Tin tứcVề vấn đề này, phóng viên Thoại Diễm đã phỏng vấn ông Nguyễn Quốc Việt - Phó Chánh thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP.HCM.
* Thưa ông, qua thanh kiểm tra, ông nhận định thế nào về tình hình lao động trên địa bàn TP.HCM hiện nay?
- Ông Nguyễn Quốc Việt: Qua thống kê, điều tra các vụ tai nạn lao động, chúng tôi thấy có một sự chuyển biến. Đó là ở các doanh nghiệp Nhà nước, các đơn vị liên doanh, các công trình lớn thì tai nạn lao động đã giảm rất nhiều. Các vụ tai nạn lao động hiện nay xảy ra rơi vào các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, các hộ kinh doanh cá thể, hoặc các công trình xây dựng nhà dân do những đơn vị nhỏ lẻ xây dựng.
Đối với các đơn vị này, thứ nhất, họ chưa tiếp cận các quy định của pháp luật lao động, chúng tôi cũng đã tổ chức các lớp và có thông báo thuộc chương trình quốc gia nhưng họ lại không tham dự, thì họ không nắm được các quy định của pháp luật để thực hiện đúng. Do đó, tai nạn lao động thường xảy ra. Thứ hai, các đơn vị nhỏ lẻ này thường chạy theo lợi nhuận, họ không đầu tư cho công tác an toàn lao động, dẫn đến tình hình tai nạn lao động vẫn còn rất cao.
* Theo đánh giá của ông thì lĩnh vực nào là điểm nóng về tai nạn lao động cần được tập trung chấn chỉnh trong thời gian tới?
- Ông Nguyễn Quốc Việt: Hiện nay điểm nóng vẫn là trong lĩnh vực xây dựng. Theo thống kê hằng năm, tai nạn lao động trong lĩnh vực xây dựng chiếm từ 60 đến 65%, đặc biệt là về an toàn điện và ngã cao. Theo nhận định này, năm nay chúng tôi đã tham mưu cho UBND TP chỉ đạo Sở Xây dựng tổ chức hội thảo về đảm bảo an toàn điện trong các công trình xây dựng và trong sản xuất, toàn diện trên địa bàn TP.HCM để kéo giảm tai nạn lao động.
Đồng thời, phải có sự đồng lòng, cả hệ thống chính trị phải vào cuộc, không chỉ Thanh tra lao động mà những ngành khác, như Thanh tra xây dựng cũng có thể đi kiểm tra và xử phạt, hoặc là hệ thống quận - huyện, phường - xã có chức năng kiểm tra, về tham mưu cho chủ tịch để xử phạt. Khi chúng ta có sự tham gia của toàn hệ thống chính trị - xã hội, thì việc kéo giảm này phải thực hiện được.
* Bên cạnh công tác tuyên truyền thì công tác xử phạt cũng là một biện pháp hữu hiệu để chấn chỉnh những vi phạm trong lĩnh vực an toàn lao động. Theo ông, việc xử phạt trong thời gian qua đã đủ tính răn đe chưa?
- Ông Nguyễn Quốc Việt: Hiện nay theo Nghị định 95 thì công tác xử phạt đã đủ sức răn đe, vì mức phạt có mức lên đến 200 triệu. Nhưng ở đây, chúng tôi vẫn còn băn khoăn một vấn đề, đó là tình hình chấp hành xử phạt. Hiện nay các doanh nghiệp mở rất nhiều tài khoản, khi họ tiếp các đoàn thanh tra họ chỉ đưa ra các tài khoảng còn ít tiền. Khi họ phải đóng phạt, nếu họ không đóng tiền, chúng tôi cưỡng chế qua ngân hàng thì các tài khoản đều không còn tiền. Đây cũng là điều khó khăn.
* Bên cạnh các biện pháp cưỡng chế đối với đơn vị, cơ sở vi phạm về an toàn lao động, thì một điều quan trọng là người lao động phải nắm được các quy tắc an toàn để tự bảo vệ mình. Công tác tuyên truyền về an toàn lao động cho người lao động, theo ông đã được chú trọng đúng mức?
- Ông Nguyễn Quốc Việt: Hiện nay chúng tôi không chỉ tuyên truyền cho người sử dụng lao động mà còn có những lớp dành cho đối tượng là người lao động. Ví dụ năm 2013 chúng tôi tổ chức riêng cho người lao động làm công việc nặng nhọc và độc hại, và người làm việc với các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt, để họ biết tự bảo vệ mình.
Năm 2014 này, chúng tôi sẽ tiếp tục tập trung cho các đối tượng này. Vì những lĩnh vực đó là những lĩnh vực nhạy cảm, dễ có nguy cơ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Còn đối với người sử dụng lao động, chúng tôi sẽ yêu cầu phải tổ chức huấn luyện để tiến tới “suy nghĩ và hành động đúng, xây dựng môi trường văn hóa, an toàn trong lao động sản xuất”.
Năm nay, chúng tôi có yêu cầu là không chỉ thực hiện trong tuần lễ quốc gia, mà cần thực hiện và tuyên truyền suốt năm, để đi vào nhận thức của người sử dụng lao động cũng như người lao động để ngăn ngừa tai nạn lao động và các sự cố cháy nổ.
* Xin cám ơn ông đã dành thời gian trả lời cuộc phỏng vấn này.