Gia vị là thành phần không thể thiếu trong ẩm thực hằng ngày. Ngoài các loại gia vị phổ biến như muối, mắm, bột nêm hay bột ngọt, nhiều loại gia vị tự nhiên khác chứa các hoạt chất sinh học có lợi cho cơ thể.
Ảnh minh họa: Internet
Khi được sử dụng đúng cách và với liều lượng hợp lý, gia vị không chỉ giúp món ăn ngon hơn mà còn góp phần phòng ngừa và hỗ trợ điều trị một số bệnh lý.
Quế
Quế là loại gia vị giàu hợp chất cinnamaldehyde – thành phần mang lại mùi thơm đặc trưng và nhiều tác dụng sinh học quan trọng.
Quế có khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm, hạ cholesterol và triglyceride trong máu.
Đặc biệt, quế còn được biết đến với tác dụng hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Nhiều nghiên cứu cho thấy quế có thể làm chậm quá trình phân hủy carbohydrate trong đường tiêu hóa và cải thiện độ nhạy insulin.
Ở bệnh nhân tiểu đường, việc sử dụng quế thường xuyên có thể giúp giảm 10–29% lượng đường huyết lúc đói. Liều lượng được khuyến nghị khoảng 1–6 g mỗi ngày.
Ớt cayenne
Hoạt chất chính trong ớt cayenne là capsaicin – chất tạo vị cay và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Capsaicin đã được chứng minh giúp giảm cảm giác thèm ăn, tăng sinh nhiệt và thúc đẩy quá trình đốt cháy chất béo.
Nhờ vậy, ớt cayenne thường xuất hiện trong các sản phẩm hỗ trợ giảm cân. Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung khoảng 1 g ớt vào bữa ăn có thể giúp tăng đốt mỡ ở những người ít ăn cay.
Ngoài ra, các nghiên cứu trên động vật cũng cho thấy capsaicin có tiềm năng ức chế sự phát triển của một số loại ung thư như ung thư phổi, gan và tuyến tiền liệt.
Nghệ
Nghệ có màu vàng cam đặc trưng nhờ hoạt chất curcumin. Đây là chất chống viêm mạnh, được đánh giá có hiệu quả tương đương một số thuốc kháng viêm thông dụng nhưng ít gây tác dụng phụ khi sử dụng lâu dài.
Curcumin còn có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ giảm đau và cải thiện chức năng khớp.
Việc sử dụng nghệ trong chế độ ăn hằng ngày có thể giúp giảm nguy cơ viêm mạn tính – nguyên nhân liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm.
Tiêu đen
Tiêu đen không chỉ giúp món ăn dậy mùi mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Loại gia vị này chứa piperin – hợp chất giúp tăng cường quá trình trao đổi chất và hỗ trợ phân hủy tế bào mỡ.
Piperin còn có đặc tính kháng khuẩn, giúp cơ thể chống lại một số vi khuẩn gây bệnh.
Một số nghiên cứu cho thấy piperin có thể hỗ trợ cải thiện trí nhớ, làm chậm quá trình suy giảm nhận thức do lão hóa và các tác động của gốc tự do.
Gừng
Gừng là gia vị có tính ấm, thường được sử dụng trong các món ăn và bài thuốc dân gian. Gừng giúp khử mùi tanh, kích thích tiêu hóa và làm ấm cơ thể.
Ngoài ra, gừng còn có tác dụng giảm buồn nôn do say tàu xe hoặc thai nghén, hỗ trợ giảm đau và viêm khớp.
Nhiều nghiên cứu cho thấy gừng có thể giúp cải thiện chức năng tiêu hóa và giảm các triệu chứng khó chịu ở dạ dày.
Tỏi
Lợi ích sức khỏe của tỏi chủ yếu đến từ hợp chất allicin – thành phần tạo mùi đặc trưng. Tỏi có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch, giúp giảm nguy cơ cảm lạnh và nhiễm trùng.
Bên cạnh đó, tỏi còn rất tốt cho tim mạch. Các nghiên cứu cho thấy việc bổ sung tỏi có thể giúp giảm cholesterol toàn phần và cholesterol xấu LDL khoảng 10–15%, đồng thời hỗ trợ hạ huyết áp ở người mắc tăng huyết áp.
Rau mùi (ngò rí)
Rau mùi không chỉ giúp món ăn thêm đẹp mắt mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Loại rau gia vị này có tác dụng chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa và giúp cải thiện giấc ngủ.
Rau mùi chứa nhiều vitamin C, giúp giảm cholesterol xấu LDL và tăng cholesterol tốt HDL, từ đó góp phần ngăn ngừa các bệnh tim mạch.




