Tin tức
Vấn đề hôm nay: Tìm đầu ra cho nông sản phẩm
(VOH) - Không chỉ ở ngoại thành Tp HCM mà phần lớn bà con nông dân ở nhiều địa phương khác trong cả nứơc đều rất mong múôn có những tổ chức bao tiêu nông sản phẩm với giá cả ổn định.
Tìm đầu ra luôn là yếu tố quyết định đến sự thúc đẩy phát triển sản xuất nông sản phẩm, thế nhưng hiện vấn đề này vẫn còn nhiều bất ổn, nhất là trong khâu thu mua phải qua nhiều tầng nấc trung gian.
Có thể lấy một số vị dụ minh họa về vấn đề trong tiêu thụ nông sản phẩm đang làm “ bó tay “ bà con nông dân nhiều nơi. Ở một số vùng rau của huyện Củ Chi, Bình Chánh… giá rau củ quả như dưa leo, khổ qua, bầu bí… hiện đang giảm đến 50% so với năm 2008 nhưng cũng khó tiêu thụ. Thậm chí có thời điểm thu hoạch, bán hàng xong chỉ vừa đủ trả tiền công thuê lao động, còn tiền cải tạo đất, hạt giống, phân bón, điện, công nhà… là không có. Với con cá cảnh mặc dù không rớt gía so với năm trứơc nhưng ngừơi nuôi cũng chỉ biết bán cho một số đầu mối khi có sản phẩm hàng tháng. Hoặc ở đồng bằng sông Cửu Long, bà con nông dân đang vào vụ thu hoạch lúa Hè Thu, giá lúa tùy lọai cũng giảm từ 300 đến 600 đồng/kg so với vụ trứơc. Mặc dù gía lúa thu mua của ngành lương thực đưa ra bảo đảm cho nông dân lãi ít nhất 30% nhưng do phải thông qua hệ thống thương lái nên nông dân còn thực lãi thấp hoặc huề vốn… và còn nhiều lại nông sản phẩm khác cũng ở vào hoàn cảnh tương tự. Được mùa rớt gía hoặc giá cả bấp bênh vì không có hợp đồng bao tiêu.
Khi nông sản có đầu ra tốt, bà con nông dân có lời, việc phát triển mở rộng sản xuất rất dễ dàng với nông dân nước ta. Các mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu lớn như cá tra, tôm sú, gạo, cao su, cà phê, tiêu… đã từng có những bứơc phát triển mạnh trong thời gian qua. Một số mặt hàng nông sản từ con số không đã trở thành mặt hàng xuất khẩu lớn trên thị trừơng thế giới. Tuy nhiên, gần đây, sản xuất nông sản phẩm không thể theo lối mòn cũ được nữa. Nông sản phẩm phải đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, sản xuất và tiêu thụ theo kế họach. Vấn đề bao tiêu sản phẩm thông qua hợp đồng đã được nêu ra trong mấy năm qua theo Quyết định 80 của Chính phủ. Các bộ ngành, chính quyền các địa phương, các doanh nghiệp hoặc hợp tác xã với nông dân đều ủng hộ chủ trương này nhưng trên thực tế, hai đối tác chính trong hợp đồng là doanh nghiệp và nông dân nhiều khi phá vỡ hợp đồng, mất chữ tín lẫn nhau. Khi thị trừơng gía cao, nông dân bán sản phẩm ra ngoài vì có lợi nhuận nhiều hơn hoặc ngược lại, doanh nghiệp làm eo, ép gía khi thị trường xuống. Mỗi khi tiêu thụ nông sản phẩm khó khăn , bà con nông dân lại kêu “ nhà nước“ sao không quan tâm, tổ chức thu mua nông sản, còn doanh nghiệp gặp khó khăn lại đề nghị nhà nước miễn giảm thuế, hỗ trợ lãi suất…
Để giải quyết bao tiêu nông sản phẩm, cần thiết phải tổ chức lại sản xuất. Bà con nông dân cần được tổ chức sản xuất theo hình thức sản xuất tập thể, hợp tác với nhau thành tổ hợp tác hoặc hợp tác xã. Bà con tự bầu chọn ra người điều hành, lãnh đạo, thay mặt tập thể để ký hợp đồng bao tiêu, sản xuất theo kế họach với doanh nghiệp thu mua. Nhất là phải giữ chữ tín, bảo đảm 2 hai bên cùng có lợi, tránh phá vỡ hợp đồng. Về phía doanh nghiệp, nghiên cứu, dự báo nhu cầu thị trừơng, đưa ra gía sàn thu mua và lên kế họach đặt hàng theo từng chủng lọai nông sản phẩm cho tổ hợp tác hoặc hợp tác xã. Trong trừơng hợp cần thiết, doanh nghiệp tổ chức hướng dẫn bà con nông dân kỹ thuật sản xuất mới, phù hợp với từng loại giống cây, con, nhằm bảo đảm giúp bà con nông dân sản xuất có kế họach, có định hứơng và sản phẩm đạt chất lựơng cao nhất. Điều tiên quyết là thu mua hết lựơng nông sản phẩm theo kế họach đã đặt hàng dù thị trừơng có biến động. Một số mô hình tốt trong hợp tác giữa doanh nghiệp và nông dân như chăn nuôi heo, gà gia công, trồng thanh long, bưởi sạch, an tòan… ở nhiều địa phương, bà con nông dân được bao tiêu hết sản phẩm, cần được nhân rộng hơn.
Nguyễn Thắng