở rộng đại lý, của
hàng bán lẻ và đăng ký thành lập doanh nghiệp mới bổ sung chức năng kinh doanh
xăng dầu. Nếu kinh doanh mà lỗ thì chắc chắn không một doanh nghiệp nào dám mở
rộng kinh doanh. Cả nước có 10 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu với trên 10.000
cửa hàng bán lẻ, trong đó tổng công ty xăng dầu Việt Nam trực thuộc Bộ Công
thương quản lý chiến trên 60% thị phần cả nước. Nói một cách cụ thể là Tổng công
ty Xăng dầu Việt Nam vẫn là doanh nghiệp có sự chi phối thị trường xăng dầu Việt
Nam. Do sự tăng giá xăng dầu hai lần vừa qua của đơn vị này đã bị dư luận phản
đối và trước áp lực của dư luận, Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam đã công khai một
số cơ sở để biện minh cho sự tăng giá của mình. Nhưng sự công khai này chưa rõ
ràng, chưa đầy đủ và thiếu sức thuyết phục. Lý do tỉ giá ngoại tệ tăng là cách
nói có tính bao biện. Do xăng dầu là mặt hàng đặc biệt nên luôn được sự quan tâm
và hỗ trợ đầy đủ của ngân hàng về ngoại tệ theo tỉ giá qui định. Hơn nữa, ngoại
tệ cũng chỉ mới điều chỉnh trong khi giá dầu thị trường Thế giới công bố thời
gian vào ba tháng sau chứ ít khi có tính cấp kỳ, có nghĩa là xăng dầu được nhập
khẩu từ khi giá ngoại tệ chưa điều chỉnh. Một vấn đề khác nữa là cần phải minh
bạch hơn là chi phí sản xuất kinh doanh, lưu thông trong cơ cấu giá thành, điều
đó chưa thấy Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam công khai. Chắc chắn có điều gì còn
chưa rõ ràng ở đây nên đơn vị đã không công khai yếu tố này. Và thực tế, cũng
thời điểm mà Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam tăng giá lên 590đ/lít xăng thì đã có
đơn vị kinh doanh xăng dầu có qui mô nhỏ hơn nhiều lại chỉ tăng có 400đ/lít
xăng. Do vậy, cần phải công khai và minh bạch đầy đủ cơ cấu giá thành để người
tiêu dùng biết, sẵn sàng chia sẻ với ngành kinh doanh xăng dầu nếu bị lỗ, và
ngành kinh doanh xăng dầu cũng cần ý thức trách nhiệm của mình, tránh chạy theo
lợi nhuận.
Xăng dầu được nhà nước tạo điều kiện cho doanh nghiệp kinh
doanh theo cơ chế thị trường nhưng dứt khoát phải có sự quản lý, giám sát của cơ
quan quản lý nhà nước và người tiêu dùng. Không thể để tồn tại độc quyền doanh
nghiệp và hám lợi bất chấp quyền lợi của người tiêu dùng và ảnh hưởng xấu đến
phát triển kinh tế. Chúng ta chấp nhận thị trường nhưng không thể để doanh
nghiệp thống lĩnh thị trường mặc sức tăng giá một cách bất hợp lý.
Nguyễn Khánh