Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Bật mí những tác dụng của quả gấc cho sức khỏe và làm đẹp

    Gấc là một cây thực phẩm đặc biệt của Việt Nam, không chỉ được sử dụng trong nhiều món ăn mà các bộ phận như hạt, rễ, lá và dây gấc đều là vị thuốc quý hỗ trợ chữa bệnh.

    Cây Gấc có tên khoa học là Momordica cochinchinensis, một loại cây thuộc khu vực Đông Nam Á, trong đó tại Việt Nam có khoảng 3 loại gấc là gấc nếp, gấc tẻ và gấc lai.

    Gấc là loại dây leo thuộc chi mướp đắng, hoa có sắc vàng, quả hình tròn, sắc xanh khi chín chuyển sang đỏ cam, vỏ gấc có gai đậm. Do có giá trị dinh dưỡng cao nên gấc được sử dụng trong ẩm thực lẫn y học.

    Tác dụng của gấc trong Đông Y

    Gấc là một loại cây rất quý được người phương Tây gọi là ‘một loại quả đến từ thiên đường’. Theo lương y Minh Phúc, tất cả các bộ phận của gấc như: hạt, rễ, lá, dây gấc điều có nhiều tác dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh.

    1. Hạt gấc (mộc miết tử)

    Có vị ngọt, tính ấm, hơi độc. Tác dụng của hạt gấc giúp thông huyết ứ, chữa viêm xoang, mụn nhọt, hạch kết, giảm sưng đau. Hạt gấc khi ngâm với dấm giúp điều trị quai bị, mụn hạch... Ngâm với rượu có thể chữa chấn thương, huyết ứ bầm sưng đau...

    1. Thịt quả gấc

    bat-mi-nhung-tac-dung-cua-qua-gac-cho-suc-khoe-va-lam-dep-VOH

    Các bộ phận của quả gấc đều có thể dùng làm vị thuốc chữa bệnh (Nguồn: Internet)

    Vị ngọt, tính bình. Theo Đông y, tác dụng của thịt quả gấc giúp bổ tỳ vị, dưỡng khí huyết, ích can thận, sáng mắt... Trị được chứng mắt yếu tai mờ, hư nhược, người có chức năng gan yếu.

    1. Rễ gấc (mộc miết tử)

    Có vị đắng, tính mát. Tác dụng của rễ gấc giúp tiêu viêm, giải độc, tiêu thũng, chỉ thống. Có thể dùng để ngâm rượu uống hàng ngày để chữa cơ khớp đau nhức.

    1. Lá gấc (mộc miết diệp)

    Thường được dùng tươi, giã đắp ngoài giúp giảm sưng đau.

    Tác dụng của quả gấc trong y học hiện đại

    Giá trị dinh dưỡng của quả gấc khá cao trong các nghiên cứu hiện đại. Theo tài liệu từ Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam – Bộ Y tế thì các chất dinh dưỡng trong 100gr thịt gấc có rất nhiều. Một số thành phần dinh dưỡng điển hình như:

    Thành phần dinh dưỡng

    Hàm lượng

    Nước

    77 g

    Năng lượng

    122 KCal

    Protein

    2.1 g

    Carbohydrate (đạm)

    10.5 g

    Chất béo

    7.9 g

    Photpho

    6 mg

    Vitamin C

    11 mg

    Beta-carotene (tiền sinh tố A)

    21756 µg

     

    Theo các nghiên cứu hiện đại, gấc là loại quả sạch, an toàn và có nhiều hiệu quả trong việc chống oxy hóa, tăng khả năng miễn dịch và sức đề kháng cho cơ thể.

    Đặc biệt, chất beta-carotene (tiền sinh tố của vitamin A), khi vào cơ thể sẽ chuyển thành vitamin A, giúp sáng mắt, phòng chữa các bệnh về mắt, tăng sức đề kháng và phòng chống suy dinh dưỡng ở trẻ em. Ngoài ra, hợp chất này còn có khả năng phòng ngừa ung thư gan, viêm gan và xơ gan nguyên phát.

    Bên cạnh đó, một số chất khác trong gấc còn có công dụng làm giảm sự gia tăng tế bào ung thư, nhất là ung thư vú và ung thư buồng trứng. Các chất axit béo thực vật trong quả gấc là môi trường hòa tan các vitamin, từ đó giúp cơ thể hấp thu chất dinh dưỡng tốt hơn.

    Công dụng của gấc trong làm đẹp

    Trong lớp màng đỏ bao quanh hạt gấc còn chứa nhiều vitamin E chống oxy hóa, giúp chống lão hóa tế bào, chiết xuất từ gấc được sử dụng trong việc sản xuất dược mỹ phẩm như kem dưỡng da, son môi, cho làn da mịn màng, chống sạm da, khô da, rụng tóc,...

    Lưu ý: Khi sử dụng quả gấc trong làm đẹp, cần phải đảm bảo thực phẩm sạch, không chứa hóa chất, thuốc trừ sâu… để tránh tình trạng bị dị ứng trên da.

    Quả gấc sử dụng trong ẩm thực

    Trong ẩm thực, thịt quả gấc có thể dùng để nhuộm màu các loại xôi, gọi là xôi gấc, quả non có thể dùng để nấu canh và xào.

    bat-mi-nhung-tac-dung-cua-qua-gac-cho-suc-khoe-va-lam-dep-1-VOH

    Thịt quả gấc có thể dùng để nhuộm màu các loại xôi (Nguồn: Internet)

    Ngoài ra, lá gấc non thái chỉ còn được dùng như một loại gia vị không thể thiếu trong món củ niễng xào rượu – một món ăn đặc biệt ở miền Bắc.

    Thời gian gần đây, quả gấc còn được biết đến như một loại nước ép trái cây bổ dưỡng. Dầu gấc ép từ thịt quả gấc cũng có chứa hàm lượng tương đối cao các chất dinh dưỡng thực vật.

    Những sai lầm khi ăn quả gấc cần nên tránh

    Tác dụng của quả gấc đối với sức khỏe là rất lớn, tuy nhiên, nhiều người thường mắc phải một số sai lầm khi ăn quả gấc, cụ thể như sau:

    • Bỏ màng đỏ quanh hạt gấc

    Nhiều người thường bỏ màng đỏ bao quanh hạt gấc khi ăn, tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại cho thấy màng đỏ có chứa hàm lượng cao vitamin A giúp điều trị bệnh khô mắt và tăng cường thị lực.

    • Dùng hạt gấc không đúng cách

    Thói quen nhiều người là thường giữ lại hạt gấc để làm thuốc, tuy nhiên theo sách Những cây thuốc thông thường – TS. Võ Văn Chi, hạt gấc có chứa độc tính, nếu dùng không đúng cách có thể gây nguy hiểm.

    • Ăn quá nhiều

    Không nên ăn quá nhiều gấc vì đây là loại quả có chứa nhiều dạng tiền vitamin A, khi dư thừa không thể thải ra ngoài cơ thể mà sẽ tích lũy lại trong gan, lâu ngày sẽ gây vàng da, ngộ độc.

    • Dùng dầu gấc sai cách

    Quả gấc có thể được chế biến thành dầu gấc nhưng chỉ nên dùng 1 – 2ml dầu gấc mỗi ngày cho người lớn. Khi đã dùng dầu gấc thì không nên ăn nhiều các loại rau quả giàu chất beta carotene như bí đỏ, cà rốt, đu đủ...

    Nếu là dầu gấc nguyên chất ép từ màng gấc đã phơi, sấy khô thì với trẻ em chỉ cần 8 giọt/ ngày (khoảng 2 viên nang).

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang suckhoedoisong.vn, cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế.
    2. Sách Những cây thuốc thông thường của TS Võ Văn Chi - NXB Đồng Tháp
    3. Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam của Viện Dinh Dưỡng trực thuộc Bộ Y Tế - NXB Y Học - 2007
    4. Wikipedia - Bách khoa toàn thư mở.

    Hạt gấc chữa viêm xoang – bài thuốc hay đến nay vẫn còn hiệu quả : Nếu bạn đang bị bệnh viêm xoang hành hạ thì hãy thử tìm vài hạt gấc và áp dụng theo cách này để chữa trị. Bạn sẽ phải bất ngờ với kết quả nhận được.

    Ngăn ngừa lão hóa bằng quả gấc : Không chỉ để “làm màu”, quả gấc còn được xem là một loại thần dược bởi công dụng kháng oxy hóa cực cao. 

    Hồng Phượng (Tổng hợp)