Căng thẳng (stress) là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước những áp lực trong công việc và cuộc sống. Ở mức độ vừa phải, căng thẳng giúp con người tập trung và thích nghi tốt hơn.
Ảnh minh họa: Internet
Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể có thể rơi vào trạng thái mệt mỏi, lo âu, rối loạn giấc ngủ, suy giảm trí nhớ, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, trầm cảm và rối loạn chuyển hóa.
Bên cạnh việc cân bằng giữa làm việc và nghỉ ngơi, điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý, đầy đủ dưỡng chất là một trong những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp cơ thể chống lại căng thẳng.
Dưới đây là những nhóm thực phẩm được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên bổ sung để cải thiện tinh thần và sức khỏe tổng thể.
Thực phẩm giàu chất xơ
Chất xơ có vai trò quan trọng trong việc giảm stress oxy hóa và tình trạng viêm – hai yếu tố thường liên quan đến căng thẳng thần kinh và nhiều bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch, ung thư.
Bên cạnh đó, chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, giữ lượng đường huyết ổn định và ngăn ngừa tình trạng insulin tăng đột ngột.
Sự sụt giảm đường huyết có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, bồn chồn, lo lắng, run rẩy, cáu gắt và khó tập trung.
Do đó, việc bổ sung thực phẩm giàu chất xơ như các loại đậu, quả mọng, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt sẽ giúp duy trì năng lượng ổn định cho não bộ và cơ thể.
Các loại hạt
Hạnh nhân, óc chó, hạt dẻ cười, hạt điều… được xem là những thực phẩm “thân thiện” với hệ thần kinh.
Chúng chứa nhiều chất béo không bão hòa lành mạnh, vitamin nhóm B và vitamin E – những dưỡng chất có tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh, giảm tác động tiêu cực của căng thẳng và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Ngoài ra, một số loại hạt còn cung cấp magie – khoáng chất giúp thư giãn cơ bắp và làm dịu hệ thần kinh.
Tuy nhiên, do giàu năng lượng, các loại hạt nên được sử dụng với lượng vừa phải, khoảng 1/4 chén mỗi ngày.
Các loại cá béo
Cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá mòi, cá trích là nguồn cung cấp axit béo omega-3 dồi dào. Omega-3 có khả năng ức chế sự gia tăng của các hormone gây căng thẳng như cortisol và adrenaline, đồng thời giúp giảm nguy cơ trầm cảm và rối loạn lo âu.
Bên cạnh đó, cá béo còn giàu vitamin D – dưỡng chất có vai trò quan trọng trong việc điều hòa tâm trạng và tăng cường sức khỏe xương, tim mạch.
Việc bổ sung cá béo 2–3 lần mỗi tuần được xem là lựa chọn lý tưởng để hỗ trợ sức khỏe tinh thần.
Sữa và các sản phẩm từ sữa
Sữa chứa canxi, protein và các axit amin thiết yếu, đặc biệt là tryptophan – tiền chất giúp cơ thể sản sinh serotonin, chất dẫn truyền thần kinh mang lại cảm giác thư giãn và dễ chịu.
Các sản phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai, sữa đậu nành cũng góp phần cải thiện hệ vi sinh đường ruột, từ đó tác động tích cực đến sức khỏe tâm thần.
Trà xanh
Trà xanh giàu polyphenol và catechin – những chất chống oxy hóa giúp giảm viêm, bảo vệ tế bào não và cải thiện tâm trạng.
Ngoài ra, trà xanh còn chứa L-theanine, một axit amin có tác dụng làm dịu thần kinh, giúp thư giãn mà không gây buồn ngủ.
Hàm lượng caffeine trong trà xanh ở mức vừa phải giúp tăng sự tỉnh táo và khả năng tập trung.
Tuy nhiên, cần tránh uống quá nhiều, đặc biệt vào buổi tối, để không ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Trái cây có múi
Cam, bưởi, quýt và chanh chứa hàm lượng vitamin C cao, có khả năng làm giảm mức cortisol – hormone gây căng thẳng.
Một nghiên cứu cho thấy những người bổ sung khoảng 500 mg vitamin C mỗi ngày có mức độ lo âu thấp hơn đáng kể so với nhóm không sử dụng.
Yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt
Yến mạch là nguồn carbohydrate phức hợp giúp duy trì đường huyết ổn định và hạn chế sự dao động hormone gây stress.
Thực phẩm này còn kích thích cơ thể giải phóng serotonin, tạo cảm giác thư giãn, lạc quan và dễ chịu.
Ngoài yến mạch, gạo nâu và các loại ngũ cốc nguyên hạt cũng là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn giúp giảm căng thẳng.




