Mâu thuẫn nhỏ, án mạng lớn: Vấn đề đáng ngại

(VOH) - Trong mấy năm trở lại đây, khái niệm “tội phạm có nguyên nhân xã hội” được nói đến khá nhiều ở nước ta bởi sự gia tăng đột biến của hành vi gây án bộc phát do thù tức cá nhân. Mới đây, ngày 6/9, một vụ truy sát dã man xảy ra giữa ban ngày tại trung tâm thành phố làm 2 người chết, một người bị thương nặng. Vụ việc gây kinh động cho những người chứng kiến, nhưng nguyên nhân thì chỉ bắt nguồn từ một mâu thuẫn nhỏ.

Lâm Trí (25 tuổi) và Nguyễn Hoàng Phúc (26 tuổi) là bạn từng sống chung phòng trọ tại quận 1. Gần đây, Phúc có nhờ Trí giới thiệu để cầm chiếc xe máy, đến khi chuộc xe Phúc phát hiện một số phụ tùng của xe bị “luộc” nên mâu thuẫn xảy ra. Trưa ngày 6/9 khi Trí cùng vợ là Hồ Thị Ngọc Huyền (21 tuổi) đang lưu thông trên đường Lê Lai quận 1 thì Phúc phát hiện và cùng anh trai là Nguyễn Hoàng Vũ đuổi theo. Vợ chồng Trí chưa kịp phản ứng thì Phúc đã vung dao đâm nhiều nhát vào người Huyền và sau đó tấn công Trí, Trí nhanh tay đoạt được con dao trên tay Phúc rồi đâm trả Phúc nhiều nhát. Hậu quả là Phúc và Huyền đã tử vong ngay sau đó. Vũ cũng bị thương.

Tình trạng gây án chỉ vì một mâu thuẫn nhỏ trong cuộc sống đang trở thành vấn đề đáng ngại. Theo thống kê của Bộ Công an, trong 6 tháng đầu năm 2012, cả nước xảy ra 756 vụ án mạng có nguyên nhân xã hội, tăng hơn 14% so với cùng kỳ. Đáng lo ngại nhất là những vụ án mạng này không chỉ bị gây ra từ những đối tượng có tiên án tiền sự, thanh niên hư hỏng thích xưng hùng xưng bá, mà ngay cả những người được cho là sống hiền lành, chưa bao giờ xích mích với ai cũng có thể xuống tay tàn độc khi “đụng” chuyện.

Không ít kiểu hành xử côn đồ xuất phát từ một va chạm nhỏ nhặt trong cuộc sống, một cái “nhìn đểu”, một cái dẫm chân vô tình trong đám đông hay chỉ một va chạm giao thông nhẹ trên đường mà các bên có thể xông vào ẩu đả nhau bất chấp hậu quả. Nhiều vụ trọng án đã xảy ra khi các đối tượng tranh chấp nhau từng lời nói trên bàn nhậu, hay một va chạm nhỏ trong giao dịch, mua bán hằng ngày. Theo thống kê, có gần 70% các vụ án mạng do nguyên nhân xã hội là có tính bộc phát nhất thời, trong đó có khoảng 20% số vụ nạn nhân và kẻ gây án có mối quan hệ ruột thịt, họ hàng với nhau. Điều đó cho thấy giềng mối liên kết giữa những người trong gia đình, dòng họ cũng trở nên lỏng lẻo chứ đừng nói chi đến những tương tác ngoài xã hội. Một số nhà nghiên cứu cho rằng gây án do nguyên nhân xã hội là mặt trái của cơ chế thị trường. Áp lực cuộc sống khiến đôi khi con người trở nên căng thẳng không làm chủ được bản thân, cộng với việc thiếu những kỹ năng mềm để ứng phó với những tình huống trái ý muốn xảy ra trong cuộc sống, từ đó dễ dẫn đến những hành động thiếu suy nghĩ. Chính kẻ thủ ác khi bình tâm lại cũng không hiểu, tại sao lúc đó mình lại hành động thiếu kiềm chế đến như vậy.

Mâu thuẫn nhỏ, án mạng lớn: đây thực sự là một vấn đề nhức nhối cần được nghiên cứu sâu, phân tích rõ các nguyên nhân để có biện pháp ngăn ngừa, hạn chế. Điều cần thiết trước tiên là mỗi người cần phải học cách tự kiềm chế để ngăn ngừa những hành vi bộc phát. Tội phạm có nguyên nhân xã hội nếu không có những giải pháp căn cơ thì con đường dẫn đến bạo lực thật ngắn ngủi và hậu quả cũng thật khôn lường./.