Bình luận: Đừng để dòng kênh chết thêm một lần nữa!

(VOH) - Dòng kênh “chết” Nhiêu Lộc - Thị Nghè nay đã được hồi sinh, đó là những lời thốt lên vui mừng của nhiều người dân khi thấy hàng đàn cá bơi lội trên dòng kênh đã gắn bó với nhiều thế hệ người dân Sài Gòn. Sự hồi sinh dần của con kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè là một hình ảnh thật vui mừng với cư dân thành phố. Tuy vậy, con kênh này sống lại để tồn tại hay sống lại để rồi chết đi một lần nữa, điều đó phụ thuộc hoàn toàn vào ý thức của con người.

Cách nay hơn nửa năm, tháng 8/2012, lễ khánh thành giai đoạn 1 dự án vệ sinh môi trường lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè diễn ra trong niềm hân hoan của người dân thành phố và đặc biệt là bà con sống hai bên bờ kênh. Tâm trạng ấy là dễ hiểu bởi đã quá nhiều năm, dòng kênh bị ô nhiễm nặng nề, hàng ngàn căn nhà ổ chuột chơi vơi trên dòng nước đen hôi thối và đặc quánh. Tất cả dường như đã trở nên bất lực… vậy nhưng sau quyết tâm cải tạo dòng kênh và làm đổi thay cuộc sống của đồng bào nghèo, chính quyền thành phố đã làm nên điều kỳ diệu - biến cái không thể thành có thể. Bằng sự nỗ lực trong suốt 10 năm trời, hơn 1 triệu m3 bùn đen đã được nạo vét; hệ thống cống bao với đường kính 3m đặt dưới độ sâu hàng chục mét rồi hơn 70 km đường cống thoát nước cỡ lớn; trạm bơm xử lý nước công suất 65.000 m³/giờ… nhờ vậy mà hôm nay, đi dọc 2 con đường Hoàng Sa và Trường Sa theo chiều dài con kênh này, thật là tự hào về một công trình dân sinh bề thế và đẹp đẽ đến vậy. Song có lẽ điều gây ngạc nhiên và thú vị hơn cả, là sự sống đã hồi sinh và trở lại trên dòng kênh này sau nhiều chục năm trời. Bớt nặng mùi, màu nước dần trong hơn và một số loài cá - xuất hiện tự nhiên và số khác là cá nuôi trong hồ do bà con mang đến thả - đã bơi lội thành đàn trông thật vui mắt. Biết đâu nay mai, khi dòng nước hệ thống kênh Nhiêu Lộc Thị Nghè thật xanh trong do công nghệ mang lại thì chuyện du lịch bằng tàu nhỏ trên sông rạch lại là hiện thực! Khi ấy không chừng Hòn ngọc Viễn Đông lại được ví như Venice của Ý hay Amsterdam của Hà Lan vậy. Thơ mộng biết bao nhiêu.

Vậy nhưng hiện nay khi mà giai đoạn 2 của Dự án vệ sinh môi trường này đang được nỗ lực triển khai tiếp tục thì đã thấy xuất hiện những dấu hiệu làm ô nhiễm trở lại trên dòng kênh cùng với ứng xử không phù hợp và kém văn hóa của không ít người. Đó là tình trạng quán nhậu vỉa hè mọc lên quá nhiều trên suốt tuyến kênh.Thôi thì, vì mưu sinh bà con mở quán cũng được, nếu như có ý thức giữ vệ sinh dùm. Có những chủ quán nghiêm túc gom rác một chỗ, song có người tiện tay đổ luôn cả vỏ sò vỏ ốc và rác rến xuống lòng kênh và tệ hại hơn một số thực khách lợi dụng đêm xuống, ra bờ kênh “xả” xuống… đã có những người đổ xà bần, đổ xác dừa tươi xuống kênh, bị thanh tra xây dựng bắt quả tang. Chưa hết, hàng ngày, bèo tây và rác thải các loại từ các con rạch nhỏ theo nước ra trôi lềnh bềnh trông rất phản cảm. Gần đây, khi các đàn cá tung tăng bơi lội cũng là lúc mà những tay mê câu xuất hiện. Họ dùng cả lưỡi câu chùm để tận diệt đàn cá. Thiết nghĩ thú vui và cả lợi ích kinh tế mang lại cho các “cần thủ” hẳn là không nhiều, mà nó chỉ để hủy diệt mầm sống vừa mới hồi sinh, có lẽ là điều cần phải suy ngẫm….

Phải mất 10 năm và hơn thế nữa để bước đầu cải tạo được môi sinh hệ thống lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè, và lớn hơn là thành phố đã phải đầu tư hơn 300 triệu đô la - tương đương trên 6.300 tỷ đồng, trong đó phần lớn là vốn vay nước ngoài cho công trình này. Vậy nên nếu các cơ sở sản xuất, mỗi gia đình và từng người dân thiếu ý thức, không biết nâng niu và giữ gìn, kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè sẽ trở lại ô nhiễm. Lại sẽ là dòng nước đen và nặng mùi hôi cũng đồng nghĩa với việc chết thêm một lần nữa. Dòng tiền đầu tư lại “đổ sông đổ biển” và gánh nợ nần lại chồng chất cho các thế hệ mai sau. Mong sẽ là không phải như vậy./.