Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Ăn củ năng có tác dụng gì?

    (VOH) – Củ năng là thực phẩm quen thuộc trong thực đơn của các gia đình người Việt, với nhiều công dụng. Vậy củ năng có tác dụng gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây.

    Củ năng (hay còn gọi là củ mã thầy, mã đề, địa lê, thông thiện thảo...) có tên khoa học là Eleocharis dulcis, họ Cói. Đây là loài bản địa của châu Á, châu Úc, nhiệt đới châu Phi và nhiều quần đảo khác ở Thái Bình Dương và Ấn Độ dương.

    Giá trị dinh dưỡng của củ năng

    Củ năng là loại củ vô cùng quen thuộc đối với người dân Việt Nam. Loại củ này chứa nhiều những khoáng chất và vitamin cần thiết cho cơ thể. Có thể liệt kê theo bảng như sau:

    Thành phần dinh dưỡng

    Hàm lượng

    Nước

    73.4 g

    Năng lượng

    97 KCal

    Carbohydrate (đạm)

    1.4 g

    Chất béo

    0.10 g

    Chất xơ

    3.0 g

    Canxi

    11 mg

    Magie

    22mg

    Photpho

    63 mg

    Kali

    584mg

    Vitamin C

    4.0 mg

    Vitamin B6

    0.3 mg

    Vitamin K

    0.3 mg

    Folate

    16 µg

    Hàm lượng dinh dưỡng có trong 100g củ năng (phần ăn được)

    Với nhiều chất dinh dưỡng, ít calo lại không chất béo, nên của năng được xem như loại thực phẩm chứa nhiều công dụng tốt cho sức khỏe.

    Củ năng có tác dụng gì?

    Những nghiên cứu y học hiện đại đã phát hiện, trong củ năng có nhiều tinh bột, đạm, chất béo, canxi, photpho, sắt, vitamin A, B1, B2, C... Vì thế, củ năng mang đến nhiều lợi ích sức khỏe như:

    • Không chứa cholesterol và chất béo

    Ăn củ năng có tác dụng làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ nhờ sự duy trì lượng cholesterol trong máu ở mức ổn định. Ngoài ra, củ năng không chứa chất béo nên bạn không cần lo sẽ tăng cân khi bổ sung củ năng vào chế độ ăn uống hằng ngày.

    • Chứa nhiều khoáng chất

    an-cu-nang-co-tac-dung-gi-voh

    Ăn củ năng mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe (Nguồn: Internet)

    Củ năng chứa hàm lượng kali, đồng và mangan ở mức cao. Mỗi loại khoáng chất này đều đóng một vai trò quan trọng trong việc cân bằng sức khỏe tổng thể của cơ thể.

    Tim được duy trì nhịp điệu ổn định với sự trợ giúp của kali và giúp sản xuất hồng cầu. Thêm vào đó, mangan giúp xương cứng cáp cũng như hỗ trợ chuyển hóa carbohydrate và cholesterol trong cơ thể.

    • Hỗ trợ chức năng não và hệ thống miễn dịch

    Ăn củ năng là một cách giúp bổ sung các vitamin thiết yếu trong chế độ ăn uống hằng ngày. Trong củ năng chứa một lượng lớn vitamin B6 hỗ trợ chứng năng não và hệ thống miễn dịch toàn cơ thể. Ngoài ra, củ năng còn chứa chất thiamin và riboflavin hỗ trợ cơ thể chuyển đổi thực phẩm thành năng lượng cho cơ thể.

    • Thực phẩm tốt cho người ăn kiêng

    Củ năng chứa rất ít calo (100g củ năng chứa 97 calo), vì vậy, một trong những công dụng của củ năng là không làm dư thừa năng lượng. Ăn củ năng cho một bữa ăn nhẹ ít calo hoặc thêm chúng vào món salad hay các món ăn khác, bạn vẫn sẽ nhận được các lợi ích sức khỏe.

    • Tốt cho đường ruột

    Chất xơ và tinh bột của củ năng thuộc loại tiêu hóa chậm, giúp tăng cường sức khỏe đường ruột, cải thiện các vấn đề về tiêu hóa.

    • Kháng khuẩn

    Hàm lượng flavonoid và polyphenol trong củ năng có tác dụng kháng virus và ung thư, làm khỏe dạ dày, ngừa mất ngủ và khó chịu trong người.

    • Tăng cảm giác ngon miệng

    Ăn củ năng sống hoặc ép lấy nước uống sẽ giúp giải quyết những vấn đề về ăn uống kém ngon ở người lớn tuổi. Củ năng cũng có hoạt tính như chất làm mát, giúp thanh nhiệt, giải khát và loại bỏ các độc tố ra khỏi cơ thể.

    Một số bài thuốc chữa bệnh từ củ năng

    Theo Đông Y, củ năng có vị ngọt, tính hàn (có sách ghi tính bình), có công dụng ích khí, an trung, khai vị tiêu thực, giải thực nhiệt trong ngực, sinh tân chỉ khát, trị 5 loại nghẹn ngạt ở cơ hoành, chữa tiêu khát, tăng huyết áp, ung thư, vàng da, phân hủy kim loại (đồng).

    Củ năng có thể dùng làm thuốc chữa một số bệnh cụ thể như sau:

    • Đau bụng khó tiêu: Củ năng bỏ vỏ nhồi vào dạ dày lợn khâu kín lại, đun chín kỹ. Khi ăn, ăn luôn phần cái lẫn phần nước.
    • Ho sốt, đờm đặc nhiều: Củ năng bỏ vỏ, rửa sạch ép lấy nửa cốc nước, uống cùng 1,5g xuyên bối, uống ngày 2 - 3 lần.
    • Đại tiện ra máu: Củ năng bỏ vỏ ép lấy 30ml hòa cùng 20ml rượu khi uống hâm nóng lên, sẽ có tác dụng tốt trong việc ngăn ngừa chứng đại tiện ra máu.
    • Tiểu tiện không thông, tiểu rát, buốt: Lấy 250g củ năng cả vỏ rửa sạch thái miếng, 30g rễ cỏ tranh, nấu kỹ hai vị trên để dùng. Hoặc 120g củ năng đập dập, nấu nước uống thay trà.
    • Làm hạ sốt sau khi lên sởi: Lấy 250g củ năng, 250g mía, rửa sạch thái nhỏ, nấu kỹ, ăn củ, uống nước.
    • Táo bón, trĩ ra máu: Lấy 150g củ năng bóc bỏ vỏ, thái mỏng, 30g mộc nhĩ đen khô. Mộc nhĩ đem ngâm nước cho nở rồi thái miếng. Cho dầu nóng già rồi đổ mộc nhĩ, củ năng vào xào, cho thêm nước, gia vị, bột khuấy lên đến lúc sôi sền sệt là dùng được.
    • Cao huyết áp: Củ năng 100g, chanh tươi 100g, nước đun sôi để nguội 1.000ml. Củ năng rửa sạch gọt vỏ, thái miếng; chanh gọt bớt vỏ xanh bổ đôi; hai thứ cho vào nồi sắc lấy nước uống.

    Một số lưu ý khi dùng củ năng chữa bệnh

    • Củ năng có tính lạnh nên không thích hợp với những người có thể chất hoặc bệnh lý thuộc thể hư hàn. Biểu hiện bằng các triệu chứng sợ lạnh, tay chân lạnh, hay đau bụng, đại tiện lỏng, ăn không tiêu...
    • Củ năng mọc dưới bùn nên dễ bị sán lá. Khi gọt vỏ nên gọt sâu dưới cuống bởi đây có thể là nơi trú ẩn của loại ký sinh trùng đường ruột.

    Chế biến và bảo quản củ năng như thế nào?

    Khi mua củ năng nên chọn mua những củ chắc và không bị mềm.

    Trong lúc chế biến, nên gọt lớp vỏ mềm bên ngoài, dùng dao bén cắt bỏ phần trên và dưới của của năng, sau đó cắt xung quanh các cạnh đến khi sạch hết vỏ.

    Củ năng dùng trong món mặn thường được dùng để nấu canh, xào với tôm, thịt và rau củ, hầm cùng thịt gà, đuôi heo, kho với sườn và tôm…

    Khi chế biến món ngọt, bạn có thể dùng củ năng nấu chè với đậu xanh, sâm bổ lượng, nhãn nhục, bạch quả, trứng gà hoặc làm bánh, nấu nước mát…

    Củ năng chưa gọt vỏ cần bọc trong túi giấy, có thể bảo quản 1 – 2 tuần trong tủ lạnh.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang suckhoedoisong.vn
    2. Trang hellobacsi.com
    3. Trang USDA - Cơ sở dữ liệu của Bộ nông nghiệp Hoa Kỳ
    4. Trang vi.wikipedia.org – Bách khoa toàn thư mở
    Tìm hiểu tác dụng của hạt hướng dương và những lưu ý khi ăn : Trong những năm qua, cùng với hạt bí đỏ, hạt hướng dương cũng đang là sự lựa chọn của người tiêu dùng trong dịp Tết, bởi những tác dụng của hạt dương dương đối với sức khỏe luôn được đánh giá cao.

    10 tác dụng của củ sen cho sức khỏe : Sen không chỉ tượng trưng cho vẻ đẹp cao quý và thuần khiết mà các bộ phận của sen cũng có công dụng rất tốt cho sức khỏe, trong đó tác dụng của củ sen đã được chứng minh trong y học lẫn ẩm thực.

    Hồng Phượng (Tổng hợp)