Vấn đề hôm nay: Lao động bán thời gian tại công sở: Nên chăng?

(VOH) - Lâu nay, nhiều người thường than phiền về tình trạng quá tải khi có việc phải tiếp xúc với các cơ quan dịch vụ công. Từ việc đóng thuế, khám bệnh, công chứng đến những việc đơn giản như làm hồ sơ hộ tịch, lãnh lương hưu… chúng ta rất tốn thời gian chờ đợi, xếp hàng. Những người đi khám bệnh cũng vậy, thường tốn nhiều giờ đồng hồ, thậm chí cả buổi. Trong đó, thời gian chờ để đóng tiền là khá đáng kể, nhất là các trường hợp khám BHYT. Vào giờ cao điểm, bệnh nhân và người thân mệt mỏi chờ đóng tiền từ một đến hai tiếng đồng hồ đã là chuyện bình thường.

Đó là nói chuyện đi khám bệnh, người dân còn có sự chọn lựa giữa dịch vụ công và các cơ sở tư nhân. Nhưng với các đơn vị hành chính thì người dân và doanh nghiệp buộc phải đến thường xuyên, dù muốn hay không. Không phải lúc nào, lượng người dân đến liên hệ công tác cũng nhiều, có lúc rất đông, nhưng cũng nhiều lúc vắng. Vậy mà số lượng nhân sự xử lý hồ sơ ở đây không thay đổi. Và do đó để hoàn thành thủ tục, người dân và doanh nghiệp có khi phải tốn nữa ngày, thậm chí là cả ngày công cũng đã trở thành bình thường.

Để giải quyết tình trạng đó, nhiều đơn vị phải tuyển thêm lao động, nhưng nếu các đơn vị hành chính này tuyển thêm lao động toàn thời gian thì có thể sẽ dẫn đến dư thừa lao động. Vì đơn vị chỉ sử dụng hết công suất của người lao động vào giờ cao điểm là chính, ngoài thời gian đó thì người lao động lại nhàn rỗi. Sự dư thừa này vừa gây lãng phí cho đơn vị sử dụng lao động, đồng thời gây lãng phí cho chính người lao động. Đó cũng là một dạng của thất nghiệp trá hình.

Ở các siêu thị, dù là lúc cao điểm, người dân ít khi nào phải tốn nhiều thời gian cho việc tính tiền. So với các bệnh viện công, các siêu thị áp dụng chế độ sử dụng lao động linh hoạt hơn: Thời điểm ít khách thì sẽ có ít người tính tiền. Lúc đông khách thì bộ phận tính tiền sẽ có nhiều người. Không chỉ người tính tiền, mà nhân viên hướng dẫn và tiếp thị sản phẩm cũng sẽ tăng lên theo. Làm như vậy, vừa tiết kiệm chi phí cho siêu thị, vì chỉ thuê thêm lao động những lúc cần thiết, vừa thuận tiện và nhanh chóng cho khách hàng.

Lâu nay, việc sử dụng lao động bán thời gian chủ yếu vẫn là các doanh nghiệp. Còn công sở thì gần như hoàn toàn sử dụng lao động toàn thời gian với số lượng cố định theo chỉ tiêu biên chế. Việc này dẫn đến nhiều đơn vị thiếu nhân sự vào những khoảng thời gian nhất định, nhưng đồng thời cũng có nhiều công sở, nhân viên chỉ làm việc một ngày vài tiếng, còn lại thì nhàn rỗi; hoặc là sẽ làm tà tà đến hết giờ thì về.

Trong thực tế, nhiều đơn vị nhà nước đã tranh thủ sử dụng lao động bán thời gian từ lâu. Như bệnh viện thì thuê bác sĩ - giảng viên đại học Y trực ca, các cơ quan báo chí thì có cộng tác viên thường xuyên...

Vậy thì, nên chăng, các đơn vị hành chính nhà nước bắt đầu nghĩ đến việc sử dụng lao động bán thời gian như một phần của giải pháp cải cách hành chính?

Ngọc Minh