Bình luận: Bài học không mới từ biến động giá vàng và ngoại tệ

Bình luận: Bài học không mới từ biến động giá vàng và ngoại tệ

(VOH) - Mấy ngày vừa qua, giá vàng và ngoại tệ đã biến động mạnh. Có thời điểm, giá vàng lên đến 30 triệu đồng/lượng và ngoại tệ 20.000 đồng/USD.

Giá vàng và ngoại tệ ở thị trường trong nước cao nhất từ trước tới nay. Thông thường và theo quy luật thì phản ánh giá cả thị trường trên cơ sở cung cầu. Nếu cung nhiều hơn cầu thì giá cả giảm. Ngược lại, cầu nhiều hơn cung thì giá cả tăng. Nhưng sự biến động giá vàng và ngoại tệ vừa qua lại không phản ánh quy luật cung cầu, mà nó đã phản ánh sự điều hành, quản lý yếu kém hiệu quả thị trường vàng, ngoại tệ.

Theo thông báo của Ngân hàng nhà nước thì vàng trong nước không thiếu. Những năm gần đây, chúng ta nhập vàng nhiều hơn xuất khẩu. Năm 2005, chúng ta nhập 48 tấn vàng, năm 2006 nhập 91 tấn. Năm 2007 nhập 51 tấn, năm 2008 nhập 91 tấn và xuất khẩu 11 tấn, năm 2009 nhập khẩu 32 tấn và xuất khẩu 26 tấn. Như vậy, chúng ta nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu và vàng còn dự trữ trong nước với số lượng rất lớn. Tương tự, dự trữ ngoại tệ trong nước không phải là con số nhỏ. Trong năm nay, lực lượng kiều hối gởi về có giảm so với năm trước nhưng số lượng dự trữ ngoại tệ đủ sức cho nhập khẩu hàng hóa cho ba tháng. Và có thời điểm, Ngân hàng nhà nước đã đưa ra hàng tỉ đô la để bình ổn và kiểm soát thị trường ngoại tệ. Như thế, nói về hàng hóa, mà cụ thể ở đây là vàng và ngoại tệ đủ sức cung ứng theo nhu cầu của thị trường. Nhưng thị trường vàng và ngoại tệ đã đột biến tăng giá trong mấy ngày vừa qua thì không phải do thiếu hàng, mà theo thống đốc Ngân hàng nhà nước thì nguyên nhân do đầu cơ và tâm lý của giới tiêu dùng. Vấn đề đặt ra ở đây là, Ngân hàng nhà nước được giao nhiệm vụ trọng tâm trong quản lý điều hành thị trường tài chính tiền tệ đã bắt đúng mạch của căn bệnh nhưng đã xử lý không kịp thời, quá chậm. Khi vàng giá từ 26 - 27 triệu đồng/lượng đã là báo động vì đã cao hơn giá vàng thị trường thế giới, nhưng ngân hàng vẫn không cho nhập khẩu vàng, mãi đến khi nên đến 30 triệu đồng/lượng mới cho phép nhập khẩu vàng thì quả là quá muộn. Tương tự khi tỉ giá ngoại tệ đã vượt quá 18.000 đồng/USD đã là không hợp lý thì can thiệp của Ngân hàng nhà nước lại chưa thấy nên thị trường đã đẩy tỉ giá lên 20.000 đồng/USD. Sự công bố của Ngân hàng nhà nước cho phép nhập khẩu vàng không hạn chế và đáp ứng ngoại tệ cho việc nhập khẩu vàng đã làm giảm nhiệt sốt giá vàng và ngoại tệ. Rõ ràng, nếu Ngân hàng nhà nước sớm can thiệp thì không có tình trạng sốt giá vàng và ngoại tệ như trong mấy ngày vừa qua.

Một vấn đề khác là tâm lý người tiêu dùng. Khi giá vàng xuống thì chẳng thấy ai mua, giá vàng lên lại đổ xô đi mua chỉ gây thiệt hại cho mình và làm giàu cho kẻ đầu cơ trục lợi. Cơn sốt giá vàng và ngoại tệ vừa qua chỉ từ sáng đến chiều có người đã bị lỗ đến 3-4 triệu đồng/lượng là cái giá quá đắt cho những ai nhẹ dạ quá tin vào tin đồn.

Từ thực tế cơn sốt giá vàng và ngoại tệ mấy ngày qua cho thấy, một bài học cũ nhưng vẫn mang tính thời sự là sự phản ứng quá chậm chạp của cơ quan quản lý trước tình trạng đầu cơ trục lợi làm cho thị trường biến động. Nhắc lại điều này cũng cần nói đến tâm lý người dân cần thận trọng hơn khi sử dụng vàng và ngoại tệ làm phương tiện thanh toán, đặc biệt là không chạy theo tin đồn mà tự gây thiệt hại cho mình. Từ nay đến cuối năm chắc sẽ có căng thẳng vàng và ngoại tệ, ngân hàng và người tiêu dùng không thể xem thường bài học này.

Nguyễn Khánh