Bình Luận: Vùng biển Hoàng Hải, tăng nhiệt và nắn gân

(VOH) - Những ngày gần đây, đặc biệt là từ khi chiếc tàu chiến Hàn quốc Cheonan bị ngư lôi bắn hạ làm 46 thủy thủ Hàn quốc mất tích, tình hình ở Hoàng Hải trở nên nóng bỏng hơn lúc nào hết vì những tranh cãi để xác định nguyên nhân của vụ chìm tàu. Phía Hàn quốc cho rằng tàu chiến của họ bị chìm do dính ngư lôi của Triều Tiên, nhưng Triều Tiên bác bỏ lời buộc tội này. Vụ việc được đưa ra Hội đồng Bảo An Liên Hiệp quốc và mặc dù công nhận vụ chìm tàu Cheonan là do bị tấn công, nhưng văn bản kết luận của Liên Hiệp Quốc cũng không trực tiếp đổ lỗi cho CHDCND Triều Tiên.

Biển Hoàng Hải (Yellow Sea) - Ảnh: KBS

Sau khi có văn bản kết luận của Liên Hiệp quốc, nhiều người nghĩ rằng tình hình sẽ lắng dịu nhưng bất ngờ căng thẳng trở lại sau khi Mỹ và Hàn quốc tuyên bố sẽ tổ chức cuộc tập trận qui mô lớn trên biển Hoàng Hải với sự tham dự của hàng chục tàu chiến, đặc biệt có sự tham gia của tàu sân bay USS George Washington dùng năng lượng hạt nhân.

Triều Tiên và Trung quốc đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ cuộc tập trận, bởi vùng biển Hoàng Hải có thể coi là hiên nhà của Thiên Tân và Bắc Kinh. Việc tàu sân bay sử dụng năng lượng hạt nhân, với trọng tải 97.000 tấn chứa hơn 60 máy bay chiến đấu các loại vào khu vực Hoàng Hải, tầm hoạt động của USS George Washington ôm trọn khu vực Bắc Kinh, Thiên Tân, Đại Liên, Thanh Đảo. Đó là điều Trung quốc không thể chấp nhận được. Người phát ngôn Trung quốc Tần Cương cho rằng một cuộc khiêu khích như vậy sẽ làm tổn hại đến an ninh của Trung quốc tại Hoàng Hải và vùng duyên hải Trung quốc.

Khi cuộc tập trận Mỹ Hàn còn trong vòng chuẩn bị, bất ngờ vào ngày 30/6, Tân Hoa Xã đưa tin việc Hải quân của Trung quốc bắt đầu bắn đạn thật ở vùng biển phía Đông Chiết Giang và Sơn Đông trong vùng Hoàng Hải và cấm tất cả các tàu bè qua lại vùng diễn tập.

Hãng tin Reuters cho hay hình ảnh cuộc tập trận trên quy mô lớn đã được phát trên truyền hình Trung Quốc hôm 20.7. Hạm đội Biển Đông của nước này đã huy động cả máy bay trực thăng, một tàu ngầm bắn tên lửa tầm xa dưới nước vào cuộc tập trận. Trong khi theo Tân Hoa Xã, bốn trực thăng cứu hộ và bốn tàu cứu hộ được triển khai trong cuộc tập trận kéo dài trong hai ngày 18 và 19.7 tại Hoàng Hải, mục đích cuộc diễn tập là nhằm đối phó với những cuộc tấn công tầm xa và tìm cách kết hợp quân đội và dân sự trong trường hợp khẩn cấp.  

Mặc dù người phát ngôn của Trung Quốc Tần Cương khẳng định đợt diễn tập quân sự lần này của Trung Quốc không có mối liên hệ nào với các đợt diễn tập sắp diễn ra giữa hải quân Mỹ và Hàn Quốc, nhưng giới thạo tin cho đây là một đòn răn đe của phía Trung quốc. Phía Mỹ và Hàn quốc có một động thái mà nhiều chuyên gia cho là bước nhượng bộ, khi tuyên bố sẽ dời một phần của cuộc tập trận ở vùng biển Hoàng Hải, ở phía Tây Bán đảo Triều Tiên, giáp với Trung quốc, ra phía Đông bán đảo Triều Tiên, trong vùng biển Nhật Bản.

Một mặt là sự nhượng bộ, nhưng một mặt khác, Mỹ và Hàn Quốc cũng cứng giọng tuyên bố là trong những tháng tới, sẽ còn có khoảng 10 cuộc tập trận nữa và sẽ được tiến hành ở cả hai nơi, Hoàng Hải và biển Nhật Bản. Đồng thời, liên quân Mỹ Hàn thông báo cho biết hải quân hai nước sẽ tiến hành cuộc tập trận chung, từ ngày 25 đến 28/07.

Ngày 21.7, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates và Ngoại trưởng Hillary Clinton đã thực hiện chuyến thăm lịch sử tới khu phi quân sự Bàn Môn Điếm trên vĩ tuyến 38 phân chia hai miền Triều Tiên. Đây là lần đầu tiên người đứng đầu Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao của Mỹ cùng đến thăm khu vực làng đình chiến Bàn Môn Điếm. Ngay sau đó, tàu sân bay George Washington cùng ba hộ tống hạm của Hải quân Mỹ và 2 khu trục hạm lớp Aegis mang tên “McCampbell” và “John McCain” cũng đã lên đường đến bán đảo Triều Tiên và cập cảng Busan của Hàn Quốc vào ngày 21.7.  

Theo giới phân tích, thái độ của Trung Quốc kiên quyết chống đối cuộc tâp trận Mỹ Hàn trên Hoàng Hải, xuất phát chủ yếu từ việc Hoa Kỳ dự định đưa hàng không mẫu hạm đến tham gia, mà cụ thể là chiếc USS George Washington rất hiện đại. Bắc Kinh sợ rằng một khi tàu sân bay của Mỹ vào đến Hoàng Hải, hơn 60 máy bay chiến đấu và do thám trên tàu này, với tầm hoạt động trong vòng bán kính 700 đến 1000 km, sẽ có thể do thám các bí mật quân sự của Trung Quốc tại vùng cửa ngõ chiến lược quan trọng đó.

Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội là tướng Mã Hiểu Thiên đã tuyên bố Trung Quốc kiên quyết phản đối cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn và đe dọa là Bắc Kinh kiên quyết trả đũa. Rõ ràng là phản ứng dữ dội của Trung Quốc đã khiến cho cả Mỹ lẫn Hàn Quốc phải suy nghĩ, nhất là khi một giải pháp ổn thỏa cho vấn đề Triều Tiên nhất thiết cần đến sự đồng thuận từ phía Trung quốc.

Dù sao thì cờ cũng đã vào thế, kế hoạch đã được định ngày. Không ai ngây thơ nghĩ rằng tình hình căng thẳng ở Hoàng Hải sẽ dẫn tới 1 cuộc chiến tranh bởi Mỹ đang còn rất nhiều vấn đề phải giải quyết ở Afghanistan và Trung đông. Hơn nữa, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu vẫn đang đè nặng áp lực đối với nền kinh tế Mỹ. Phía Trung quốc cũng vậy, nhưng khi đạn đã lên nòng, ai biết được điều gì sẽ diễn ra sau đó.  

Ở Trung quốc vào thời nhà Châu, Châu công Đán, người đã giúp Châu Võ Vương lập ra nhà Châu từng nói: Người ta có thể chiếm một nước trên lưng ngựa, nhưng không thể giữ nước đó trên lưng ngựa được. Đem bạo lực và sức mạnh ra hăm dọa các nước yếu xem ra chưa phải là biện pháp thuyết phục nhằm duy trì nền hòa bình và ổn định ở vùng biển phía Tây Thái Bình Dương.