VĐHN: Không thể xem nhẹ an toàn lao động trong xây dựng

(VOH) - Theo thống kê chưa đầy đủ của Bộ Lao động - Thương Binh và Xã hội, cả nước hiện nay có trên 50% số vụ tai nạn lao động xảy ra trong lĩnh vực xây lắp các công trình có liên quan đến giàn giáo và sàn thao tác. Riêng tại TP.HCM, từ đầu năm đến nay, đã có 76 vụ tai nạn lao động làm chết 78 người, 13 người bị thương, đa số là bị "rơi tự do", điện giật, bị vật chèn ép, đè, vùi lấp, ngạt khí, sự cố thiết bị… Tuy nhiên, khi xảy ra sự cố, chỉ có 2,5% doanh nghiệp nộp báo cáo về vụ việc, còn lại đa phần “ém nhẹm” thông tin, trừ trường hợp xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng, không "ém" được thì mới báo cho các cơ quan chức năng.
Hiện trường một vụ sập cần cẩu làm 1 công nhân chết tại Đà Nẵng (ảnh: Caunang)

Còn nhớ vụ tai nạn thương tâm xảy ra trước đây tại phường Linh Tây, quận Thủ Đức làm xôn xao dư luận. Nạn nhân là Anh Nguyễn Văn Nam, một công nhân công trình xây dựng. Trong lúc đưa cần cuốc của chiếc xe cẩu do một đồng nghiệp điều khiển vào khối bê tông, thì bất ngờ chiếc cần cuốc đổ sập xuống người làm anh Nam chết tại chỗ. Hay tại một công trình khác trên đường Chu Văn An, quận Bình Thạnh, khi đang vận hành hệ thống cần cẩu và tay nâng đưa những khối bê tông xuống mống công trình, hệ thống chân cần cẩu bị bật lên khiến dàn cần cẩu mất thăng bằng, lật nhào xuống hố móng, đè chết anh Đỗ Vinh Quang. Nguyên nhân ban đầu được xác định ở những vụ tai nạn lao động này là do thiết bị không an toàn nên xảy ra sự cố... Đó chỉ là hai trong số hàng trăm vụ tai nạn lao động xảy ra tại công trình xây dựng gây chết người thời gian qua.



Những nỗi đau mất mát, mang di chứng, thương tật suốt đời từ tai nạn lao động để lại không nhỏ, vậy nhưng công tác đảm bảo an toàn cho chính bản thân người lao động và người sử dụng lao động trong lĩnh vực này xem ra vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Trên thực tế, một số doanh nghiệp do khó khăn về kinh tế, nên hạn chế phần nào việc đầu tư cải tiến các thiết bị công nghệ, áp dụng các biện pháp kỹ thuật đảm bảo an toàn. Các đơn vị thi công, nhà thầu trong nước chưa quan tâm đúng mức đến vấn đề an toàn cho người lao động. Đã có không ít doanh nghiệp vì lợi ích riêng mà xén bớt phần dành cho công tác bảo hộ an toàn lao động. Người lao động vì miếng cơm manh áo mà chấp nhận làm những công việc nguy hiểm. Lại thêm, công tác quản lý nhà nước đối với vấn đề an toàn lao động vẫn còn lỏng lẻo, chưa chặt chẽ… Chính đó là nguyên nhân khiến cho tai nạn lao động trong lĩnh vực xây dựng ngày càng nghiêm trọng, gia tăng.


Tại đa số các công trình xây dựng, người lao động hầu hết là công nhân thời vụ và công nhân tự do, thiếu kỹ năng chuyên môn, kiến thức về vấn đề an toàn, không lường hết những hiểm nguy, sự cố rình rập tại các công trình xây dựng nên có phần chủ quan, không có tâm lý phòng ngừa. Trong khi đó, khi sự việc đáng tiếc xảy ra, nhiều nhà thầu, đơn vị thi công không “sòng phẳng” trong vấn đề chi phí về thuốc men. Hoặc có thì cũng chỉ là phần “bồi dưỡng” không thấm vào đâu so với phần thiệt hại mà người lao động phải gánh chịu. Có người đang là trụ cột trong gia đình, bỗng phút chốc trở thành gánh nặng cho người thân, mang thương tật, bị tàn phế suốt đời. Cũng có người ra đi mãi mãi bởi tai nạn lao động ập xuống bất ngờ. Nỗi đau này, ai gánh?

Từ những hệ lụy thương tâm đó, để hạn chế đến mức thấp nhất tai nạn, sự cố đáng tiếc xảy ra tại các công trình, các chủ đầu tư cần xem xét kỹ lưỡng khi lựa chọn nhà thầu thi công cũng như đơn vị tư vấn giám sát, phải hiểu rõ năng lực của đơn vị chuẩn bị ký kết hợp đồng. Ngoài ra, phải dành một khoảng kinh phí đầu tư, trang bị phương tiện đảm bảo an toàn lao động, cam kết thực hiện đúng theo quy định của Nhà nước về an toàn cho người lao động tham gia công trình.


Người nước ngoài khi đến Việt Nam đầu tư, họ ý thức rất cao về công tác bảo hộ lao động. Đối với những dự án ký kết với chủ đầu tư là người nước ngoài, trong hợp đồng ký kết luôn có điều khoản cam kết về kinh phí “an toàn” từ 3%-5% dành cho người lao động. Mặt khác, các chủ đầu tư nước ngoài cũng sẽ yêu cầu khắt khe nhà thầu phải có phương án an toàn trong từng hạng mục công trình, yêu cầu tư vấn giám sát thẩm định các phương án và kiểm tra thực hiện các biện pháp an toàn trong quá trình thi công. Nhà đầu tư nước ngoài sẽ cương quyết đình chỉ dự án khi nhận thấy nhà thầu thi công không đáp ứng các quy định về kỹ thuật an toàn lao động. Riêng đối với nhà thầu thi công, máy móc, thiết bị phải đảm bảo vận hành tốt, kiểm tra định kỳ các thiết bị, trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cho người lao động, thường xuyên kiểm tra giám sát trong khi thi công.


Tai nạn có thể xảy đến bất cứ lúc nào đối với người lao động, nhất là trong lĩnh vực xây dựng. Do vậy, ngoài những vấn đề nằm trong tầm kiểm soát của đơn vị thi công, người lao động cũng cần phải biết tự bảo vệ mình, chấp hành đúng, đủ các quy định, quy trình, quy phạm kỹ thuật an toàn của người lao động, mạnh dạn từ chối nếu thấy công việc quá nguy hiểm, hoặc thấy tiềm ẩn nguy cơ tai nạn thì phải kiên quyết từ chối thực hiện công việc đó cho tới khi nào nguy cơ được khắc phục. Có như vậy mới hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro có thể xảy đến cho mình. Hãy làm việc vì sự an toàn của bản thân, gia đình, vì lợi ích doanh nghiệp, và xã hội./.