Bình luận: Tái nghiện ma tuý - thực trạng đáng quan ngại
(VOH) - Từ trước Tết nguyên đán Kỷ Sửu, TP HCM đã rộ lên các vụ án hình sự, cộm cán nhất vẫn là nạn cướp giật, băng nhóm gây trọng án có hung khí và đặc biệt là bọn chúng tỏ ra hết sức liều lĩnh.
Khi sa lưới, những tay trộm cướp trẻ tuổi khai rằng chúng phải táo tợn cướp giật là để có tiền ăn hàng - tức mua ma túy để hút chích. Bởi khi đã vã thuốc con nghiện không từ bất cứ việc gì. Từ chuyện chúng đâm chết người cướp của đến việc vặt kiếng chiếu hậu của xe hơi đắt tiền ngay giữa chốn đông người....
Đáng lo ngại là trong số này có không ít kẻ đã từng ra vào các trung tâm cai nghiện ma tuý theo chính sách của TP và khi hồi gia thì đã không chịu tu tỉnh làm ăn, đàn đúm với bạn bè đồng cảnh ngộ để rồi lại sa vào vòng lao lý …. Cũng cần phải nói thêm là trong thời gian cai nghiện tập trung theo tinh thần Nghị quyết 16 của Quốc hội thì số học viên này được giáo dục và rèn luyện thể chất, được học nghề để khi hồi gia có cơ hội tìm việc làm và sống lương thiện. Hàng ngàn tỷ đồng đã bỏ ra cho chương trình này và trong thời gian NQ nói trên còn hiệu lực, tình hình an ninh trật tự của TP được ổn định, số người nghiện ma tuý giảm xuống và tỷ lệ lây lan bệnh AIDS từ ma tuý trong cộng đồng được khống chế.... Đó là những thành công nhất định từ chương trình cai nghiện tập trung của TP HCM.
Trong mấy năm qua gần 16 ngàn học viên đã được trở về gia đình, không ít người có công ăn việc làm ổn định, tu dưỡng và phấn đấu nên người. Hàng ngàn bạn trẻ đang làm việc rất ổn định trong các khu công nghiệp và công ty. Số khác tự kiếm lấy một nghề nhờ sự giúp đỡ của gia đì nh và cộng đồng. Tuy nhiên giã từ và đoạn tuyệt với ma tuý thật không hề giản đơn. Sự cám dỗ và sức mê hoặc của nó là quá ghê gớm. Do vậy, trên thực tế tỷ lệ tái nghiện ở các quận 1 quận 8 và các địa phương khác là từ 15 tới 17% ! Có nơi còn cao hơn nữa. Vì sao vậy?
Trước hết phải nhìn nhận là do tình trạng buôn bán và tàng trữ ma tuý ở nhiều địa bàn còn khá phổ biến. Các phường Phạm Ngũ Lão, Cầu kho, Bến thành (Q1), phường 14 (Q8) … và rải rác trên nhiều địa bàn việc mua bán hàng trắng diễn ra công khai và linh hoạt. Lúc ở chỗ này, khi lại ở nơi khác. Đôi khi lại là ranh giới giữa hai phường... rất khó cho lực lượng công an phường xã làm nhiệm vụ và khi bắt quả tang đưa về thì việc giam giữ cũng khó khăn do không có nơi chỗ và điều bất ổn là dính luật do người vi phạm là phụ nữ có thai, đang nuôi con dưới 36 tháng hoặc là trẻ em và người già. Do vậy không thể giữ người lâu được. Chính từ việc lách luật như thể này mà mạng lưới buôn bán ma tuý nhỏ lẻ vẫn ngang nhiên tồn tại và là nguồn cung cấp cơ hữu cho con nghiện. Lực lượng công an phường thì chỉ có thể dẹp được phần nào các điểm mua bán lưu động như vậy, còn các đường dây ma tuý lớn hơn thì phải trông cậy vào công an Quận, TP và của Bộ. Chỉ có chặt đứt tận gốc rễ những đường dây mua bán ma tuý xuyên Quốc gia cỡ bự, chặn đứng nguồn hàng sỉ cho người nghiện thì mới mong thuyên giảm được hiện trạng này. Thời gian qua, đã có những đường dây buôn hàng trắng lên tới hàng chục thậm chí hàng trăm bánh heroin bị bắt giữ, nhưng trên thực tế bọn buôn bán loại hàng này vẫn như con thiêu thân, vẫn lao vào say máu kiếm tiền bởi mức siêu lợi nhuận của nó.
Nguyên nhân thứ hai, không kém phần quan trọng đưa số học viên hồi gia trở lại nghiện ngập, chính là do họ không thể cưỡng lại sự cám dỗ chết người trong môi trường ma tuý rình rập xung quanh, bè bạn lôi kéo và cũng không loại trừ còn có cả sự ruồng rẫy, xa lánh từ những người thân trong gia đình và cộng đồng. Kinh nghiệm cho thấy, sau khi trở về nhà, nếu được người thân, bà con chòm xóm và đoàn thể chăm sóc, động viên, khích lệ thì họ còn có động lực vượt qua thử thách. Bằng không thì sự sa ngã là điều khó tránh khỏi, bởi lằn ranh giữa sự phục thiện và tội lỗi là hết sức mong manh và chỉ là trong gang tấc. Suy cho cùng mọi việc vẫn do chính từng con người cụ thể. Họ phải tự định đoạt lấy số phận của mình. Một lãnh đạo TP khi còn phụ trách lĩnh vực này đã từng cảnh báo: không thể có đủ 5 người để trông nom và nhắc nhở một người cai nghiện ma tuý sau khi hồi gia. Phải chính bản thân con người ấy tự vượt qua chính mình để làm lại cuộc đời mình trong vòng tay bao dung của cộng đồng....
Câu chuyện tái nghiện ma túy cùng với nỗi âu lo về tình hình an ninh trật tự của TP là vậy. Rõ ràng cuộc chiến phòng chống và bài trừ ma túy trên bình diện cả nước vẫn còn hết sức cam go và quyết liệt. Chúng ta chưa thể trông cậy vào những con số báo tin sự thành công trên mặt trận này như là các thông tin kinh tế thuần tuý. Bởi hễ cử mất cảnh giác là xã hội lại bất an từ những trọng án do chỉnh những kẻ chơi ma tuý gây ra. Hơn thế nữa, trách nhiệm của việc phòng chống và bài trừ tệ nạn ma tuý nhằm mang lại sự an bình cho đời sống là của toàn dân, của các ngành các cấp chứ không đơn thuần là của một ngành nào. Phải dựa vào dân và có sự phối hợp với người dân thì mới mong góp phần bình ổn từng bước thực trạng này.
Việt Anh
