VĐHN: Thị trường lúa gạo cuối năm 2010 – cơ hội và thách thức

(VOH) - Thị trường gạo thế giới từ nay đến cuối năm 2010 đang lộ ra những cơ hội cho các quốc gia xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, trong bối cảnh này vẫn còn tiềm ẩn những rủi ro thách thức ngay tại những quốc gia xuất khẩu gạo.

Cơ hội cho những quốc gia xuất khẩu gạo đang rộng mở vì nhu cầu về gạo trên thị trường thế giới từ đây đến cuối năm 2010 và đầu năm sau vẫn còn nhiều. Cụ thể với hạt gạo Việt Nam, như Mozambique đã ký hợp đồng 400.000 tấn gạo với Vinafood 1. Cơ quan Bulog của Indonesia đến Việt Nam cam kết mua 1 triệu tấn gạo nhưng Vinafood 2 chỉ có thể ký 300.000 tấn. Tổng cục Lương thực quốc gia Philippines NFA muốn tiếp tục mua đến 2 triệu tấn. Bangladesh cũng đã ký với Vinafood 2 mua 100.000 tấn gạo và có nhu cầu mua tiếp vài trăm ngàn tấn. Vinafood 1 trúng thầu 60.000 tấn gạo loại 5% tấm bán cho Iraq và nhu cầu nhập khẩu của Iraq khoảng 300.000 tấn.v.v. trong đó 2 quốc gia như Indonesia và Philippines đã chuyển từ thế có thể tự túc hoặc xuất khẩu cả triệu tấn gạo sang nhập khẩu gạo.

Đối với thị trừơng trong nước,

chỉ tính từ tháng 09/2010 đến nay, gía gạo xuất khẩu của nước ta đã tăng nhanh và gần bằng với gía gạo Thái Lan xuất khẩu cùng loại. Gạo 5% tấm đạt mức 475 USD/tấn và gạo 25% tấm là 445 USD/tấn. Theo Hiệp hội lương thực Việt Nam, lượng gạo được các doanh nghiệp ký hợp đồng hiện nay đã 6,8 triệu tấn và đã giao được hơn 5,6 triệu tấn. Lượng gạo ký hợp đồng chưa thực hiện đến cuối năm còn hơn 1 triệu tấn, trong khi tồn kho của các doanh nghiệp khoảng gần 1,2 triệu tấn. Lượng lúa của vụ Hè Thu muộn và Thu Đông sắp tới, dự kiến chỉ bằng sản lựơng cùng kỳ năm trước do ảnh hửơng của thời tiết khô hạn, mặn xâm nhập làm diện tích gieo sạ không tăng như dự báo. Vì vậy, hiện nay giá lúa thường thị trường trong nước dao động 4.900 đến 5.100 đ/kg, lúa dài khoảng 5.100 đến 6.000 đồng/kg. Trong khi đó, lượng lúa từ Campuchia chuyển về Việt Nam hàng năm bình thường cả triệu tấn, nhưng năm nay chỉ được khoảng 20%. Một trong những lý do là Thái Lan đang tích cực mua lúa gạo trắng của Campuchia, Lào, Myanmar là để mở rộng mặt hàng, cạnh tranh với gạo trắng thường Việt Nam, thay vì chỉ xuất khẩu gạo thơm và gạo đồ như trước.

Cơ hội cho xuất khẩu gạo đang mở ra nhưng đang tiềm ẩn những nguy cơ biến động thị trừơng nội địa. Theo khuyến cáo của Hiệp hội lương thực Việt Nam VFA, từ nay khi ký hợp đồng mới, doanh nghiệp phải đảm bảo có nhà máy xay xát và lúa gạo dự trữ trong kho và cần mua hết lượng lúa hàng hóa của bà con trong thời gian tới, không nên tiếp tục bán tấm và gạo cấp thấp. Đối với thị trừơng trong nước, các doanh nghiệp thành viên của VFA và của Tổng Công ty lương thực Việt Nam Vinafood 2 đang có nguồn lúa, gạo dự trữ, bao đảm cho các hợp đồng đã ký và sẵn sàng tham gia bình ổn thị trừơng trong nước.