Tin tứcAi nói đó là chuyện bông phèng? Chuyện chạy lũ trong đêm mà anh vừa nhắc đã được báo chí đăng ì xèo rồi còn gì.
Nếu đã nghe đài, lướt web về chuyện người thị thành chạy lũ thì cảm xúc và suy nghĩ của chú Tư thế nào?
Chợ nông sản Thủ Đức ngập nước lênh láng hôm 20.10. Ảnh :ĐỨC PHÚ-Tuổi Trẻ
Trời đất! đến nước này mà chú Tư còn kể chuyện đời xưa, thậm chí còn cho đó là chuyện nhỏ. Đêm 19/10 vừa qua, hơn 50 hộ dân ở hẻm 319 khu Bình Quới, Thanh Đa phải thất thần chạy lũ vì nước dâng cao nhấn chìm cả xóm. Cũng trong đêm đó, bà con sống ở thị trấn Mỹ Phước, huyện Bến Cát hoảng loạn quơ vội những giấy tờ quan trọng chạy tháo thân thoát lũ. Gần 600 hộ chứ đâu phải ít? Cầu Bến Tượng bị nước ngập làm sụt mố cầu, còn cầu Quan có thời điểm ngập lên tới gần 3 mét. Cảnh tượng như vậy mà có thể xem là chuyện nhỏ hay sao? Lũ lụt ở "Sài Thành" và "đất Thủ" đều có nguyên nhân cụ thể chứ nhất định chẳng phải do “ông tha mà bà không tha”?
Tư Cổ Cò phải nói “kháy” như vậy thì anh Hai mới bày tỏ hết nỗi niềm chứ! Mà nè! Hãy đặt sự kiện lũ lụt ở Sài Thành và Bến Cát trong hàng loạt sự kiện, so sánh nguyên nhân trước mắt trong chuỗi nguyên nhân sâu xa tương tự thì mới thấy hết bản chất của vấn đề.
Vậy thì chú Tư cứ so sánh cho Hai tui nghe thử?
Được thôi! Sài Gòn phố biến thành sông là do hệ lụy của việc bê tông hóa đô thị khiến cho nước mưa chậm thẩm thấu vào lòng đất. Lụt ở phố thị còn do hệ thống thoát nước chưa hoàn hảo, đê bao chưa vững chắc, qui hoạch đô thị thiếu tính bền vững lâu dài, "Cốt nền cốt đường" có vẻ như chưa được xác lập. Nguyên nhân sâu xa là do triều cường mà để triều cường mỗi năm mỗi cao thêm là do con người hủy hoại môi trường.
Dân Bến Cát nửa đêm chạy lũ là do mưa lớn, triều cường và điều xót xa nhất mà theo báo chí đưa tin là do hồ Từ Dân 1 và 2 đồng loạt xả nước. Chỉ mới xả nước sơ sơ thôi thì thị trấn đồng bằng đã khốn đốn. Thử tưởng tượng, nếu Hồ Dầu Tiếng bị đặt vào tình thế chẳng đặng đừng phải xả nước thì không biết thị dân Hòn Ngọc Viễn đông hoảng loạn ra sao?
Theo phân tích của chú Tư, chợt nhìn lại toàn cảnh các đập, hồ, nhà máy thủy điện vừa và nhỏ ở nước mình Hai Sài Gòn đâm ra lo lắng thực sự. Nghệ An có 625 hồ chứa tổng dung tích hơn bốn trăm triệu mét khối nước, đa số qua sử dụng trên dưới 40 năm. Hà Tĩnh có 345 hồ chứa lớn nhỏ, 57 đập dâng với tổng dung tích gần tám trăm triệu mét khối nước. Quảng Bình và Quảng Trị có 277 hồ thủy lợi phần lớn hư hỏng, xuống cấp. Quảng Nam hiện có 73 hồ chứa thủy lợi, với tổng dung tích gần 500 triệu mét khối. Thừa Thiên - Huế có hồ chứa nước Phú Bài 2 dung tích hơn 6 triệu mét khối được xây dựng cách đây hơn 30 năm, hiện phần thân đập có nguy cơ nứt vỡ khiến người dân dưới hạ du lo sợ đêm ngày. Riêng Đắk Lắk đã có tới 539 hồ chứa với tổng dung tích trữ nước 1,7 tỷ mét khối. Vậy đó, bom nước lơ lửng trên đầu và thực tiễn đã có vài quả bom nước đã nổ, nhân đôi nỗi đau đồng bào vùng lũ.
Nhưng ở khía cạnh khác thì Tư Cổ Cò nhận thấy chính thủy điện, hồ đập đã góp phần không nhỏ trong công cuộc điện khí hóa nước nhà, đồng thời tích nước giúp nông dân sản xuất vào mùa hạn hán.
Đồng ý với chú Tư, song vấn đề là số lượng, chất lượng hồ đập, kế hoạch điều tiết, xả nước đập tràn. Phải bảo đảm an toàn cho người dân miền hạ du. Buông lỏng quản lý là phải trả giá đắt!
Bởi vậy mới nói! Tư Cổ Cò thấy lo giùm cho Hai Sài Gòn. Không chừng hôm 19/10 vừa qua nàng Mỵ Nương xin phép Sơn Thần đi du lịch "đất Thủ" và "Sài Thành" nên mới thành cớ sự. Nghe đâu Thủy Tinh cũng có binh tướng ở Dầu Tiếng, sát nách "Sài Thành".
Lẽ nào đến như vậy sao chú Tư ?
Mỵ Nương về phố thị.
Bom nước lửng lơ treo.
Thị dân chạy lũ lụt.
Ai làm nặng nỗi sầu?