028.38225933 (Hotline) - 028 3822 1188 (FM 95.6) - 028 38291 357
icon-radio-fm-999-mhz
logo-voh-radio-online
Điện thoại: 028.38225933 - 028.38225934
Đường dây nóng bạn nghe đài: 028.3891 357 - 0948747571

Bình luận: Văn minh đô thị và trách nhiệm công dân

(VOH) - Trong muôn vàn sự hối hả của đời sống thường nhật nơi thị thành, mọi người dường như bị cuốn hút bởi việc mưu sinh kiếm sống. Đó là điều dễ hiểu bởi nhu cầu phát triển của mỗi nhà, mỗi người là khác nhau và cũng là vô cùng… Đô thị ngày càng tăng trưởng, bộ mặt thành phố ngày một giàu đẹp và phồn vinh hơn, thì cùng với nó lại chính là sự nâng cấp của văn minh đô thị - như là sự tất yếu.

Lễ hội hoa anh đào Nhật Bản tại Triển lãm Giảng Võ đã thu hút hàng nghìn người dân tới chiêm ngưỡng. Đáng buồn là ngay khi Lễ hội còn chưa kết thúc, 3 cây hoa anh đào tươi chuyển từ Nhật Bản sang đã bị đám đông vặt trụi đến trơ gốc. Ảnh: TPO 

Vậy nhưng đáng buồn thay ở các thành phố lớn hiện nay, có những người đang tâm niệm và cổ xúy cho lối sống bon chen, tranh giành quyền lợi - dù đó là những biểu hiện của văn hóa nơi công cộng mà lẽ ra không nên thể hiện chốn đông người…

Còn nhớ vào ngày 15 tháng giêng hàng năm, hàng vạn người từ khắp nơi đổ về Đền Trần ở Thiên Trường Nam Định để mong kiếm được lá ấn may mắn trong năm. Có thể nói lễ hội Đền Trần là lễ có quy mô lớn và niềm tin của dân chúng cao tới mức, bắt đầu từ rằm tháng tám - tức là trước Lễ Đền Trần 5 tháng, nhiều người đã phải đăng ký tên tuổi với Ban tổ chức. Song vấn đề không chỉ nằm ở đó. Năm nào cũng vậy, cứ vào đêm 14  tới 0 giờ ngày 15 tháng giêng, tình cảnh hỗn loạn đã xảy ra, người ta giẫm đạp lên nhau, gào thét, nghẹt thở và có người té xỉu vì cuộc chen vai thích cánh đi tìm lá ấn…

Trong vòng 5 năm trở lại đây, thường từ 10 tới 12/4 dương lịch hàng năm tại Thủ đô Hà nội, lễ hội hoa anh đào được tổ chức với sự tham gia của hàng trăm ngàn lượt người xem và thưởng ngoạn loài Quốc hoa của xứ sở mặt trời mọc. Lễ hội hoa anh đào xuất phát từ quan hệ ngoại giao mang đậm nét và văn hóa Việt - Nhật nên được đầu tư và chăm chút kỹ lưỡng. Vậy nhưng chỉ tới ngày thứ hai, khi mà lễ hội chuẩn bị kết thúc, hàng trăm nam thanh nữ tú và có cả người đứng tuổi - mà mới chỉ trước đó không lâu đã trầm trồ ngợi khen vẻ đẹp đẽ và sang trọng của loài hoa này và không ngớt quay phim chụp ảnh với nó - đã vội nhào vô chen lấn, cố bẻ lấy một cành mang về. Vậy là chỉ trong nháy mắt, cả khu lễ hội bỗng chốc biến thành bãi chiến trường với khung cảnh hoang tàn, tan nát… thậm chí là cả lồng đèn và các vật dụng trang trí cũng bị vặt sạch. Tất cả nét văn hóa đẹp đẽ và thiêng liêng của lễ hội bỗng chốc tan biến bởi thói quen và sở thích chiếm hữu nhỏ nhoi của một số người.

Văn hóa nơi công cộng rõ ràng là đang có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng mà nếu không có điểm dừng thì e rằng sẽ còn để lại những hệ lụy khôn lường. Mới đây, khi hình thức ăn buffet của nước ngoài được sử dụng rộng rãi ở VN thì các khách sạn, khu vui chơi… đều tổ chức để thu hút du khách. Buffet là cách ăn chậm rãi, tôn trọng sự riêng tư của mỗi người - hễ ai thích gì thì ăn nấy và cái văn minh lịch lãm nằm ở chỗ khả năng  bạn dùng được bao nhiêu thì hãy lấy bấy nhiêu. Tránh lãng phí và hơn thế nữa - đó là cung cách ẩm thực có văn hóa của người phương Tây. Không thể với chừng đó tiền trong ticket là cứ phải ăn cho đáng đồng tiền. Vậy mà trong các tour du lịch, tại các khách sạn lớn, cảnh tượng ăn buffet của không ít người đã để lại sự chán ngán và mệt mỏi cho bao người khác biết tự trọng. Họ lấy đồ ăn ngập cả dĩa, ăn chưa hết lại bỏ đó đi lấy dĩa khác và khi họ rời bàn thì ái ngại thay, còn biết bao đồ ăn, thức uống thừa nằm lại, thật lãng phí và có gì đó còn là cảm giác hổ thẹn… chưa hết, với một suất ăn 100.000 đồng hoặc có thể hơn đôi chút, hàng chục thực khách chực chờ khi thực phẩm được mang ra là nhào tới tranh giành, chụp giựt. Khi ấy việc ăn buffet đã không còn ý nghĩa gì của cái gọi là văn minh và lịch sự. Nó chỉ còn đọng lại cảm nghĩ của sự giành ăn thường thấy ở động vật cấp thấp mà lẽ ra không thể có ở con người - của những thị dân  các đô thị lớn. Đáng buồn hơn là trong trường hợp này, những người lớn lại nêu gương xấu trước trẻ thơ khi tranh giành nhau miếng ăn miếng uống như vậy.

Tâm lý giành giật, chiếm hữu, ý thức cộng đồng nơi công cộng như công viên, nhà hát, đường phố, thang máy, các giao lộ, các nơi công cộng... kém, có thể nói ở đó đây, văn minh nơi công cộng đang bị xâm hại  và đang có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng dưới nhiều hình thức, mà nếu không có điểm dừng thì e rằng sẽ còn để lại những hệ lụy khôn lường. Thiết nghĩ, với những gì chưa hay, chưa đẹp trong một vài trường hợp điển hình kể trên cũng đã đủ để chúng ta suy ngẫm. Xã hội ngày càng đi lên, đời sống vật chất ngày một cải thiện thì không thể để văn hóa tinh thần nghèo đi và nền văn minh đô thị xuống cấp. Việc ấy không ở đâu xa và không phải của một ngành nào, một cấp nào, mà nó phải được bắt đầu từ chính ý thức của mỗi công dân.

Việt Anh