VĐHN: Hướng mở cho nghề muối

(VOH) - Hiện nay, diện tích sản xuất muối của cả nước ước gần 15.000 ha, trong đó diện tích muối thủ công chiếm đến 80%. Sản lượng muối ước đạt gần 260.000 tấn nhưng lượng muối tồn kho khoảng gần 220.000 tấn.

Nguyên nhân, sản xuất muối thủ công có chất lượng thấp, dù giá rẻ nhưng vẫn khó tiêu thụ. Trong khi đó, diện tích sản xuất muối công nghiệp, muối trải bạt chỉ khoảng 3.000 ha với sản lượng muối trắng đạt gần 46.000 tấn, giá cao hơn nhưng dễ tiêu thụ, sản xuất không đủ nhu cầu. Hàng năm, các xí nghiệp công nghiệp vẫn phải nhập khẩu hàng chục ngàn tân muối trắng để sản xuất. Yêu cầu thay đổi tư duy trong sản xuất muối là một vấn đề cần thiết.

Thu hoạch muối ở ấp Thiềng Liềng, xã Thạnh An, huyện Cần Giờ.

Trước tiên, cần xác định rõ, sản xuất muối công nghiệp, muối trải bạt sẽ cho ra thành phẩm là muối trắng, có chất lượng tốt, còn sản xuất thủ công, không trải bạt sẽ thu được muối đen, muối vàng nhưng quy trình sản xuất hai loại muối này không khác biệt nhau. Chỉ một điểm khác nhau trong giai đoạn kết tinh muối là một bên có nền lót bạt và một bên sử dụng nền đất. Chính vì được lót bạt, hạt muối kết tinh không bị lẫn tạp chất, màu đất, màu phèn nên muối trắng tinh và ngược lại muối thủ công trực tiếp trên nền đất nên không tránh khỏi có màu đen, màu vàng. Kế đến là chi phí đầu tư vải bạt để sản xuất muối trắng khoảng 50 triệu đồng/ha, mặc dù đắt nhưng hiệu quả kinh tế mang lại đủ bù đắp chi phí bỏ ra. Bạt cao su có thời gian sử dụng 5 năm.

Ưu điểm của sản xuất muối có trải bạt là rút ngắn được thời gian thu hoạch, năng suất muối tăng, chất lượng hạt muối tốt, dễ quản lý được nguồn nước, cải tạo lại sân nền nhanh, chi phí đầu tư tái sản xuất thấp, giảm thiệt hại kinh tế khi gặp phải mưa bất thường. Trong trường hợp sản xuất muối trải bạt khi gặp mưa, người dân xả nước ra, bơm nước mặn vào thì 5 đến 7 ngày sau là có thể thu hoạch được muối. Với ruộng muối áp dụng công nghệ phủ bạt, năng suất khoảng 100 đến 120 tấn/ha, tăng hơn từ 30% đến 300% so với trước và chất lượng cũng được đảm bảo, tinh khiết hơn so với làm muối trên nền đất. Nhờ đó giá muối phủ bạt luôn cao hơn giá muối sản xuất theo truyền thống. Trong trường hợp thị trường tiêu thụ khó khăn, muối trắng cũng được ưu tiên tiêu thụ trước. Giá thu mua muối trắng thường cao hơn gía thu mua muối đen, tuỳ thời điểm, thường ở mức từ 800 đồng đến 1.700 đồng/kg, cao hơn từ 20% đến 70% so với giá muối đen.

Muối trắng vừa có giá cao, vừa dễ tiêu thụ và hiệu quả kinh tế cao hơn, một ha sản xuất muối trắng, sau khi trừ chi phí có thể lãi từ 30 triệu đến 50 triệu đồng. Vì vậy, cần tăng một cách nhanh chóng diện tích muối trắng và giảm tương ứng diện tích muối đen, muối vàng.

Một điểm cần lưu ý trong áp dụng sản xuất muối trắng trải bạt là đa số bà con làm nghề muối đều nghèo nên cần vay vốn đầu tư, nếu không có chính sách hỗ trợ của nhà nước, việc thay đổi trong sản xuất sẽ khó phổ biến rộng rãi. Trên thị trường, giá muối biến động theo nguồn cung cầu thay đổi. Nếu giá muối theo xu hướng tăng lên, sẽ góp phần giảm bớt những khó khăn trong sản xuất và đời sống của diêm dân. Thế nhưng trong trường hợp giá muối giảm chung, sản xuất muối trắng, muối trải bạt vẫn có hiệu quả hơn, không bị tình trạng ứ đọng hàng hoá như muối thủ công trong thời gian vừa qua.

Mặc dù diện tích muối trải bạt còn khiêm tốn nhưng với những lợi thế có được, nếu được cơ chế chính sách hỗ trợ phù hợp của nhà nước, của doanh nghiệp tiêu thụ, bà con nông dân có thể yên tâm đầu tư sản xuất để có được hiệu quả kinh tế nhiều hơn.