Đồng hành cùng dân tộc

(VOH) - Có thể nói là trong suốt lịch sử phát triển của mình, nền báo chí cách mạng VN luôn gắn bó và đồng hành cùng với sự nghiệp cách mạng của Đảng ta, của Bác Hồ và của toàn dân tộc.
Hồ Chủ Tịch tại Đại hội III Hội Nhà báo Việt Nam (9/1962) (ảnh: T.L)

Cách nay 90 năm, khi nước nhà còn chìm đắm trong nô lệ và lầm than, trên con đường bôn ba tìm kiếm hướng đi đúng đắn cho cách mạng Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã sớm nhận ra vũ khí đắc lực cho cách mạng chính là báo chí và ngày 21/6/1925, Người đã sáng lập ra Báo Thanh niên - cơ quan tuyên truyền, cổ động của Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí hội. Đây là tờ báo Cách mạng đầu tiên của nước ta, đồng thời cũng là điểm mốc quan trọng đánh dấu sự ra đời của nền báo chí Cách mạng VN.

Trước và sau đó Người từng sáng lập ra các tờ: Người cùng khổ năm 1922; Quốc tế nông dân năm 1924; Thanh niên, Công nông và Lính kách mệnh năm 1925; Thân ái năm 1928; Tạp chí Đỏ năm 1930; Việt Nam độc lập năm 1941 và Cứu quốc năm 1942. Sau khi Cách mạng Tháng 8 thành công, ngày 7/9/1945 Người chỉ thị thành lập Đài phát thanh Quốc gia - Đài tiếng nói VN bây giờ, rồi thành lập Hãng tin Quốc gia - nay là Thông tấn xã VN ngày 19/9/1945 và Báo Sự thật - nay là báo Nhân dân ngày 11/3/1951.

Có thể nói là trong suốt lịch sử phát triển của mình, nền báo chí cách mạng VN luôn gắn bó và đồng hành cùng với sự nghiệp cách mạng của Đảng ta, của Bác Hồ và của toàn dân tộc. Đó chính là các thời kỳ mang đậm nét lịch sử VN hiện đại “Tìm đường cứu nước”; “Vận động cách mạng”; “Kháng chiến giải phóng dân tộc”; “Xây dựng và bảo vệ tổ quốc” và giờ đây là “Đổi mới và hội nhập quốc tế”. Dù ở trong thời kỳ nào và hoàn cảnh nào, báo chí cách mạng VN cũng luôn hoàn thành xuất sắc vai trò và nhiệm vụ của mình là người làm công tác tuyên truyền vận động và cổ động tập thể. Góp phần tích cực vào thắng lợi của công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ tổ quốc thân yêu.

90 năm đã qua, báo chí cách mạng VN đã có những bước tiến triển vượt bậc để không ngừng lớn mạnh. Từ một vài tờ báo và tạp chí trước cách mạng, giờ đây cả hệ thống báo chí truyền thông của nước ta đã nhanh chóng phát triển cả về loại hình, số lượng chất lượng, nội dung và hình thức. Phạm vi phát hành, tầm ảnh hưởng và phủ sóng; lực lượng đội ngũ làm nghề; phương tiện trang thiết bị và kỹ thuật đã tiến nhanh, tiến mạnh lên hiện đại và tiên tiến…

Cả nước hiện có 849 cơ quan báo in với hơn 1.000 ấn phẩm; 67 Đài phát thanh truyền hình. Trong đó 2 đài quốc gia, 1 đài truyền hình kỹ thuật số và 64 Đài địa phương. Bên cạnh đó mạng lưới báo thông tin điện tử cũng khá mạnh với 74 báo và tạp chí điện tử, hơn 300 mạng xã hội và trên 1.000 trang thông tin điện tử tổng hợp. Gần 17 ngàn nhà báo và trên 19 ngàn hội viên hội nhà báo đang tác nghiệp và sinh hoạt tại các cơ quan báo chí.

Phóng viên tác nghiệp tại Lễ kỷ niệm 40 năm ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2015) (ảnh: K.Huân)

Trong suốt bề dày lịch sử 90 năm phát triển và trưởng thành, báo chí cách mạng VN luôn giữ vai trò là cầu nối, là nhân tố tích cực trong quá trình vận động, tuyên truyền quan điểm, đường lối của Đảng, pháp luật và chính sách của Nhà nước. Góp phần nâng cao nhận thức và định hướng xã hội cho người dân. Đi đầu trong cuộc đấu tranh phê phán các quan điểm, những thông tin sai trái, bất lợi, cùng với âm mưu “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch bên trong và bên ngoài. Đồng thời củng cố niềm tin, động viên toàn dân tiếp tục kiên trì theo đuổi sự nghiệp đổi mới. Những năm gần đây, báo chí nước ta còn nhận lãnh thêm nhiệm vụ chính trị quan trọng nữa, đó là nhiệm vụ phản biện xã hội. Nghị quyết Đại hội XI của Đảng đã chỉ rõ: "…Chú trọng nâng cao tính tư tưởng, phát huy mạnh mẽ chức năng thông tin, giáo dục, tổ chức và phản biện xã hội của các phương tiện thông tin đại chúng vì lợi ích của nhân dân và đất nước…”. Phát huy tinh thần này, trong những năm qua, nhiều chủ trương, chính sách, các văn bản dưới luật…sau khi đi vào thực tiễn đời sống - thông qua các kênh thông tin, đã nhận được những phản hồi tích cực, thẳng thắn từ người dân. Qua đó, có không ít văn bản được bổ sung và chỉnh lý kịp thời đã tỏ ra hiệu quả hơn, thiết thực và gần dân hơn. Dân chúng cũng thực sự phát huy được tính dân chủ và công khai, khi được trực tiếp giao lưu, trao đổi và góp ý với chính quyền các cấp về những điều chưa thật sự hợp lý, về những chính sách chưa thật sự gần dân và có ích cho dân.

Trước những biến động phức tạp và nhạy cảm, những biến động khó lường của thời cuộc đã và sẽ còn xảy ra ở một số địa phương trong nước, ở một số khu vực địa chính trị và quốc tế đặc biệt là vấn đề biển Đông hiện nay, tiếp tục đặt ra cho báo chí nước ta nhiệm vụ nặng nề và quan trọng. Đó là việc định hướng, dẫn dắt dư luận, củng cố niềm tin cho người dân. Từ đó có những nhận thức đúng đắn và ứng xử phù hợp với các diễn biến của thời cuộc. Đồng thời cổ vũ và động viên mọi tiềm năng và sức mạnh trong dân, tiếp tục đưa sự nghiệp đổi mới đất nước lên một tầm cao mới. Bên cạnh đó, báo chí nước ta cũng cần phải thẳng thắn nhìn nhận để khắc phục ngay những bất cập và yếu kém của mình trong việc đưa tin, viết bài sai sự thật và thậm chí là nóng vội, gây ảnh hưởng không tốt đến cộng đồng.

Nhìn lại chặng đường 90 năm của nền báo chí cách mạng VN, đội ngũ làm báo chúng ta hiểu rằng, con đường đã đi là rất đáng tự hào và đầy kiêu hãnh. Vậy nhưng nhiệm vụ của báo chí ở phía trước vẫn còn rất nặng nề và đầy thử thách cam go. Rất cần sự tỉnh táo, cảnh giác cao độ và kiên định về tôn chỉ mục đích, lập trường của tờ báo và của những người làm nghề hoạt động phù hợp với khuôn khổ của pháp luật. Luôn phải biết đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên. Chống khuynh hướng thương mại hóa, chạy theo lợi nhuận, lợi dụng báo chí và tự do ngôn luận để kích động dư luận, gây bất lợi cho xã hội. Báo chí cũng rất cần tập trung vào việc xây dựng con người mới, đề cao và nhân rộng các điển hình, các mô hình tốt trong xã hội. Gìn giữ và bảo tồn văn hóa VN trong xu thế hội nhập hiện nay. Bên cạnh đó báo chí nước ta còn có trách nhiệm vạch trần và làm thất bại các âm mưu phá hoại; nỗ lực tuyên truyền và quảng bá hình ảnh tươi đẹp của đất nước và con người VN. Tạo sự thống nhất và đồng thuận xã hội trong cả nước và tăng cường ngoại giao nhân dân với các nước trên thế giới.