70 câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về ăn uống được cha ông đúc kết bao đời

VOH - Đời người hẳn có nhiều việc phải làm nhưng sau cùng ai cũng đều hướng tới là ăn no đủ và sống bình an. Có chăng vì thế qua lời ca dao tục ngữ về ăn uống ông cha luôn gửi gắm bài học sâu sắc.

Nhắc đến nét đẹp văn hóa ẩm thực của dân tộc có lẽ ai trong chúng ta cũng không thể giấu đi niềm tự hào về sự phong phú và đa dạng từ nguyên liệu, cùng vô vàn phương thức chế biến độc đáo. Hơn hết, khi nói về phương diện văn hóa này, có lẽ nhất định phải nhắc tới kho tàng ca dao tục ngữ về ăn uống mà cha ông ta đã đúc kết bao đời này. Đó là từng lời dạy gìn giữ nết ăn nết uống duyên dáng, tới những bí quyết kết hợp hài hòa gia vị để thể hiện đúng bản sắc ẩm thực ở mỗi miền quê hay tinh tế hơn là trao gửi tình cảm trong những món ăn cầu kì.

Ca dao tục ngữ về ăn uống duyên dáng

Cách ăn uống và thái độ của chính ta dành cho bữa ăn hàng ngày của mình cũng phần nào phản ánh thái độ mà ta dành cho cuộc sống. Bởi thế, qua những lời ca dao tục ngữ về ăn uống, các bậc tiền bối luôn muốn nhắc nhở con cháu phải gìn giữ duyên dáng khi ngồi xuống mâm cơm, thể hiện sự chỉn chu và lịch sự của bản thân.

  1. Ăn trông nồi, ngồi trông hướng.
  2. Trời đánh còn tránh bữa ăn.
  3. Ăn chậm, nhai kỹ, no lâu
    Ăn nhanh, chóng đói, lại đau dạ dày.
  4. Muốn cho ngũ tạng được yên|
    Bớt ăn mấy miếng, nhịn thèm hơn đau.
  5. Tham thực, cực thân
  6. Ăn tôm cấu đầu
    Ăn trầu nhả bã.
70-cau-ca-dao-tuc-ngu-ve-an-uong-duoc-cha-ong-duc-ket-bao-doi-voh-0
Ảnh: Internet
  1. Bớt bát mát mặt. 
  2. Ăn cá nhả xương, ăn đường nuốt chậm.
  3. Ăn bớt bát, nói bớt nhời.
  4. Ăn giỗ ngồi áp vách, có khách ngồi thành bàn.
  5. Ăn lấy thơm lấy tho chứ không lấy no lấy béo.
  6. Ăn không biết lo, của kho cũng hết.
  7. Ăn kỹ no lâu, cày sâu tốt lúa.
  8. Ăn lấy vị chứ ai lấy bị mà mang.
  9. Ăn miếng ngọt, trả miếng bùi.
  10. Ăn oản của chùa phải quét lá đa.

Ca dao tục ngữ về miếng ăn đúng vị

Một món ăn ngon trước hết phải đảm bảo yếu tố kết hợp chuẩn chỉnh các nguyên liệu và gia vị, sau đó sẽ tới sự khéo léo trong việc bày trí. Chính vì vậy, ngay trong lời ca dao tục ngữ về miếng ăn, ông cha cũng lồng ghép rất nhiều bí kíp chế biến ẩm thực.

  1. Ăn cơm không rau như đau không thuốc.
  2. Ăn cơm có canh như tu hành có bạn.
  3. Ăn thịt bò không tỏi
    Như ăn gỏi không rau mơ.
  4. Mua bầu xem cuống
    Mua rau xem lá
    Mua cá xem mang
    Mua cua xem càng.
70-cau-ca-dao-tuc-ngu-ve-an-uong-duoc-cha-ong-duc-ket-bao-doi-voh-1
Ảnh: Internet
  1. Cái , cái vạc, cái nông
    Ba con cùng béo, vặt lông con nào?
    Vặt lông con vạc cho tao|
    Hành, răm, mắm muối bỏ vào mà thuôn.
  2. Mâm cốm kẽo kẹt mâm hồng
    Bát bịt, mâm đồng kẽo kẹt một nơi
    Mâm thịt kẽo với mâm xôi
    Thịt bùi, xôi dẽo kẽo nơi bà già
    Cùi dừa kẽo kẹt bánh đa
    Cái dĩa thịt gà kẽo kẹt lá chanh.
    Nồi cơm kẽo với nồi canh
    Quả bí trên nhành kẽo với tôm he
    Bánh tráng kẽo với nước chè (trà)…
    Cơm nắm ăn với thịt dim
    Vừa bùi vừa dẻo lại thêm mặn mà.
  3. Ta về ta lấy cần câu
    Câu con cá bống, nấu canh tập tàng.
  4. Mẹ mong gả thiếp về vườn
    Ăn bông bí luộc, dưa hường nấu canh.
  5. Khoan khoan mổ một con gà
    Bí đao xắt nhỏ, tiêu cà bỏ vô.
  6. Trứng vịt, lẫn tỏi, than ôi?
    Ăn vào chắc chết, mười mươi rõ ràng!
  7. Thịt gà, kinh giới kỵ nhau?
    Ăn cùng một lúc, ngứa đầu phát điên!
70-cau-ca-dao-tuc-ngu-ve-an-uong-duoc-cha-ong-duc-ket-bao-doi-voh-2
Ảnh: Internet
  1. Thịt gà, rau cải có câu?
    Âm dương, khí huyết thoát vào hư vô!
  2. Chắc như cua gạch.
  3. Bậu ra bậu lấy ông câu
    Bậu câu cá bống chặt đầu kho tiêu
    Kho tiêu, kho ớt, kho hành
    Kho ba lượng thịt để dành mà ăn...
  4. Điên điển mà đem muối chua 
    Ăn cặp cá nướng đến vua cũng thèm.
  5. Khế xanh nấu với ốc nhồi,
    Tuy nước nó xám nhưng mùi nó ngon.

Xem thêm: 
Những status về ăn uống cực hay cực hài cho người 'dành cả thanh xuân cho ẩm thực'
Slogan ăn uống “chất”, slogan hay về ẩm thực cho food-holic
Tổng hợp status đồ ăn hay và dí dỏm dành cho tín đồ ăn uống

Ca dao tục ngữ về ăn uống theo mùa

Vạn vật trong trời đất có thời khắc sinh sôi nảy nở, đơm hoa kết trái khác nhau. Nếu ta biết lựa chọn nguyên liệu đúng mùa vụ thì độ ngon của món ăn sẽ tăng lên bội phần. Nên hãy nhớ lời dạy “mùa nào thức nấy” trong ca dao tục ngữ về ăn uống theo mùa dưới đây nhé!

  1. Chim, gà, cá, lợn, cành cau
    Mùa nào thức ấy, giữ mầu nhà quê.
  2. Mùa hè ăn cá sông, mùa đông ăn cá biển. 
  3. Mía tháng Bảy nước chảy về ngọn.
  4. Nhất cá rô tháng giêng, nhì cá tràu tháng mười.
70-cau-ca-dao-tuc-ngu-ve-an-uong-duoc-cha-ong-duc-ket-bao-doi-voh-3
Ảnh: Internet
  1. Bầu tháng chín, bí tháng mười.
  2. Cá đối tháng bảy, cá gáy tháng mười.
  3. Tháng năm cá mòi, tháng mười cá nục.

Ca dao tục ngữ về ăn uống theo vùng miền

Đi đây đi đó khắp dọc dài đất nước mới hiểu rằng sự phong phú của ẩm thực Việt Nam có lẽ không đâu có thể sánh bằng. Từng vùng đất có một đặc sản nổi tiếng và rồi được đưa vào giới thiệu trong lời ca dao tục ngữ về ăn uống theo vùng miền này.

  1. Dưa La, cà Láng, nem Báng, tương Bần.
    Nước mắm Vạn Vân, cá rô đầm Sét.
  2. Cốm Vòng, gạo tám Mễ Trì
    Tương Bần, húng Láng có gì ngon hơn?
    Vải Quang, húng Láng, ngổ Đầm
    Cá rô đầm Sét, sâm cầm Hồ Tây
    Thanh Trì có bánh cuốn ngon
    Có gò Ngũ nhạc có con sông Hồng.
  3. Yến xào Vĩnh Sơn
    Nam sâm Bố Trạch
    Cua gạch Quảng Khê
    Sò nghêu Quan Hà
    Rượu dâu Thuần Lý.
70-cau-ca-dao-tuc-ngu-ve-an-uong-duoc-cha-ong-duc-ket-bao-doi-voh-4
Ảnh: Internet
  1. Chẳng ai nhớ cháo làng Ghề
    Nhớ cơm phố Mía, nhớ chùa Đông Viên.
  2. Nem cá Hoa Vàng
    Bánh tổ Hội An
    Khoai lang Trà Kiệu
    Thơm rượu Tam Kỳ.
  3. Ai về ăn nhút Thanh Chương
    Dừng chân nếm thử vị tương Nam Đàn.
  4. Ốc gạo Thanh Hà
    Thơm rượu Hà Trung
    Mắm ruốc cửa Tùng
    Mắm nêm chợ Sãi.
  5. Chim mía Xuân Phổ
    Cá bống Sơn Trà
    Kẹo gương Thu Xà
    Mạch nha Thi Phổ.
70-cau-ca-dao-tuc-ngu-ve-an-uong-duoc-cha-ong-duc-ket-bao-doi-voh-5
Ảnh: Internet
  1. Ba phen quạ nói với diều
    Cù lao ông Chưởng có nhiều cá tôm.
  2. Rượu ngon Bầu Đá mê li
    Gặp nem chợ Huyện bỏ đi sao đành.
  3. Cốm Vòng thơm mãi bàn tay
    Đi xa Hà Nội nhớ ngày cốm thơm.

Xem thêm:
40+ câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về lời nói, lối ứng xử trong giao tiếp hằng ngày
110 câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về con người xã hội được sử dụng hằng ngày
340 câu ca dao, tục ngữ về đạo đức, lối sống, đạo lý làm người

Ca dao tục ngữ về ăn uống thể hiện tình cảm

Ngồi với nhau ăn một bữa cơm ấm cúng, sẵn lòng chiêu đãi món ăn ngon được xem như một cách thể hiện tấm chân tình của người Việt. Vì thế, lời ca dao tục ngữ về ăn uống song cũng được đan cài lời giãi bày tình cảm cho đối phương.

  1. Thương chồng nấu cháo le le
    Nấu canh bông bí, nấu chè hột sen.
  2. Mua thịt thì chọn miếng mông
    Lấy chồng thì chọn con tông nhà nòi.
  3. Rau cải nấu với cá rô
    Gừng thêm một lát, cho cô giữ chồng.
  4. Gặp nhau ăn một miếng trầu
    Mai ra đường cái gặp nhau ta chào.
70-cau-ca-dao-tuc-ngu-ve-an-uong-duoc-cha-ong-duc-ket-bao-doi-voh-6
Ảnh: Internet
  1. Bữa ăn có cá cùng canh
    Anh chưa mát dạ bằng anh thấy nàng.
  2. Má ơi đừng đánh con đau
    Để con bắt ốc hái rau má nhờ
    Má ơi đừng đánh con hoài
    Để con bắt ốc hái xoài mà ăn.
  3. Tiện đây ăn một miếng trầu
    Hỏi thăm quê quán ở đâu chăng là.
  4. Ra đi anh nhớ quê nhà
    Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương
    Nhớ ai dãi nắng, dầm sương
    Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.
  5. Anh thương em chẳng nại sang giàu
    Mứt hồng đôi lượng, trà Tàu đôi cân.
  6. Tiếng đồn con gái Phú Yên
    Con trai Bình Thuận đi cưới một thiên cá mòi.
  7. Bốn phương sum họp một nhà
    Miếng trầu lịch sự chén trà phong lưu.
  8. Ăn cam nằm gốc cây cam
    Lấy anh thì lấy, về Nam không về.
70-cau-ca-dao-tuc-ngu-ve-an-uong-duoc-cha-ong-duc-ket-bao-doi-voh-7
Ảnh: Internet
  1. Ăn chanh ngồi gốc cây chanh
    Khuyên cội, khuyên cành, khuyên lá, khuyên bông
    Khuyên cho đó vợ đây chồng
    Đó bế con gái, đây bồng con trai.
  2. Trông cho rau muống mau xanh,
    Để em cắt nấu chén canh mặn mà
    Nhà em không vịt không gà
    Chỉ có dưa muối, đậu cà đãi anh.
  3. Thương em vì cá trích ve
    Vì rau muống luộc, vì mè trộn măng.
  4. Ở đây đồng đất phố phường
    Để anh mua cốm, mua hồng sang sêu.
  5. Tay bưng đĩa muối chấm gừng
    Gừng cay muối mặn xin đừng bỏ nhau.
  6. Cải bẹ xanh nấu với thịt sườn
    Khổ qua kia hết đắng thì cái sự can thường hết thương.
  7. Đôi ta là nghĩa tào khang
    Xuống khe bắt ốc, lên ngàn hái rau.
  8. Râu tôm nấu với ruột bầu
    Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon.

Ca dao tục ngữ thành ngữ về ăn uống có lẽ chính là tài sản văn hóa quý báu mà cha ông đã luôn gìn giữ cho thế hệ con cháu hôm nay. Từng lời nhắn nhủ mộc mạc, chân thành nhưng ẩn chứa bao bài học về nếp ăn uống, mở mang vốn hiểu biết về văn hóa ẩm thực lâu đời của dân tộc.  

Đừng quên cập nhật liên tục những bài viết mới nhất, hấp dẫn nhất tại VOH Sống đẹp.