Giỗ Tổ Hùng Vương: Di sản văn hóa của nhân loại

(VOH)- Thưa bà con, nhâm nhi bình trà quạu ở nhà Anh Tư hưu trí, Hai Sài Gòn (HSG) cất giọng ngân nga: “Dù ai đi ngược về xuôi, Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba, Khắp miền truyền mãi câu ca, Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm”. Anh em ai nấy đều vỗ đùi bày tỏ sự phấn khởi, bởi nhiều lý do rất ư là chính đáng.

Nghe lại bài viết: 

 

Giỗ Tổ Hùng Vường - Lễ hội đền Hùng tại tỉnh Phú Thọ (ảnh: Vietnamtourist)

Thứ nhứt là ngày giỗ Quốc Tổ, con dân nước Việt ai cũng chờ ngày này, là dịp thể hiện mong muốn “uống nước nhớ nguồn”. Thứ nhì được nghỉ lễ trùng cuối tuần nên có tới 3 ngày nghỉ, tha hồ “dung dăng dung dẻ”. Ba thợ hồ: “hồi trước đến giờ tui chỉ biết mùng 10 tháng 3 âm lịch là giỗ Tổ Hùng vương, nhưng không biết xuất xứ từ đâu có mùng mười tháng 3”.

Tư hưu trí “tài lanh” cho rằng, theo sử sách thì đầu năm 1917, quan Tuần phủ tỉnh Phú Thọ là Lê Trung Ngọc làm bản tấu trình với Bộ Lễ xin định lệ hàng năm lấy 10 tháng 3 âm lịch để nhân dân cả nước kính tế Quốc Tổ Hùng Vương. Phúc đáp đề xuất này công văn của Bộ Lễ triều Nguyễn, ngày 25/7/1917 tức năm Khải Định thứ nhất gởi các vị ở Phủ Viện Đường Đại Nhân tỉnh Phú Thọ cùng nhau tuân thủ điều sau đây: “Xã Hy Cương, phủ Lâm Thao có miếu lăng phụng thờ Hùng Vương ở núi Hùng, trải qua các năm, cả nước đến tế, thường lấy kỳ mùa thu, chọn vào ngày tốt làm lễ, chưa có việc định rõ ngày, mà tục lệ của dân xã đó lấy ngày mười một tháng ba, kết hợp với thờ Thổ Kỳ, làm lễ riêng… Sự thể này dẫn tới chỗ thường hứng bất kỳ, hội họp cũng lãng phí theo sở thích, còn lòng thành thì bị kém đi…

Vì thế cẩn thận định lại rằng, từ nay về sau, lấy ngày mồng mười tháng ba, lĩnh tiền chi vào việc công, phụng mệnh kính tế trước một ngày so với ngày hội tế của bản hạt, khiến nhân sĩ mọi miền đến đây có nơi chiêm bái…”

Kể từ đây, ngày 10/3 âm lịch hàng năm đã trở thành ngày lễ lớn – Quốc Lễ, mang ý nghĩa bản sắc văn hóa dân tộc. Trong ngày này, nhân dân cả nước có điều kiện tham gia các hoạt động văn hóa thể hiện lòng thành kính tri ân các Vua Hùng có công dựng nước và các bậc tiền nhân đã vì dân giữ nước.

HSG thông tin thêm cho anh em trong bàn trà: kế tục truyền thống cao đẹp của cha ông, nhất là đạo đức “uống nước nhớ nguồn”, ngay sau cách mạng thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh của Chủ Tịch nước số 22 ngày 18/2/1946 cho công chức nghỉ ngày 10/3 âm lịch hàng năm để tham gia hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương - hướng về cội nguồn dân tộc.

Trong ngày Giỗ Tổ năm Bính Tuất (1946)- năm đầu tiên của Chính phủ mới được thành lập, cụ Huỳnh Thúc Kháng-quyền Chủ tịch nước đã dâng 1 tấm bản đồ Tổ quốc Việt Nam và 1 thanh gươm quý nhằm cáo với Tổ tiên về đất nước bị xâm lăng và cầu mong Tổ tiên phù hộ cho quốc thái dân an, thiên hạ thái bình cùng nhau đoàn kết, đánh tan giặc xâm lược, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã 2 lần về thăm Đền Hùng lần thứ nhất vào ngày 19/9/1954, lần thứ hai vào ngày 19/8/1962, tại đây Người đã có câu nói bất hủ: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước - Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Người còn nhắc: “Phải chú ý bảo vệ, trồng thêm hoa, thêm cây cối để Đền Hùng ngày càng trang nghiêm và đẹp đẽ, thành công viên lịch sử cho con cháu sau này đến thăm quan”. Nội dung chỉ đạo của Người nay đã thành sự thật. Tinh thần “uống nước nhớ nguồn” của nhân dân ta đối với các vua Hùng đã làm thế giới ngưỡng mộ.

Ba thợ hồ lại hỏi “nghe nói giỗ Tổ Hùng Vương được Liên hiệp Quốc công nhận là di sản văn hóa thế giới phải không?” HSG giải thích câu chữ rõ ràng cho anh bạn “xách xi măng đi tô” là ngày 06/12/2012 tại kỳ họp lần thứ 7, Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 của Liên hiệp quốc về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể đã chính thức công nhận tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ, Việt Nam là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Ngoài Tín ngưỡng thờ cúng các Vua Hùng, Hát xoan là loại hình dân ca lễ nghi phong tục hát thờ thần, thành hoàng với hình thức nghệ thuật đa yếu tố: có nhạc, hát, múa; thường được biểu diễn vào dịp đầu xuân, ở vùng đất tổ Hùng Vương.

Ngày 24/11/2011, tại Hội nghị lần thứ 6 của Ủy ban liên chính phủ về Bảo tồn Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO tổ chức tại Bali– Indonesia, hát Xoan của Việt Nam được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Vậy là chỉ với giỗ Tổ Hùng Vương thôi, tổ chức Unesco đã công nhận Việt Nam mình có 2 di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại thì quả là quá hoành tráng.

Tất cả anh em tham dự bàn trà quạu sau khi nghe các thông tin liên quan ngày giỗ Tổ ai cũng sướng râm ran và vui mừng ra mặt.

Bình luận