Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Bạn biết gì về tác dụng của rau đắng?

    (VOH) – Rau đắng là một loại cây thuộc thân thảo, vừa để làm rau ăn vừa có thể làm thuốc trị một số bệnh thông dụng. Những tác dụng của rau đắng đã được chứng thực trong y học.

    Rau đắng có nhiều loại như: rau đắng, rau đắng lông, rau đắng đất, rau đắng bông, rau đắng biển,... Ở Việt Nam, rau đắng có 2 loại là rau đắng đất và rau đắng biển. Cả 2 loại rau này có tính vị giống nhau nhưng về mặt công dụng sức khỏe thì lại có những sự khác biệt.

    Công dụng của rau đắng đất

    Rau đắng đất có tên khoa học là Polygonum aviculare L. Là một cây thân thảo mọc bò trên mặt đất, thân và cành mọc tỏa tròn gần như sát mặt đất, đôi khi mọc cao tới 10 – 30cm, có màu đỏ tím.

    Loại rau này sống quanh năm, có thân nhỏ nhiều đốt, lá nhỏ mọc so le, có bẹ chìa, phiến lá dài. Hoa có màu hồng tím, mọc tụ lại ở kẽ lá. Quả ở cạnh, chứa một đầu đen. Người ta thường hái toàn cây, sử dụng thân và lá còn tươi hoặc đem phơi khô để sử dụng dần.

    ban-biet-gi-ve-tac-dung-cua-rau-dang-vi-thuoc-da-cong-dung-voh

    Rau đắng đất (Nguồn: Internet)

    Theo Đông y, rau đắng đất hay còn gọi là biến súc, cây càng tôm, cây xương cá. Có vị đắng, tính bình, không độc. Tác dụng của rau đắng đất giúp lợi tiêu hóa, khai vị, lợi tiểu, trừ thấp nhiệt, sơ can. Đông y sử dụng rau đắng đất để chữa các bệnh như: tiểu gắt buốt, sỏi thận, ăn uống kém, nóng trong người, hạ sốt, mát gan.

    Một số bài thuốc Đông y từ rau đắng biển

    • Nhuận gan, lợi mật, thông tiện (đại tiện, tiểu tiện), giải độc: Toàn cây rau đắng đất 12g, lá actiso15g, hạt bìm bìm biếc 2g. Sắc uống.
    • Giải độc gan, chữa vàng da: Rau đắng đất, cỏ xước, rau má, ké đầu ngựa, dây mướp đắng, lá muồng trâu, rễ cỏ tranh, sài đất mỗi vị 6g; nhân trần, dành dành mỗi vị 5g; cam thảo 3g. Sắc uống ngày 1 thang, trước bữa ăn.
    • Trị dị ứng, mẩn ngứa, mụn nhọt: Lấy cây tươi rửa sạch, giã nát, đắp vào nơi ngứa, ghẻ.

    Trong nghiên cứu y học hiện đại, rau đắng đất có chứa hàm lượng vitamin C khá cao, khi sử dụng có thể giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, làm bền vững thành mạch.

    Ngoài ra, trong rau đắng đất còn chứa một số chất có lợi cho sức khỏe như: tanin, saponin, flavonoid, alkaloid và sesquiterpene. Những thành phần này có khả năng kháng khuẩn tốt, có thể giúp chống lại một số vi khuẩn gram âm và gram dương. Những người đang bị ho, sốt, cảm lạnh, nhiễm trùng, mụn nhọt dùng loại rau này cũng rất có lợi, bởi công dụng rau đắng đất có thể giúp chống lại bệnh tật.

    Trong một công trình nghiên cứu từ Trung Quốc cho thấy, rau đắng có tác dụng chống lại quá trình oxy hóa, khử các gốc tự do trong cơ thể, đồng thời giúp ngăn chặn sự hình thành tế bào ung thư như ung thư vú. Những chất có trong rau đắng đất cũng rất có lợi cho các đối tượng mắc bệnh Parkinson, Alzheimer và các vấn đề tim mạch khác.

    Tác dụng của rau đắng biển

    Rau đắng biển có tên gọi khoa học là Bacopa monnieri L. thường được tìm thấy ở những khu vực đầm lầy, bãi cỏ hoang có hơi ẩm hay nằm pha lẫn với các loại cỏ thấp ở ngoài bờ ruộng.

    Đây cũng là loại cây thân thảo sống dai, mọc bò, thân nhẵn mang rễ, dài từ 10 – 40cm, mang nhiều cành mềm mọc đứng. Lá mọc đối, không cuống. Hoa mọc riêng lẻ màu trắng. Quả nang hình trứng, nhẵn, hạt nhỏ, có góc cạnh.

    ban-biet-gi-ve-tac-dung-cua-rau-dang-vi-thuoc-da-cong-dung-1-voh

    Rau đắng biển (Nguồn: Internet)

    Theo y học cổ truyền Việt Nam, rau đắng biển còn được gọi là cây ruột già, rau sam trắng. Có tính mát, vị đắng. Công dụng của rau đắng biển giúp thanh nhiệt, tiêu độc, lợi tiểu, tiêu thũng. Người dân thường dùng rau đắng biển để sắc uống chữa ho, làm thuốc chữa chứng tiểu gắt buốt, đi cầu khó. Thuốc được dùng dưới dạng phơi khô, mỗi lần sử dụng 6 - 12g sắc uống.

    Tương tự như rau đắng đất, nghiên cứu dược lý rau đắng biển cho thấy thành phần có trong loại rau này chứa nhiều chất có lợi cho sức khỏe như các loại alkaloid và saponin. Các chất này có tác động rất tốt trên hệ thống tuần hoàn não, tăng cường dẫn truyền xung động thần kinh, chống lại hiện tượng oxy hóa của tế bào não.

    Các nhà khoa học Ấn Độ cũng đã chứng minh được, rau đắng biển có khả năng giúp làm tăng trí nhớ, giảm sự mệt mỏi thần kinh. Ngoài ra, loại rau này có giúp ngăn ngừa sự tái diễn của những cơn động kinh.  

    Một số nhà tâm lý học ở Úc cũng đã phát hiện được khả năng lưu giữ thông tin ở não gia tăng một cách rõ rệt và cải thiện khả năng tập trung hiệu quả qua tác dụng của các chất saponin có trong rau đắng biển. Tương tự, các nhà nghiên cứu ở Hoa Kỳ và Thái Lan cho biết, rau đắng biển rất có lợi cho người trầm cảm, người bị suy nhược thần kinh, bệnh nhân sau tai biến mạch máu não và an toàn khi sử dụng cho người cao tuổi.

    Rau đắng trong ẩm thực

    Nhìn chung cả 2 loại trên đều có những tác dụng có lợi cho sức khỏe. Mỗi loại đều có những ưu điểm khác nhau nhưng cả 2 đều có nhung một đặc điểm là có vị rất đắng. Tuy nhiên, sau khi dùng một thời gian, bạn sẽ dần quen với vị đắng và cảm thấy không còn khó ăn nữa.

    ban-biet-gi-ve-tac-dung-cua-rau-dang-vi-thuoc-da-cong-dung-2-voh

    Rau đắng thường được dùng ăn kèm với các món cháo (Nguồn: Internet)

    Rau đắng trong bữa ăn thường sử dụng cả phần lá và thân. Bạn có thể ăn rau đắng chung với các món ăn khác như cháo nóng sẽ rất tốt cho sức khỏe. Đặc biệt, ăn rau đắng với cháo cá lóc hay cá kèo đều rất ngon.

    Nếu không quen với vị đắng của rau, bạn có thể sử dụng dưới hình thức luộc chín ăn chung với cá kho, thịt kho, tương, chao. Hoặc có thể nấu thành canh, nấu lẩu để giảm bớt phần nào vị đắng.

    Ngoài ra, rau đắng có thể được dùng để xào với tôm, thịt để cho ra món ăn hấp dẫn.

    Những lưu ý khi dùng rau đắng

    Mặc dù rau đắng đất và rau đắng biển có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe nhưng khi sử dụng rau đắng bạn cũng cần phải lưu ý một số điều sau đây:

    • Phụ nữ đang mang thai nên cẩn trọng khi dùng.
    • Ăn nhiều rau đắng trong bữa ăn có thể tốt cho người bị táo bón nhưng với người bình thường hoặc người có hệ tiêu hóa kém dễ dẫn đến tình trạng tiêu lỏng.
    • Một số người sử dụng rau đắng sắc nước uống để giảm cân có thể dẫn đến những tác dụng phụ như: có cảm giác buồn nôn, đầy tức bụng, rối loạn tiêu hóa.

    Như vậy, rau đắng là loại rau thông dụng được dùng phổ biến trong ẩm thực và là vị thuốc quý trong Đông y lẫn y học hiện đại. Tuy nhiên, nếu dùng rau đắng như một vị thuốc chữa bệnh bạn cần tham khảo thêm ý kiến của thầy thuốc hoặc người có chuyên môn để đạt được hiệu quả tốt nhất.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang suckhoedoisong.vn
    2. Trang vi.wikipedia.org – Bách khoa toàn thư mở

    Những tác dụng của rau diếp cá mà nhiều người còn chưa biết : Rau diếp cá là một loại rau rất quen thuộc đối với người dân Việt Nam. Tuy nhiên, ít ai biết được rằng, ngoài là rau ăn thì diếp cá còn là vị thuốc chữa bệnh tuyệt vời.

    8 tác dụng của rau mùi tốt cho sức khỏe ít người biết : Rau mùi không chỉ là loại rau dùng trong ẩm thực mà nó còn được xem như một vị thuốc quý. Vậy tác dụng của rau mùi là gì? Bài viết sau sẽ mang đến bạn những thông tin thú vị về loại rau này.

    Hồng Phượng (Tổng hợp)