Bình luận: Nghèo mà hoang phí

(VOH) - Năm 2008 sau khi triển khai 122 trên 124 cuộc kiểm toán trong phạm vi cả nước, kiểm toán nhà nước (KTNN) đã phát hiện những khoản thu chi bất hợp lý và nhiều dự án gây lãng phí khủng khiếp.

Bình luận: Nghèo mà hoang phí

Theo số liệu thống kê từ 71 cuộc kiểm toán đã hoàn tất, KTNN kiến nghị tăng thu ngân sách và tăng thu khác, giảm chi ngân sách, đưa và quản lý qua ngân sách là 5.020 tỷ đồng. Trong đó phải kể đến thành công lớn nhất của KTNN là đã xác định khoản chênh lệch giá bán điện năm 2007 của EVN là 3.402 tỷ đồng chứ không phải là 2.763 tỷ như EVN đã báo cáo để xin trích thưởng 1.002 tỷ cho CB-CNV trong ngành mình. Quan trọng hơn, KTNN đã kiến nghị chính phủ xem xét điều chỉnh giá bán điện theo nguyên tắc bù đắp được chi phí sản xuất, có mức lãi phù hợp, không bao cấp tràn lan, không bù chéo đồng thời đảm bảo nguyên tắc Nhà nước tiếp tục hỗ trợ cho đối tượng sử dụng điện là người nghèo, người có thu nhập thấp và các hộ sinh sống ở nông thôn. Cũng từ kết luận này mà từ đây nếu EVN có điều chỉnh giá điện thì phải gắn với lộ trình cụ thể và phải được chấp nhận.

Một hiện tượng phổ biến đáng lo ngại, đó là tình trạng mua sắm và quản lý và sử dụng công sản năm 2008 của các bộ ngành vẫn còn lãng phí. Theo báo cáo của 32 Bộ, ngành, 56 tỉnh, Thành phố trực thuộc TW và kết quả từ KTNN thì giá trị tài sản cố định tại các Ban quản lý dự án mua sắm là hơn 2.366 tỷ đồng, tập trung chủ yếu ở ba bộ: Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Giao thông vận tải, Y tế. Các sai phạm, thiếu sót, khuyết điểm chủ yếu là ở các khâu mua sắm tài sản, thiết bị vượt tiêu chuẩn, chế độ, mua sai mục đích, không vào sổ sách và quyết toán là hơn 95 tỷ đồng. Quá trình mua sắm còn thiếu sót về trình tự, thủ tục đấu thầu, xét chọn nhà thầu. Dùng vốn ODA để mua sắm thiết bị đấu thầu cho các ban quản lý dự án, cơ quan quản lý cấp trên hoặc trang bị cho các đối tượng không đúng mục đích. Đặc biệt là chất lượng tài sản mua sắm ở một số đơn vị chưa tốt. Không dùng được hoặc chưa dùng thì đã hỏng. Riêng ngành y tế có một số địa phương đề nghị mua các thiết bị chuyên khoa đắt tiền - mỗi loại từ hàng trăm triệu đồng trở lên, đem về nhưng lại trùm mền để đó, dẫn đến hư hỏng hoàn toàn... Dĩ nhiên là sau đợt kiểm toán vừa qua, không ít xe máy, trang thiết bị đã được kiến nghị xử lý, thu hồi hoặc điều tiết lại, tuy nhiên từ thực tế nói trên cho thấy đang có một sự lãng phí và thất thoát ghê gớm về tiền bạc và tài sản tại các Bộ, ngành và địa phương hiện nay. Kết quả này mới chỉ dừng lại ở việc kiểm toán 8 bộ ngành và tỉnh thành phố. Nếu mở rộng ra nhiều bộ ngành và các địa phương khác thì hẳn là sự lãng phí còn là những con số khổng lồ. Mong là từ câu chuyện kiểm toán của năm 2008, với tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí hiện nay, việc mua sắm trang thiết bị công và sử dụng ngân sách trong năm tới sẽ là những khoản chi tiêu thiết thực. Nghèo mà biết cần kiệm vươn lên thì sẽ có cơ hội làm giàu. Đó chẳng phải là những bài học đáng suy gẫm từ các nước phát triển hay sao?

Việt Anh