![]() |
| Hỗn loạn tại lễ hội cướp phết Hiền Quan (tỉnh Phú Thọ) khi hàng nghìn thanh niên chen nhau giẫm đạp để tranh giành quả phết với hi vọng mang lại may mắn cho gia đình - Ảnh: Nguyễn Khánh/TTO |
Chưa đầy 3 tuần đầu tiên của năm mới Giáp Ngọ, khắp các tỉnh - thành trên cả nước đã diễn ra dày đặc các lễ hội lớn nhỏ. Trong đó những lễ hội lớn như Lễ hội chùa Hương, Lễ hội Yên Tử, Lễ hội Lim, Lễ khai ấn đền Trần... mà mỗi mùa hội đều thu hút hàng trăm ngàn lượt khách đã lại xuất hiện những hình ảnh phản cảm, thể hiện sự thiếu ý thức, đồng thời là sự thiếu hiểu biết về văn hóa đi lễ hội của một bộ phận không nhỏ người dân.
Những hình ảnh phản cảm này dường như được lặp đi lặp lại hàng năm, mặc dù chính quyền sở tại và ngành văn hóa thể thao và du lịch đã chủ động chấn chỉnh, sắp xếp.
Đến với các lễ hội đầu xuân, du khách luôn mong được đắm mình nơi tôn nghiêm của chùa chiền, mong được hái lộc đầu năm cầu may mắn và sự bình an. Vậy nhưng đã và đang có quá nhiều điều phiền muộn nơi lễ hội. Những năm vừa qua không ít người về trảy hội Lim (ở Tiên Du, Bắc Ninh) đều bức xúc khi chứng kiến cảnh các liền anh, liền chị ngửa nón, ngã đĩa nhận tiền thưởng của khách, hình ảnh này xem như đã làm phôi phai cái duyên quan họ.
Rồi thì chuyện công đức: Truyền thống cúng tiền của người Việt có ý nghĩa đẹp, như là một chút công đức xây dựng tu bổ chùa chiền, là “giọt dầu”, hương đèn dâng thờ Phật… Thế nhưng, thực tế việc dâng lễ cúng tiền ở nơi chốn linh thiêng đã trở nên không thể chấp nhận được khi tình trạng rải tiền, ném tiền, cài cắm tiền lẻ diễn ra hết sức phản cảm ở khắp nơi.
![]() |
| Nhét tiền vào cả tay Phật Bà nghìn mắt nghìn tay ở chùa Lim, Bắc Ninh - Ảnh: Tiến Thắng/TTO |
Trước hết phải nói tới một bộ dân chúng và cả viên chức Nhà nước đang hiểu sai về việc đi lễ đầu năm. Đền, chùa không phải là nơi để cúng bái cầu xin quan, lộc, tiền, tài… Liệu có may mắn hay "quan lộ”, tài lộc có thênh thang không, khi người ta xô ngã, trèo qua đầu nhau, đánh chửi nhau để xin ấn ở Lễ khai ấn đền Trần, tranh giành, chen lấn từng ghế cáp treo ở chùa Hương và liệu có còn nét tôn nghiêm, linh thiêng nơi của Phật khi người ta chen nhau cọ tiền vào Chùa Đồng, Yên Tử và rải tiền khắp nơi, thậm chí "nhét tiền vào tay” Phật hòng thỏa mãn những ước muốn riêng tư của mình?
Phổ biến đó đây tại các lễ hội là tình trạng quán xá mua bán, ăn nhậu ì xèo và từng nhóm người chuyên ăn xin, ăn mày, làm dịch vụ “cò mồi”, khấn thuê, bói toán cầu may, tụ tập hoạt động công khai vẫn ngang nhiên tồn tại.
Đâu rồi sự tôn nghiêm nơi lễ hội? Câu trả lời xin dành cho ngành Văn hóa Thể thao và Du lịch và chính các địa phương nơi diễn ra lễ hội. Thiết nghĩ, trước và trong khi lễ hội diễn ra, chính quyền địa phương cần thường xuyên bố trí lực lượng thanh tra, kiểm tra để đảm bảo công tác an ninh cho lễ hội. Tổ chức đưa các đối tượng ăn xin ra khỏi khu vực diễn ra lễ hội để đảm bảo không gian tôn nghiêm cho khu lễ hội. Bên cạnh đó, việc giáo dục, nâng cao ý thức cho du khách và Phật tử cũng cần được chú trọng để khách tham quan và Phật tử hành hương về lễ hội có ý thức hơn trong việc không xả rác bừa bãi, không thắp hương nhiều trong các chùa, đền. Hạn chế hiện tượng rải, cài tiền lẻ lên tay Phật…
Đi lễ chùa đầu năm để cầu an và thưởng ngoạn, thiết nghĩ là nét đẹp văn hóa truyền thống cần được giữ gìn. Vậy nhưng với những gì chưa hay, chưa đẹp đang diễn ra nơi chốn tôn nghiêm rất cần được chấn chỉnh kịp thời. Với số lượng trên dưới 8.000 lễ hội lớn nhỏ trên phạm vi cả nước hiện nay thì việc đi đến thống nhất trong khâu tổ chức và giải quyết tận gốc nạn buôn thần bán thánh, đảm bảo cho người hành hương, đi vãn cảnh ngày xuân được thanh thản và nhẹ nhàng là điều cần phải quan tâm.


