Tin tức
 |
| Rác công nghệ. ảnh minh họa. |
Kèm theo đó Bộ đề nghị các ban ngành, địa phương, các đơn vị
tìm hiểu vấn đề này, tránh việc nhập khẩu thiết bị và công nghệ lạc hậu, gây ô
nhiễm môi trường từ các doanh nghiệp nói trên của Trung quốc. Thế nhưng, báo cáo
phân tích kim ngạch xuất nhập khẩu, nhập siêu với thị trường Trung Quốc của Tổng
cục Hải quan cho biết, có gần 75% doanh nghiệp nước ta nhập khẩu máy móc, thiết
bị từ nơi này. Tình hình này cho thấy, các doanh nghiệp VN nhập rác công nghệ từ
nước ngoài ngày càng gia tăng và khó kiểm soát.
Ông Phan Minh Tân, giám đốc Sở khoa học và công nghệ TPHCM từng bức xúc khi được
đặt vấn đề về việc phát triển máy móc thiết bị nội địa. Theo ông, một số doanh
nghiệp sản xuất chế tạo máy trong nước có năng lực đã tìm được chỗ đứng trên thị
trường tiến tới xuất khẩu ngày càng nhiều. Bên cạnh đó, vẫn còn khá nhiều doanh
nghiệp vẫn chưa đủ sức sản xuất ra máy móc tốt, giá cạnh tranh. Điều này khiến
cho những doanh nghiệp buộc phải nghĩ đến hàng ngoại. Và để giảm tối đa chi phí
đầu tư ban đầu, các đơn vị chấp nhận nhập khẩu những thiết bị cũ, lạc hậu. Các
thiết bị này có tuổi thọ thấp, tiêu hao nhiều năng lượng mà không thể cho ra đời
những sản phẩm chất lượng cao đồng thời gây ô nhiễm môi trường…Nhập khẩu về mà
chỉ sử dụng trong một thời gian ngắn là hư hỏng thì chẳng khác nào là rác công
nghệ, nghịch lý là ở chỗ dù biết là rác nhưng các doanh nghiệp vẫn nhập khẩu ào
ào vì ham rẻ.
Trong rất nhiều hội thảo về vấn đề tiết kiệm năng lượng, Ông Huỳnh Kim Tước,
giám đốc Trung tâm tiết kiệm năng lượng TPHCM liên tục bày tỏ những lo ngại về
lỗ hổng trong công tác quản lý, nhập khẩu máy móc thiết bị và công nghệ. Gần như
không có giải pháp nào hiệu quả để ngăn không cho các nhà đầu tư đưa sử dụng các
thiết bị rẻ tiền, tiêu tốn nhiều năng lượng. Trao đổi với một số doanh nghiệp
sản xuất và kinh doanh thiết bị máy móc cũng bức xúc cho biết: Một số dây chuyền
cũ thông qua hoạt động chuyển giao công nghệ hoặc hợp tác đầu tư đường đường
chính chính vào nước ta với thuế suất chỉ bằng 0. Trong khi đó, doanh nghiệp lắp
ráp chế tạo nếu đặt hàng các chi tiết ở nước ngoài phải đóng thuế từ 10-15%.
Luật chuyển giao công nghệ có đề cập đến việc hạn chế nhập những thiết bị lạc
hậu, gây ô nhiễm môi trường nhưng qua tìm hiểu, khi làm hồ sơ chẳng mấy ai khai
đúng khai đủ hiện trạng của thiết bị và cũng chẳng có cơ quan nào đứng ra giám
sát việc này.
Mới đây, vào đầu tháng 8, lần đầu tiên, Chính phủ đã thống kê và công bố danh
sách những ngành nghề sử dụng năng lượng nhiều nhất của Việt nam. Trong số này
có nhiều ngành cộm cán như điện, khai thác khoáng sản, sắt thép, xi măng. Công
bố này là những bước đi đầu tiên trong việc thực thi Luật sử dụng năng lượng
tiết kiệm và hiệu quả. Theo đó, các doanh nghiệp có tên phải thực hiện những yêu
cầu về mục tiêu, chính sách về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại cơ
sở, các giải pháp về quản lý và cả việc đầu tư công nghệ hợp lý.
Thiết nghĩ, vấn đề nhập khẩu thiết bị lạc hậu sẽ khó giải quyết nếu không có
những biện pháp mạnh để xử lý các trường hợp vi phạm, trong khi Luật chuyển giao
năng lượng vẫn còn khá chung chung, doanh nghiệp sẽ có trăm phương ngàn kế để
đối phó. Do vậy, ngoài việc hoàn thiện Luật trong thời gian tới thì Bộ khoa học
và công nghệ cũng nên nghiên cứu đề xuất giải pháp hạn chế và tiến tới cấm nhập
khẩu những thiết bị rác làm phung phí năng lượng này./.