Tin tức
Phố đi bộ TPHCM được trang trí rực rỡ đèn hoa (Ảnh minh họa: Khiêm Huân)
Nhạc sĩ Xuân Hồng tên thật là Nguyễn Hồng Xuân, sinh năm 1928 tại Tây Ninh. Ông được sinh ra trong một gia đình nông dân yêu thích nhạc tài tử, đo đó ông đã học nhạc từ rất sớm và âm nhạc truyền thống dân tộc có nhiều ảnh hưởng đến màu sắc âm nhạc của người nghệ sĩ này.
Nhạc sĩ Xuân Hồng tham gia cách mạng từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp với nhiệm vụ giao liên, ngoài ra, ông còn tham gia hoạt động văn nghệ ở chiến trường.
Năm 1949, ông bắt đầu sáng tác những ca khúc đầu tiên trong sự nghiệp âm nhạc của mình. Ông nổi tiếng với những nhạc phẩm “Bài ca may áo”, “Xuân chiến khu”, “Tiếng chày trên sóc Bom Bo”, “Mùa xuân bên cửa sổ”... Đặc biệt là ca khúc “vạn người nghe” “Mùa xuân trên TPHCM”.
Chỉ riêng nói về hoàn cảnh ra đời, thời điểm xuất hiện của ca khúc này thôi cũng đã đủ tạo nên sự đặc biệt của nó. Người nghe có thể hình dung ra xúc cảm của ca khúc chính là tình cảm nghẹn ngào của người chiến sĩ cách mạng cùng các đồng đội hành quân tiến về giải phóng Sài Gòn và vỡ òa trong ngày vui chiến thắng 30/4.
Nhạc sĩ Trương Quang Lục kể: “Có một điều đặc biệt như thế này, không phải khi giải phóng xong thì ông Xuân Hồng mới viết. Nhạc sĩ đã viết những dòng đầu tiên khi quân ta đánh Buôn Mê Thuột.
Đến khi quân ta giải phóng Đà Nẵng, miền Trung thì ông ấy tiếp tục viết. Đến khi các gọng kềm áp sát thì là coi như nhạc sĩ đã hoàn thành bài này, sau giải phóng chỉ cần chỉnh lại một ít. Bài hát này viết về TPHCM nhưng lại sống trong lòng cả nước. Rất tuyệt vời…”.
“Bài hát Mùa xuân trên TPHCM đã đi vào lịch sử của Thành phố này rất tự nhiên. Mọi người đều rất trân trọng nó. Đó là một bài hát giản dị, ngắn gọn, lời lẽ mộc mạc mà sâu sắc, nói lên được tấm lòng, thực tại và không khí của bao nhiêu con người ở bao nhiêu năm…”, nhạc sĩ Tuyết Mai ngợi khen.
Bến Bình Đông vào xuân (Ảnh: Khiêm Huân)
Giá trị nghệ thuật của “Mùa xuân trên TPHCM” được đánh giá vào hàng xuất sắc, đẹp cả ca từ lẫn giai điệu.
Nhạc sĩ Trần Long Ẩn – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật – Chủ tịch Hội Âm nhạc TP đã từng có hẳn một bài viết hết sức công phu về ca khúc này.
"Cái đẹp trong Mùa xuân trên TPHCM là một cái đẹp long lanh cả nhạc và lời. Đây là một sáng tạo hết sức nghiêm túc, chân thật của tác giả mà giữa hàng ngàn người hát cũng được, một người hát cũng được, hợp ca, song ca cũng được… Một sáng tác đi vào quần chúng để họ dễ dàng thuộc, dễ dàng hát là một nghệ thuật rất cao…”
Nhận xét về ca từ và giai điệu của “Mùa xuân trên TPHCM”, nhạc sĩ Trương Quang Lục, nhạc sĩ Trần Xuân Tiến đều cho rằng, phần âm nhạc của bài hát mang âm hưởng dân tộc rất rõ. Dân ca Nam Bộ thường hay buồn buồn nhưng nhờ bàn tay khéo léo của Xuân Hồng mà ca khúc trở nên vui hơn. Ca từ lại rất đẹp, chưa cần hát, chỉ mới đọc lên đã thấy như thơ rồi…Về khúc thức rất giản đơn, bình dân, lời hát quyện vào như những ước mơ bình dị.
Theo nhạc sĩ Trương Quang Lục, vào thời điểm sự kiện lịch sử trọng đại thống nhất đất nước ngày 30/4/1975, có đến hàng trăm ca khúc được sáng tác ngợi ca chiến thắng vẻ vang của quân và dân ta, nhưng theo thời gian chỉ còn vài ca khúc được người nghe yêu mến, hát đi hát lại đến tận bây giờ như “Như có Bác trong ngày vui đại thắng” (Phạm Tuyên), “Đất nước trọn niềm vui” (Hoàng Hà) và “Mùa xuân trên TPHCM” (Xuân Hồng).
Mỗi sáng tác đều có một giá trị nghệ thuật riêng, song cái duyên để lòng người vương vấn mãi thì không phải ca khúc nào cũng may mắn có được. Đôi khi rất nhiều sáng tác được giới chuyên môn đánh giá tốt nhưng lại không được lòng công chúng đại chúng và chỉ có thể phục vụ một nhóm nhỏ những người mộ điệu cuồng nhiệt.
Và “Mùa xuân trên TPHCM” của nhạc sĩ Xuân Hồng là một ca khúc có được chữ “duyên” như thế không chỉ với khán thính giả TPHCM, người Nam Bộ mà còn trở thành tài sản chung của nhân dân cả nước. Một kỉ niệm âm nhạc thật đẹp với những “giai điệu của lòng người”.
