Mùng 5 Tết vừa qua, tại một quán phở ở chân cầu Hoàng Hoa Thám - quận Bình Thạnh treo bảng giá 45 - 50.000 đồng một tô phở và ghi rõ: “chỉ áp dụng trong những ngày Tết, qua Tết giá trở lại bình thường 35.000 đồng/tô”. Việc lên giá được chủ quán giải thích là do chi phí tăng cao, ngày Tết thiếu người phục vụ nên cần “bồi dưỡng” thêm họ. Với mức giá tăng như vậy nhưng quán vẫn khá đông, khách đến ăn dù khó chịu nhưng vẫn phải đành chấp nhận để có một tô phở đổi vị sau nhiều ngày Tết quẩn quanh vài món tại nhà.
Chỉ dừng lại ở đó thì chưa có gì phải bàn thêm. Trên thực tế, dịp Tết vừa qua, có những địa phương “đón” khách tham quan, du lịch với bát phở được hét giá lên đến 200.000 đồng, tô bún bò 120.000 đồng và một đĩa bánh cuốn 80.000 đồng… Thật là khó chấp nhận bởi người tiêu dùng như bị lừa gạt, móc túi một cách trắng trợn. Vậy nhưng các cơ quan chức năng ở địa phương vẫn không hề kiểm tra, xử lý những vi phạm này.
Đâu chỉ “cứa cổ” khách du xuân tại các quán ăn, nạn “chặt chém” cũng ngang nhiên trong dịch vụ giữ xe, nhất là các điểm giữ xe tại các đền, chùa dịp Rằm tháng Giêng. Ở chung quanh chùa Phước Hải - quận 1, trong các ngày “còn mùng” kéo đến tận Rằm tháng Giêng, hàng loạt nhà dân đã biến thành bãi giữ xe không phép phục vụ khách đi chùa. Giá giữ xe 2 bánh gắn máy là 15.000 đồng - 20.000 đồng/chiếc trong khoảng nửa tiếng vào viếng chùa. Còn ở Khu du lịch Suối Tiên thì giá còn được “hét” lên rất “khủng”: 40.000 đồng - 50.000 đồng/xe máy, 80.000 đồng - 100.000 đồng/xe ô tô, mặc cho giá dịch vụ đã quy định trong khu du lịch chỉ được xê dịch trong khoảng từ 3.000 đồng - 5.000 đồng/xe 2 bánh và 30.000 đồng - 50.000 đồng/xe ô tô.

Té nước theo mưa, nhiều dịch vụ khác cũng tăng đột biến gấp 3 - 5 lần vào dịp lễ hội, như: giá phòng khách sạn, giá vé đò ngang, giá xe ôm, dịch vụ đổi tiền lẻ, dịch vụ khấn vái thuê... Rõ ràng, chuyện nâng giá dịch vụ không phải đến giờ mới có, năm nào người dân cũng phản ánh gay gắt và hầu như không có cơ quan chức năng nào vào cuộc kiểm tra, chấn chỉnh khi mới manh nha tăng giá. Phải chăng vì những ngày nghỉ Tết cũng rơi vào ngày nghỉ của những cơ quan này nên công tác kiểm tra chấn chỉnh không thể tiến hành? Thậm chí ngay cả đến Rằm tháng Giêng - tức đã qua Tết đã nửa tháng mà các cơ quan vẫn bình chân như vại, không có động thái gì xử phạt đối với những trường hợp tăng giá sai quy định thì quả là điều không thể chấp nhận.
Cũng không phải tất thảy các địa phương đều không làm tốt việc quản lý giá cả kinh doanh dịch vụ mùa lễ hội. Câu chuyện các hộ giữ xe không đăng ký và thu tiền vượt quá quy định tại Chùa Bà Thiên Hậu - TP Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương bị phạt 20 triệu đồng vào dịp Tết năm nay đáng để chúng ta học hỏi. Rút kinh nghiệm từ nhiều năm trước, với số lượng người đến viếng Chùa Bà (Bình Dương) thường tăng vọt, nhất vào dịp Rằm tháng Giêng, nên ngay từ trước đó, Ủy ban Nhân dân TP Thủ Dầu Một đã thành lập Ban chỉ đạo đảm bảo an ninh trật tự xung quanh chùa, không chỉ kịp thời phát hiện, ngăn chặn hàng quán tràn lan, điểm giữ xe tự phát, nạn chặt chém du khách, mà còn xoá sổ các băng nhóm móc túi, ăn xin, lường gạt, gây mất an ninh trật tự nơi công cộng. Đây là một cách làm hay, quyết liệt cần nhân rộng. Từ mô hình này cho thấy, để ngăn chặn nạn tăng giá, chặt chém kịp thời, có hiệu quả, cần phải có sự phối hợp của các cơ quan hữu quan và nhất là cần làm đến nơi đến chốn, không “đánh trống bỏ dùi” hay làm theo kiểu “đầu voi đuôi chuột”.
Tâm lý té nước theo mưa, lợi dụng các dịp lễ hội để “chặt chém” không chỉ gây bức xúc cho người dân mà còn làm xấu đi hình ảnh về một đất nước đang nỗ lực phát triển ngành du lịch như Việt Nam. Khách nước ngoài sẽ nghĩ gì nếu bị “chặt chém” trong lúc du xuân ở nước ta? Đã có những hình ảnh đẹp đẽ trên mạng, khi hàng vạn người dân lần lượt xếp hàng trong trật tự để vào viếng chùa Ông, chùa Phúc Kiến tại phố cổ Hội An. Có được điều đó là nhờ vào ý thức từ mỗi người dân và sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía chính quyền. Thế nhưng những hình ảnh quảng bá này dường như vẫn còn quá hiếm hoi. Điều cần nhớ, đó là những điểm du lịch mùa lễ hội là danh lam thắng cảnh, là di tích lịch sử văn hóa thì trước hết phải là nơi thể hiện nét văn hóa. Và tất nhiên, chúng ta không thể để nạn “chặt chém” biến thành quy luật “đến hẹn lại lên”, hay trở thành “văn hóa tăng giá” vào mùa lễ hội!
