Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Phế cầu và những thông tin cần biết khi tiêm phòng phế cầu

    (VOH) – Phế cầu là nguyên nhân chính gây ra rất nhiều những bệnh lý về tai – mũi – họng, viêm phổi... Để đối phó với loại vi khuẩn này, trẻ cần phải được tiêm ngừa đúng độ tuổi.

    Phế cầu là gì?

    Vi khuẩn phế cầu là một loại vi khuẩn nguy hiểm có tên khoa học là Streptococcus pneumoniae, loại vi khuẩn này thường gây ra các bệnh nhiễm trùng tai, mũi, họng, viêm tai giữa, viêm màng nãonhiễm trùng máu....

    Đặc biệt, phế cầu khuẩn cũng chính là nguyên nhân chủ yếu gây ra chứng viêm phổi ở nhóm tuổi dưới 5. Viêm phổi do vi khuẩn phế cầu gây ra thường gây sốt cao, ho nhiều đờm, có thể lẫn máu, đau ngực, đôi khi có tràn dịch màng phổi – tương tự như bệnh viêm phổi thông thường.

    Có khoảng 60% trẻ dưới 5 tuổi có phế cầu khuẩn cư trú ở vùng mũi họng nhưng chúng không gây bệnh ở trẻ khỏe mạnh. Tuy nhiên, những trẻ có hệ miễn dịch kém hay sức đề kháng suy giảm thì loại vi khuẩn này sẽ tấn công cơ thể và gây bệnh.

    Một con đường lây truyền bệnh khác của vi khuẩn phế cầu là do trẻ có tiếp xúc với các hạt nước bọt, dịch mũi... nhỏ li ti do người bệnh hắt hơi, ho... lẫn vào không khí.

    Tiêm phế cầu – cách phòng ngừa vi khuẩn phế cầu tốt nhất

    Tiêm vacxin phế cầu là cách phòng ngừa tốt nhất các bệnh nguy hiểm do nhiễm phế cầu khuẩn gây ra.

    Vắc xin phế cầu là vacxin gì?

    Hiện nay, tại Việt Nam loại vacxin tiêm ngừa phế cầu khuẩn phổ biến nhất là Synflorix (PVC 10). Đây là một loại vắc xin có ngồn gốc từ Bỉ ngừa được 10 chủng phế cầu khác nhau. Vắc xin Synflorix được tiêm cho các bé từ 6 tuần đến 5 tuổi. Loại vắc xin này còn có tác dụng ngừa viêm phổi và viêm tai giữa.

    Ngoài Synflorix, vắc xin phế cầu còn có 2 loại khác là: Prevenar 13 (ngừa 13 chủng phế cầu khuẩn) và Pneuno 23 (ngừa 23 chủng phế cầu khuẩn).

    phe-cau-va-nhung-thong-tin-can-biet-khi-tiem-phong-phe-cau-voh

    Tiêm vắc xin phế cầu là cách phòng ngừa vi khuẩn phế cầu tốt nhất (Nguồn: Internet)

    Khi nào bé có thể được tiêm vắc xin phế cầu Synflorix?

    Từ 6 tuần tuổi, bé đã có thể được tiêm vắc xin phế cầu. Tiêm vắc xin phế cầu khuẩn Syflorix có 3 giai đoạn. (Đối với các bé từ 6 tuần tuổi đến 6 tháng tuổi có thể sử dụng 2 liệu trình tiêu chủng).

    • Liệu trình 3 + 1: Với liều thứ nhất bé có thể được tiêm từ lúc 6 tuần tuổi. Liều thứ hai cách liều thứ nhất tối thiểu 1 tháng. Và liều thứ ba cách liều thứ 2 tối thiểu 1 tháng. Liều nhắc lại được chỉ định cách liều thứ ba tối thiểu 6 tháng. Đối với các trẻ sinh non (ít nhất trên 27 tuần tuổi thai) có thể sử dụng liệu trình 3 + 1 khi trẻ được 2 tháng tuổi.
    • Liệu trình 2 + 1: Dùng để thay thế liệu trình 3 + 1, liều thứ nhất có thể dùng cho trẻ được 6 tuần tuổi. Liều thứ hai cách liều thứ nhất tối thiểu 2 tháng. Và liều nhắc lại cách liều thứ hai tối thiểu 6 tháng.
    • Đối với trẻ từ nhỏ 7 đến 11 tháng tuổi (khi chưa tiêm phòng vắc xin phế cầu khuẩn Synflorix trước đó): Có thể sử dụng lịch trình 2 liều tiêm và 1 liều nhắc. Liều thứ 2 cách liều thứ nhất tối thiểu 1 tháng. Liều nhắc lại được tiêm khi trẻ lớn hơn 1 tuổi và cách liều thứ 2 tối thiểu 2 tháng.
    • Đối với trẻ lớn từ 1 tuổi đến 5 tuổi (khi chưa tiêm phòng vắc xin phế cầu khuẩn Synflorix trước đó): Tiêm 2 liều với khoảng cách giữa các mũi tiêm ít nhất là 2 tháng.

    Các trường hợp cần thận trọng khi tiêm phế cầu Synflorix

    Vắc xin phế cầu không thích hợp cho các trường hợp sau đây:

    • Trẻ có nguy cơ chảy máu sau khi tiêm bắp, ví dụ trẻ bị giảm tiểu cầu hoặc có rối loạn đông máu.
    • Trẻ bị suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng các loại thuốc để ức chế miễn dịch thì có thể bị giảm mức độ đáp ứng kháng thể đối với tiêm phòng vắc xin phế cầu khuẩn Synflorix.

    phe-cau-va-nhung-thong-tin-can-biet-khi-tiem-phong-phe-cau-1-voh

    Một số trường hợp cần thận trọng khi tiêm ngừa phế cầu (Nguồn: Internet)

    • Trẻ có nguy cơ mắc các bệnh phế cầu khuẩn cao như: Bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh suy/ cắt lách, nhiễm HIV, mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch... thì trẻ nên được tiêm phòng vắc xin phế cầu khuẩn Synflorix khi trẻ dưới 2 tuổi.
    • Đối với các trẻ sinh non dưới 28 tuần tuổi cần phải được theo dõi cẩn trọng trong vòng 48 - 72 giờ sau khi chỉ định tiêm phòng, nhằm tránh nguy cơ ngừng thở tiềm tàng hoặc suy hô hấp.

    Lưu ý: Vắc xin phế cầu khuẩn Synflorix chống chỉ định với  những trường hợp trẻ đang có bệnh lý cấp tính hoặc sốt đột ngột và trẻ bị dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc. Do đó, cha mẹ cần nói với bác sĩ những thông tin trẻ từng dị ứng để đề phòng nguy cơ dị ứng khi trẻ tiêm vắc xin.

    Những tác dụng phụ nào có thể gặp?

    Cũng giống như tất cả các loại vắc xin khác, sau khi tiêm phòng, trẻ có thể sẽ bị đau đỏ ở vị trí tiêm, sốt ở nhiều mức độ khác nhau, biếng ăn... Các triệu chứng này có thể kéo dài khoảng 2 ngày nhưng không gây nguy hiểm cho sức khỏe.

    Trong trường hợp trẻ có những biểu hiện cho thấy trẻ có những phản ứng nặng sau khi tiêm chủng như: sốt cao trên 39 độ C, co giật, quấy khóc kéo dài trên 3 giờ, bỏ bú hoặc bú kém, tím tái, khó thở, phát ban, sưng quầng đỏ tại vết tiêm... thì cha mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để được theo dõi và xử lý kịp thời.

    Tiêm vắc xin phế cầu bao nhiêu tiền, tiêm ở đâu?

    Để tiêm vắc xin phế cầu mẹ có thể đưa bé tới các Trung tâm y tế dự phòng cấp Quận, Huyện hoặc các bệnh viện tuyến trung ưng như Bệnh viện Nhi Đồng 1, 2… để chích ngừa theo lịch

    Vắc xin phế cầu hiện là một trong những loại vắc xin có giá thành đương đối đắt và mức giá có thể có sự chênh lệch giữa các trung tâm, cơ sở tiêm phòng... Để biết thêm thông tin cụ thể, phụ huynh có thể tham khảo thêm tại các trang web của cơ sở, trung tâm tiêm chủng mà mình lựa chọn.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang vnvc.vn
    2. Trang marrybaby.vn
    3. Trang vinmec.com
    Lịch tiêm phòng cho trẻ em đầy đủ nhất năm 2019 : Tiêm phòng (chích ngừa) là một trong những cách hiệu quả để giúp em sơ sinh và trẻ nhỏ ngăn ngừa một số bệnh nguy hiểm có nguy cơ đe dọa đến tính mạng của bé như viêm gan B, sởi, rubella...
    Cách chăm sóc bé chích ngừa bị sốt tại nhà : Trẻ em cần được tiêm phòng vì không chỉ giúp trẻ có được hệ miễn dịch tốt mà còn bảo vệ bé tránh khỏi một số bệnh tật. Tuy vậy, một số bé sau khi chích ngừa lại bị sốt khiến cho mẹ không khỏi ... 

    Hồng Phượng (Tổng hợp)