Bình luận: Nông dân trông chờ Chính phủ

(VOH) - Thời gian gần đây- nông sản nói chung – đặc biệt là nông sản xuất khẩu giảm mạnh như: gạo, cao su, giảm trên 50%, cà phê trên 30%, hồ tiêu trên 25%, cá tra cá basa trên 20% …. việc giảm giá các mặt hàng nông sản làm cho doanh nghiệp và nông dân lo lắng- không an tâm sản xuất – giá nông sản giảm diễn ra trong thời điểm chúng ta đang triển khai NQ TW 26 khóa 10 về công tác nông nghiệp- nông

Bình luận: Nông dân trông chờ Chính phủ

Nguyên nhân giá nông sản bị giảm – về mặt khách quan là do ảnh hưởng tác động khủng hoảng tài chính toàn cầu – về chủ quan do bất cập trong qui hoạch điều hành ở tầm vĩ mô từ diện tích - con giống – thu mua, chế biến vv… Trong nông nghiệp nói chung, gần như các Bộ, ngành hữu quan chỉ chạy theo phong trào của nông dân mà chưa có biện pháp chủ động định hướng phát triển nông nghiệp một cách khoa học, dẫn đến nông sản lúc dư thừa không tiêu thụ được, lúc khan hiếm thiếu thốn phải nhập nguyên liệu về chế biến. Nhìn sang nước láng giềng Thái Lan- quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới – cách đây 5 năm Thái Lan đã thông qua chiến lược đối với 12 mặt hàng nông sản, trong đó mặt hàng gạo được chính phó Thủ tướng làm chủ tịch ủy ban chính sách gạo quốc gia trực tiếp điều hành chỉ đạo các bộ ngành chức năng nhắm đến mục tiêu tăng sản lượng gạo chất lượng cao từ 80 đến 90% theo yêu cầu của Thủ tướng, trong đó gạo có chất lượng tốt dùng cho xuất khẩu chiếm 60% - các mặt hàng chế biến từ gạo tăng từ 300 đến 500 ngàn tấn mỗi năm – Để thực hiện các mục tiêu nầy chính phủ Thái Lan chia thành các khâu sản xuất, chế biến và tiếp thị – mỗi khâu do 1 Bộ trưởng chịu trách nhiệm. Bên cạnh đó Tổ chức giống như hiệp hội Lương thực ở nước ta có trách nhiệm đứng về phía nông dân, người sản xuất giám sát, đòi hỏi việc thực hiện các khâu theo tiến độ của mục tiêu. Theo kế hoạch chính phủ Thái Lan sẽ thu mua 8 triệu tấn gạo trong vụ mùa nầy – bắt đầu từ giữa tháng 10/2008 đến tháng 2/2009. Giá gạo 5% tấn Thái Lan xuất khẩu ở mức 770 USD/tấn – còn ở ta cũng loại gạo đó chỉ xuất được ở mức 550 USD/tấn- Đây là con số mà Bộ nông nghiệp phát triển nông thôn, Bộ Công thương và Bộ Kế hoạch đầu tư cần suy nghĩ và nghiên cứu. Thị trường lúa gạo Việt Nam phụ thuộc vào tình hình xuất khẩu – xuất mạnh thì dòng chảy lúa gạo hàng hóa trong dân mới được khơi thông việc chính phủ yêu cầu doanh nghiệp – và chỉ yêu cầu mà thôi – mua lúa sao cho nông dân có lãi 40%- tức khoảng 5000đ/kg. Muốn có 1kg gạo phải từ 2kg đến 2kg30 lúa - như vậy giá thành 1 kg tối thiểu 11.000đ, yêu cầu này không thực hiện được vì doanh nghiệp sợ “ôm” gạo. Bên cạnh đó trữ gạo trong kho ngày nào phải trả lãi suất ngân hàng ngày nấy - Bình quân mỗi tấn gạo dự trữ phải trả 10 USD/tháng- Trong thời điểm hiện nay, doanh nghiệp “bó tay” với thu mua nông sản nói chung và gạo nói riêng – Trong khi đó đến ngày 17.10.2008 chúng ta mới xuất được 3 triệu 800 ngàn tấn gạo (qui tròn) trên tổng chỉ tiêu dự kiến là 4,6 triệu tấn - có khả năng xuất khẩu gạo năm nay không đạt chỉ tiêu về số lượng.

Trong lúc nầy – hơn lúc nào hết chính phủ phải ra tay – bằng cách mua lại nông sản – nhất là lúa gạo đang còn dư thừa trong nôn dân (gần 1 triệu tấn gạo) để dự trử quốc gia – chỉ có chính phủ thông qua cơ chế thoáng cho các doanh nghiệp nhà nước mới có khả năng mua dự trữ và chịu nổi lãi suất ngân hàng. Đồng thời các bộ ngành liên quan khẩn trương tìm thị trường dễ tính như Châu Phi, Trung Đông ... để bán bớt số gạo chất lượng thấp, chuẩn bị mua lượng lớn vụ đông xuân - vụ lúa chính ở ĐBSCL chất lượng cao hơn.

Nông dân đang trông chờ chính phủ trực tiếp thực hiện việc xuất khẩu gạo, phân phối lợi nhuận cho nông dân và cho hiệp hội lương thực VN một cách công bằng, đặt ngang bằng tiếng nói của hội Nông dân với hiệp hội lương thực VN. Đây cũng là bài học trong điều hành vĩ mô nông nghiệp, nông thôn và nông dân.

Hữu Quan