Bình luận: Cần có cái nhìn thực tế về xuất siêu

(VOH) - Số liệu của Bộ kế hoạch và đầu tư cho thấy, hai tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu đạt 8 tỉ đô đa, kim ngạch nhập khẩu 7,7 tỉ đô la. Như vậy chúng ta xuất siêu 300 triệu đô la.

Bình luận: Cần có cái nhìn thực tế về xuất siêu

Chỉ mới hai tháng của năm và trong hoàn cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu như hiện nay thì với con số xuất siêu như vậy, quả làm cho chúng ta phải suy nghĩ. 17 năm nay chúng ta mới có được con số xuất siêu. Nhưng khi khảo sát kỹ các dữ liệu thì trong xuất siêu đấy, chúng ta cũng chưa vội mừng.

Hai tháng đầu năm nay, chúng ta xuất siêu nhưng giảm 5% so với cùng kỳ. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu giảm 43% so với cùng kỳ. Do vậy, có cơ sở để cho rằng, xuất siêu là do nhập khẩu giảm. Đáng lưu ý hơn là nhập khẩu hàng hóa nguyên liệu đầu vào đều giảm mạnh so với cùng kỳ. Hầu hết các mặt hàng nhập khẩu đều giảm. Phân bón giảm 22%, giấy giảm 32%, thép giảm 74%. Như thế, rõ ràng xuất siêu là do nhập khẩu giảm. Đặc biệt là đối với việc nhập khẩu các nguyên liệu phục vụ cho sản xuất, gia công hàng xuất khẩu giảm là điều không tốt. Như thế, có nghĩa là các doanh nghiệp trong nước đã bị cắt hợp đồng gia công xuất khẩu, hoặc hoạt động sản xuất bị đình đốn. Điều đó cũng có nghĩa là, các doanh nghiệp Việt Nam sống nhờ như cây tầm gửi vào nền sản xuất thế giới. Chưa thâm nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, nên khi các đối tác nước ngoài cắt đơn hàng thì ngay lập tức các doanh nghiệp trong nước bị ảnh hưởng.

Điều này đã được chứng minh qua sự sụt giảm của ngành công nghiệp. Trong hai tháng qua, toàn ngành công nghiệp chỉ đạt tốc độ tăng trưởng 2,5% so với cùng kỳ, trong khi cùng kỳ này năm ngoái, sản xuất công nghiệp có tốc độ tăng trưởng 14%. Đáng lưu ý là khu vực sản xuất công nghiệp thuộc khối quốc doanh giảm 4,2%. Trừ một số sản phẩm có tốc độ tăng trưởng khá so với cùng kỳ như dầu thô, xi măng, còn hầu hết các mặt hàng chủ lực khác đều giảm. Các mặt hàng giảm khá mạnh như máy điều hòa giảm 64%, kính thủy tinh giảm 50%, vải sợi giảm 30%, giấy 60%. Không chỉ nhiều ngành sản xuất giảm mà ngay cả vận tải hàng hóa cũng giảm. Vận tải hàng hóa bằng đường sắt giảm 66%. Đây là phản ứng dây chuyền. Khi sản xuất không phát triển thì cũng không có hàng hóa, nguyên liệu để vận chuyển. Cùng với sản xuất công nghiệp bị sụt giảm thì hàng loạt các làng nghề sản xuất cầm chừng hoặc tuyên bố phá sản vì không có hợp đồng sản xuất. Mới chỉ tổng hợp báo cáo từ 38 tỉnh thành thì hiện nay 10% số làng nghề đã tạm ngưng hoạt động với hàng triệu lao động mất việc làm ở các làng nghề khu vực nông thôn.

Sự suy giảm trong sản xuất đã ngày càng bộc lộ rõ nét. Mặc dù đã có tín hiệu đáng mừng là mọi kết quả đạt được trong tháng 2 đã có phần tích cực hơn so với tháng 1, và rằng, kết quả trong hai tháng qua chưa đủ để phản ứng tương quan chung của nền kinh tế. Song những gì đang diễn ra trong thực tế buộc chúng ta phải đánh giá một cách khách quan, chính xác những diễn biến cũng như những xu hướng của nền kinh tế, để từ đó có những giải pháp phù hợp nhằm ngăn chặn đà suy giảm kinh tế. Mười bảy năm qua, chúng ta mới lần đầu tiên xuất siêu mà không mừng thì không phải, nhưng nhìn một cách tổng thể thì rất đáng lo vì sản xuất công nghiệp lại có tốc độ tăng trưởng thấp nhất trong 18 năm qua. Bởi lẽ, sản xuất vẫn là xương sống của nền kinh tế, là chăm lo đời sống, việc làm cho nhiều người lao động. Khi có đủ việc làm và đời sống ổn định thì các vấn đề về an sinh xã hội sẽ được bảo đảm. Đó là cơ sở chắc chắn cho sự phát triển bền vững.

Nguyễn Khánh