Tin tứcBình luận: Có phải là giơ cao đánh khẽ?
(VOH) - Dư luận hẳn còn nhớ vụ điện kế điện tử xảy ra tại Công ty Điện lực TP HCM năm 2005. 312.000 điện kế điện tử được xem là bị giả do sản xuất tại VN thay vì ở Singapore như nhà thầu Linkton Vina cam kết. Chịu trách nhiệm chính trong vụ quyết định tổ chức đấu thầu và mua số điện kế điện tử này là các ông Lê minh Hoàng nguyên GĐ công ty và Lê văn Hoành PGĐ công ty điện lực TP cùng các cộng sự có liên quan. Từ kết quả của cơ quan điều tra, Viện KSND đã xác định hành vi của bị cáo Lê minh Hoàng và Lê văn Hoành phạm vào tội “ Cố ý làm trái qui định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Tại phiên toà sơ thẩm tháng 6/2009 Toà tuyên phạt bị cáo Lê minh Hoàng 4 năm tù và Lê văn Hoành 4 năm 6 tháng tù. Các bị cáo còn lại bị tuyên phạt từ 1 năm tù treo đến 3 năm 6 tháng tù. Đối với nhóm bị cáo làm hàng giả, Toà tuyên phạt từ 3 năm tù treo đến 3 năm 6 tháng tù. Mặc dù trước đó, Viện KSND đề nghị các mức án cao hơn nhiều. Và 3 tháng sau tại phiên xét xử phúc thẩm, ngoài bị cáo Lê minh Hoàng y án sơ thẩm là 4 năm tù về tội cố ý làm trái thì 5/12 bị cáo khác đều được giảm án. Vụ án một thời gây đình đám là thế đã khép lại với nhiều luồng ý kiến khác nhau, nhưng điều đáng lưu ý là từ tháng 7/2009, 312.000 điện kế điện tử nói trên được đề nghị cho sử dụng trở lại….
Một vụ án khác cũng gây xôn xao không kém, đó là tại phiên xử chiều 4/9 vừa qua, Nguyễn Đại Dương-ông chủ vũ trường New Century được Toà án Quận Hoàn Kiếm Hà nội tuyên miễn trách nhiệm hình sự. Hơn 2 năm trước, rạng sáng 28/4/2007 hàng trăm cảnh sát bao vây và tạm giữ hơn 1000 người có mặt tại vũ trường này. Hơn 100 viên ma tuý tổng hợp cùng 1 số gói bột màu trắng bị phát hiện. Thử nhanh ma tuý cho thấy gần ¼ số thanh niên tạm giữ có dương tính với ma tuý. Ông chủ Nguyễn Đại Dương bị khởi tố điều tra về tội chứa chấp sử dụng trái phép chất ma tuý và kinh doanh trái phép gần 3000 chai rượu ngoại. Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm vụ việc. Thiếu tướng Vũ Hùng Vương Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm ma tuý khẳng định vụ án sẽ không có tình trạng “đầu voi đuôi chuột”. Qúa trình điều tra không bị “vướng” hay không bị can thiệp. Vậy mà tháng 11/2007 Ông Dương được tại ngoại điều tra sau 7 tháng tạm giam và một năm sau, khi được thừa uỷ quyền thụ lý vụ án trên, Viện KSND Quận Hoàn Kiếm đã đình chỉ điều tra tội chứa chấp sử dụng chất ma tuý với Nguyễn Đại Dương và sau đó là miễn luôn trách nhiệm hình sự.
Gần đây nhất, Viện phúc thẩm II Viện KSND tối cao ra kháng nghị xử vô tội đối với ông Trần văn Thanh, thiếu tướng, nguyên Chánh thanh tra Bộ công an đồng thời cho rằng việc cấp sơ thẩm khép tội ông Thanh và tuyên phạt ông này 18 tháng tù treo là không đủ cơ sở. Do vậy phiên toà phúc thẩm, Toà án nhân dân tối cao Đà nẵng đã tuyên ông Thanh không phạm tội và đình chỉ điều tra vụ án. Trước đó, ngày 28/2, cơ quan an ninh điều tra, công an Đà Nẵng đã tống đạt quyết định khởi tố bị can và điều tra đối với ông Nguyễn văn Thanh về tội “ lợi dụng quyền tự do dân chủ, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tập thể và cá nhân theo khoản 1 điều 258 Bộ Luật hình sự. Ông Thanh được cho là có liên quan đến việc khiếu nại, tố cáo sai sự thật, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của nhiều lãnh đạo Đảng Nhà nước.
Từ thực tế của 3 vụ án nêu trên, dư luận đã không thực sự thoả mãn với những gì được công bố trong quá trình điều tra và sự chênh lệch quá lớn giữa kết quả của phiên toà sơ thẩm với phiên phúc thẩm; giữa đề nghị mức án của VKS và hình phạt của toà án; giữa kháng nghị của Viện KSND tối cao với toà sơ thẩm…thông tin ban đầu từ cả 3 vụ án này đều cho thấy mức độ nghiêm trọng khác nhau. Nếu như vụ điện kế điện tử vừa mang tính chất kinh tế, vừa hình sự, thì vụ ông chủ vũ trường New Century và cựu Chánh thanh tra Bộ công an có dấu hiệu hình sự rõ ràng. Tuy nhiên mức độ nguy hại và ảnh hưởng của nó trong xã hội là khác nhau. Vấn đề đặt ra ở đây là vì sao có độ chênh quá mức như vậy giữa các cơ quan điều tra, cơ quan tham gia tố tụng và các cấp tham gia xét xử vụ án? Tại sao toà sơ thẩm tuyên một đằng và toà phúc thẩm lại quyết một nẻo? Vậy đây có phải là do năng lực còn hạn chế của các cơ quan này hay do có sự tác động nào đó làm cho kết quả điều tra và xét xử nhẹ đi, giống như là việc giơ cao đánh khẽ? Còn nhớ ở vào thời điểm diễn ra các vụ nói trên, báo chí đã đăng tải khá nhiều những chi tiết được xem là nóng, mới và hấp dẫn…hứa hẹn sự chờ đợi một kết quả xét xử nghiêm minh và đúng người đúng tội. Phải chăng từ các thông tin mà báo chí đã tạo sức ép làm ảnh hưởng tới quá trình điều tra và phán xét cuối cùng của Toà án sơ thẩm, để từ đó, khi phúc thẩm đã tạo nên khoảng cách lớn?
Trên đà đổi mới và cải cách tư pháp hiện nay, việc tiến hành xác minh điều tra, khởi tố và đưa ra xét xử đúng mức và chính xác các vụ án nghiêm trọng, án điểm là hết sức cần thiết, không chỉ với các cơ quan điều tra, tố tụng, với ngành tư pháp mà quan trọng hơn là sẽ góp phần làm cho người dân tin tưởng vào sự nghiêm minh của luật pháp, xã hội sẽ bình ổn hơn từ những chuyển biến như thế này. Tin là sắp tới đây, các vụ tương tự sẽ được xét xử công minh đúng người và đúng tội và điều đó còn tuỳ thuộc vào năng lực, trình độ, kinh nghiệm và bản lĩnh của những cán bộ ngành tư pháp.
Việt Anh