Vấn đề hôm nay: 5 triệu lao động làng nghề đang mất việc làm
(VOH) - Tại hội thảo “Tháo gỡ khó khăn, khôi phục và phát triển sản xuất làng nghề” do Bộ nông nghiệp và phát triện nông thôn tổ chức đã cho thấy, số lao động ở các làng nghề ở các vùng nông thôn đang gặp rất nhiều khó khăn.
Theo thống kê từ 38 tỉnh, thành phố, hiện đã có 9 làng nghề phá sản, 124 làng nghề đang sản xuất cầm chừng. Đã có 2166 hộ sản xuất khối làng nghề tuyên bố phá sản, 468 doanh nghiệp hoạt động cầm chừng, 5 triệu lao động mất việc làm.
![]() |
|
(ảnh: quehuong) |
Thực trạng không mấy sáng sủa này của làng nghề đã bắt đầu diễn ra từ tháng 7-2008. Khi mà cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã làm suy giảm nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới làm cho sản phẩm làng nghề tiêu thụ chậm, giá bán giảm, nhất là đối với những sản phẩm mà nguyên liệu phải nhập khẩu. Tại hầu hết các làng nghề, sản xuất không phát triển mà còn gặp khó khăn: thị trường tiêu thụ truyền thống bị thu hẹp, dư nợ quá hạn phát sinh, không có khả năng thanh toán nợ. Đến nay, rất nhiều doanh nghiệp làng nghề chưa kí được hợp đồng tiêu thụ sản phẩm cho năm 2009, buộc phải cắt giảm sản lượng, cắt giảm lao động. Mới đây, với việc triển khai bù lãi suất cho vay của các ngân hàng được các doanh nghiệp làng nghề rất kì vọng. Nhưng thực tế khó khăn làng ngề phát sinh từ năm 2008 và các khoản vay 2008 chưa được trả nợ thì liệu có được vay mới khi có hợp đồng tiêu thụ sản phẩm hay không. Bởi theo qui định thì không được lấy khoản vay mới trả nơ khoản vay cũ. Và tình hình tài chính doanh nghiệp phải lành mạnh. Mà doanh nghiệp đang nợ ngân hàng thì khó nhận được ngân hàng đánh giá tình hình tài chính lành mạnh. Mặt khác, với chủ trương kích cầu thông qua bù lãi suất, về chủ trương thì tất cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ đều có thể được bù lãi suất, nhưng ai dám bảo đảm chắc chắn là các doanh nghiệp ở các làng nghề được tiếp cận được nguồn vốn này. Hay chỉ có các doanh nghiệp nhà nước, các doanh nghiệp lớn vốn có quan hệ thân thiết với ngân hàng.
Đã có rất nhiều kiến nghị việc cứu các làng nghề trong cơn bĩ cực này. Trước mắt, để cứu hàng triệu lao động đã và đang nguy cơ mất việc làm thì khó bảo đảm an sinh xã hội thì ít nhất cần dành khoảng 25% số vốn kích cầu bù lãi suất cho các làng nghề. Cứu làng nghề đang trở nên cấp bách. Không chỉ dành 25% gói kích cầu bù lãi suất cho làng nghề vay vốn, đồng thời tiếp tục giảm thuế xuất khẩu sản phẩm. Nhà nước cần có cơ chế riêng, có gói kích cầu riêng cho làng nghề và doanh nghiệp ở nông thôn. Về lâu dài, cần phải có ban chỉ đạo quốc gia để phát triển làng nghề một cách bền vững. Bởi một thực tế, trên 70% tổng số lao động làng nghề đều đang sống và làm việc ở vùng nông thôn. Cần có quĩ hỗ trợ bảo tồn và phất triển làng nghề truyền thống. Tiếp tục củng cố và duy trì, qui định phát triển làng nghề, đặc biệt phải xây dựng vùng nguyên liệu cho mỗi làng nghề.
Làng nghề Việt Nam vốn gắn liền với truyền thống ở mỗi vùng, miền và gắn bó đời sống, công việc làm của cả một vùng quê. Làng nghề gắn với thôn, làng, xã và cùng song song phát triển với nông nghiệp và nông thôn. Hai lĩnh vực này thường bổ sung, hỗ trợ cho nhau để góp phần xây dựng và phát triển nông thôn mới. Do vậy, phát triển một cách ổn định và bền vững các làng nghề là đóng góp rất lớn vào bảo đảm an sinh xã hội ở nông thôn, nơi có đến 70% dân số đang sống và làm việc. Mà việc bảo đảm an sinh xã hội là một trong năm nhiệm vụ cấp bách trong năm 2009 này.
Nguyễn Khánh

