Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • 7 tác dụng tuyệt vời của củ dền mà không phải ai cũng biết

    Củ dền là loại rau củ giàu sắt, vitamin A, C, acid folic... từ lâu đã được biết đến là một loại củ quý. Vậy tác dụng của của dền tốt như thế nào đối với sức khỏe, hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây.

    Củ dền có tên khoa học là Beta vulgaris, thuộc họ Cải, được trồng nhiều nhất ở Bắc Mỹ, Trung Mỹ và nước Anh. Từ lâu củ dền đã được vinh danh là một loại củ quý bởi những tác dụng của củ dền đối với sức khỏe là vô cùng tuyệt vời.

    Củ dền có 2 màu: màu tím than và màu đỏ thẫm, vỏ đen xù xì. Trong tự nhiên có 2 dạng là củ dền dài và củ dền tròn. Ruột củ dền có nhiều khoang đậm nhạt khác nhau, tạo thành các vòng tròn đồng tâm.

    Tác dụng của củ dền như thế nào?

    Theo y học cổ truyền, củ dền là loại rau củ có vị ngọt, hơi đắng, tính hàn. Có tác dụng giúp thông tân, khai vị, mạnh tỳ, hạ khí, bổ nội tạng, mát máu. Ngoài ra, công dụng của của củ dền là làm thông huyết mạch, khỏi đau đầu và sườn hông căng tức. Hạt củ dền giúp làm mát cơ thể và ra mồ hôi, lá củ dền giúp tiêu sưng viêm.

    Còn với y học hiện đại, các nhà khoa học đã có những nghiên cứu chuyên sâu về củ dền và đã phát hiện nhiều lợi ích sức khỏe tuyệt vời mà loại rau củ này mang lại.

    Theo số liệu từ Trang cơ sở dữ liệu của Bộ nông nghiệp Hoa Kỳ, giá trị dinh dưỡng của củ dền vô cùng dồi dào, một số chất dinh dưỡng điển hình được lấy từ 100g củ dền (phần ăn được) như sau:

    Thành phần dinh dưỡng

    Hàm lượng

    Nước

    87.5 g

    Năng lượng

    43 KCal

    Carbohydrate (đạm)

    9.56 g

    Chất béo

    0.17 g

    Chất xơ

    2.8 g

    Canxi

    16 mg

    Sắt

    0.35 mg

    Photpho

     40 mg

    Kali

    325 mg

    Vitamin C

    4.9 mg

    Vitamin K

    0.2 mg

    Vitamin E

    0.04 mg

    Vitamin A

    2 µg

     

    Các nhà khoa học cho rằng, màu đỏ tươi của củ dền chính là hỗn hợp tự nhiên của màu vàng thực vật (betacyanin) và màu tím (betaxanthin). Những màu này là hóa chất thực vật, đồng thời cũng là chất chống oxy hóa để giúp cơ thể chống lại các gốc tự do.

    Dưới đây là một số tác dụng cụ thể của củ dền đối với sức khỏe:

    1. Bảo vệ gan

    Trong củ dền có một chất gọi là betaine, chất này đóng vai trò trong việc giúp tăng cường chức năng gan, giúp cơ thể giảm mỡ.

    1. Bảo vệ tim mạch

    8-tac-dung-tuyet-voi-cua-cu-den-ma-khong-phai-ai-cung-biet-voh

    Một trong những tác dụng của củ dền là giúp bảo vệ tim mạch (Nguồn: Internet)

    Nhiều nghiên cứu cho rằng, củ dền có chức năng hạ cholesterol, chống oxy hóa nhờ có chất betacyanin và betaxanthin, chính vì thế loại củ này được cho là một ‘trợ thủ đắc lực’ trong việc bảo vệ tim mạch.

    1. Ngăn ngừa ung thư

    Một trong những tác dụng của củ dền là giúp ngăn ngừa ung thư phổi và ung thư da. Nước ép từ củ dền giúp ngăn chặn hợp chất nitrosamines - chất có khả năng gây ung thư.

    1. Giúp thư giãn thần kinh

    Hợp chất có tên là betaine trong củ dền cũng là chất giúp thư giãn thần kinh con người nhờ kích thích quá trình tổng hợp serotonin vốn là chất dẫn truyền thần kinh.

    1. Tác dụng hạ đường huyết

    Các nhà khoa học còn cho biết, chất nitrat được tìm thấy trong củ dền có thể giúp giảm đường huyết. Nguyên nhân là thành phần nitrat vô cơ trong củ dền khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành khí nitrat oxide (NO). Loại khí này giúp cho các mạch máu tăng dòng chảy, đưa oxy và các chất dinh dưỡng vào tế bào cơ dễ dàng hơn.

    1. Làm giảm mệt mỏi

    Cũng chính nhờ thành phần nitrat nên củ dền có tác dụng làm giảm quá trình hấp thu oxy, từ đó làm giảm sự mệt mỏi cho cơ thể.

    1. Tác dụng của củ dền vô cùng tuyệt vời cho thai phụ

    Đối với phụ nữ mang thai, củ dền là loại thực phẩm vô cùng bổ dưỡng và có tác dụng cực kỳ tốt vì:

    • Làm tăng chất sắt phòng chống thiếu máu
    • Vitamin C trong củ dền giúp cơ thể hấp thu chất sắt tốt hơn, tăng cường hệ miễn dịch.
    • Acid folic trong củ dền thuộc dạng hòa tan trong nước nên giúp phát triển bào thai và hình thành các tế bào màu đỏ.
    • Betacyanin sắc tố màu đỏ đậm của củ dền có tác dụng giải độc gan. Gan khỏe mạnh sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt và điều đó sẽ có lợi cho thai phụ.
    • Nước nấu từ củ dền có thể giúp ngăn chặn tình trạng tăng cân quá mức khi mang thai.
    • Củ dền còn giúp tăng cường khả năng chịu đựng thể chất trong lúc chuyển dạ, hạ huyết áp và ngăn ngừa khiếm khuyết cho thai nhi.

    Theo các chuyên gia dinh dưỡng thai phụ nên bổ sung củ dền vào chế độ ăn trong thời kỳ mang thai dưới dạng salad hoặc nấu chung với các loại rau xanh khác sẽ rất tốt cho sức khỏe thai phụ.

    Tác dụng không mong muốn từ củ dền

    Ăn củ dền có thể làm cho nước tiểu có màu hồng/ đỏ - một hiện tượng vô hại nhưng lại thường bị mọi người nhầm lẫn với máu trong nước tiểu.

    Củ dền có chứa hàm lượng cao oxalate, là chất góp phần hình thành sỏi thận và có thể gây cản trở quá trình hấp thu các chất dinh dưỡng.

    8-tac-dung-tuyet-voi-cua-cu-den-ma-khong-phai-ai-cung-biet-1-voh

    Củ dền rất tốt cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng ăn được (Nguồn: Internet)

    Ăn nhiều củ dền cũng có thể gây ra một số triệu chứng tiêu hóa khó chịu ở những người nhạy cảm như những người bị hội chứng ruột kích thích và một số tác hại khác nếu không sử dụng đúng cách.

    Không dùng nước củ dền luộc pha với sữa cho bé uống vì dễ gây ngộ độc, nguyên nhân là do củ dền chứa hàm lượng nitrat cao. Ngoài ra, trẻ nhỏ ăn nhiều củ dền cũng sẽ gây ra hiện tượng methemoglobin máu, bé sẽ bị tím tái, ngạt thở, nghiêm trọng là dẫn đến tử vong.

    Các món ăn lành mạnh từ củ dền

    Củ dền là loại thực phẩm thường xuyên xuất hiện trong các bữa ăn gia đình quen thuộc. Bạn có thể kết hợp củ dền với những loại thực phẩm khác để chế biến thành các món ăn thanh nhiệt dành cho gia đình như:

    • Canh củ dền đỏ nấu sườn non: Có tác dụng giúp bổ máu vì chứa nhiều vitamin A, B1, B2...
    • Canh củ dền nấu thịt bằm: Để đảm bảo một cơ thể khỏe mạnh, giàu năng lượng, bạn có thể bổ sung món canh củ dền nấu thịt bằm với công dụng giải nhiệt cũng như chữa được nhiều bệnh như táo bón, bệnh phụ sản, các loại bệnh về xương khớp...
    • Salad củ dền: Món salad rau dền là một lựa chọn lành mạnh cho gia đình vào những dịp cuối tuần. Bạn có thể chuẩn bị thêm một phần salad củ dền ăn kèm với các món mặn trong bữa ăn.
    • Nước ép củ dền: Sau bữa ăn chính, bạn có thể bổ sung thêm nước ép củ dền vào thực đơn cuối của bữa ăn. Loại nước ép này có tác dụng rất tốt cho việc giảm cân, làm đẹp da và tốt cho huyết áp. Tuy nhiên, vì nước ép củ dền có tác dụng rất mạnh, do đó bạn không nên uống quá nhiều, nhất là khi cơ thể bạn chưa quen với loại thức uống này.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang suckhoedoisong.vn
    2. Trang hellobacsi.com
    3. Trang USDA - Cơ sở dữ liệu của Bộ nông nghiệp Hoa Kỳ
    4. Wikipedia - Bách khoa toàn thư mở.

    Khám phá các tác dụng của rau dền – vị thuốc quý quanh nhà : Rau dền không chỉ là loại rau dân dã quen thuộc của mọi nhà mà nó còn chứa nhiều giá trị tuyệt vời cho sức khỏe. Tác dụng của rau dền đã thực hiện qua nhiều nghiên cứu từ Đông y đến Tây y.

    Ý kiến của bác sĩ về việc dùng rau dền gai chữa bệnh tim : Hở van tim 2 lá, 3 lá và hở động mạch chủ nếu không điều trị bài bản, bệnh có thể tiến triển thành suy tim.

    Hồng Phượng (Tổng hợp)