Những khúc tình ca trong lòng phố

(VOH) - Chỉ cần một thao tác nhỏ trên máy vi tính, vào google và gõ cụm từ “Các ca khúc hay về TPHCM”, trong chưa đầy 50 giây, chúng ta có khoảng 500 ngàn kết quả trả về liên quan đến cụm từ ấy. Một con số ấn tượng cho thấy Thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành một đề tài quen thuộc, nguồn cảm hứng bất tận để các nhạc sĩ thả hồn thơ nhạc viết nên những giai điệu lòng mình về nơi đây… Khó có thể thống kê một cách cụ thể tất cả bao nhiêu ca khúc viết về Thành phố mang tên Bác, song mỗi ca khúc đều có một chỗ đứng riêng trong lòng người yêu nhạc.

Nghe bài viết:

Không biết tự bao giờ, thành phố phương Nam với chỉ 2 mùa mưa và nắng này đã đi vào tiềm thức của người dân Việt Nam như một đô thị năng động, sầm uất bậc nhất cả nước. Thế nhưng bên cạnh đó vẫn còn một dáng hình e ấp, lãng mạn, đẹp trẻ trung nhưng cũng dịu dàng, đằm thắm đầy mê hoặc khác về Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) trong âm nhạc. Những góc phố nhỏ, những hàng cây xanh, những ngọn đèn khuya rực rỡ…đã được các nhạc sĩ ôm ấp hết cả vào âm nhạc, cất lên “những khúc tình ca trong lòng phố” quyến rũ lòng người yêu nhạc bao thế hệ…

Sau ngày miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, những ca khúc Cách mạng vừa tươi sáng, vừa hào hùng trở thành món ăn thường ngày của người dân Thành phố. Tinh thần lạc quan trong ý nhạc, giai điệu rộn ràng của ca khúc như tiếp thêm sức sống cho thành phố trẻ ngày một căng tràn hơn. Đặc biệt là những ca khúc viết về thanh niên xung phong đã tạo ra được cả một dòng “nhạc xanh” nuôi nấng đời sống tinh thần cho thế hệ thanh niên Thành phố lúc bấy giờ.

Những bài ca “Em ở nông trường, em ra biên giới” (Trịnh Công Sơn), “Hát về anh” (Thế Hiển), “Như khúc tình ca” (Nguyễn Ngọc Thiện), “Hạt mưa long lanh” (Nguyễn Đức Trung), “Em đi qua cầu cây” (Lê Văn Lộc)…không chỉ tạo nên “cơn bão” thời ấy, mà có lẽ đến tận bây giờ, mỗi khi nghe lại, người trẻ “năm xưa” càng thấy hoài niệm, còn người trẻ “bây giờ” thì càng thấy trân trọng và nể phục.

Sở dĩ có được sức sống bền bỉ như thế, bởi hầu như các nhạc sĩ – người cha tinh thần của các ca khúc này đều có một thời thanh xuân gắn bó ít nhiều với phong trào thanh niên xung phong, cùng sinh hoạt, cùng lao động nên các sáng tác rất chân thật, sâu sắc.

Nhạc sĩ – NSƯT Thế Hiển kể lại kỉ niệm sáng tác ngày ấy của mình: “Vào thời kì đầu thống nhất đất nước, lúc đó cả nước chúng ta đang vui mừng vì sự thống nhất, nhưng cũng vừa phải xây dựng đất nước. Như tất cả thanh niên ngày ấy đều có chung ý nghĩ phải cùng nhau xây dựng lại đất nước. Tôi may mắn được đi nhiều nơi, sống cùng với các chiến sĩ bộ đội, nên sáng tác của tôi mang hơi thở, cảm xúc của cuộc sống ấy. Là một diễn viên của đoàn văn công, tôi được đi biểu diễn nhiều cho bộ đội và thanh niên xung phong...”

Ảnh minh họa - Nguồn: Viettravel

Thành phố Hồ Chí Minh – Thành phố tự hào mang tên Bác đã từng ngày thay da đổi thịt, không ngừng đi lên, dù “đi sau” nhưng đã “về đích trước” trong sự nghiệp bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước. Hình ảnh Thành phố trong âm nhạc cũng trưởng thành và ngày càng năng động hơn. Ta dần nhận ra dáng dấp của một thành phố năng động, dần đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong những ca từ gần gũi, dung dị, sống động và phóng khoáng trong “Thành phố trẻ” (Trần Tiến), “Thành phố của tôi” (Phan Nhân), “Quê hương, tình yêu và tuổi trẻ” (Quốc Dũng)…

Đặc biệt, những khúc tình ca về Thành phố thân yêu này luôn khiến người nghe xao động và càng thêm yêu mến nơi đây. Từ “Góc phố dịu dàng” (Trần Minh Phi, đến “Con đường có lá me bay” (Hoàng Hiệp – thơ Diệp Minh Tuyền), hay mỗi khi “Sài Gòn nắng, Sài Gòn mưa” (Kiều Tấn – thơ Hồ Thi Ca)… đều có thể đi vào thi ca thật nhẹ nhàng, tinh tế.

Những hình ảnh hết sức thân quen và gần gũi nhưng duyên dáng đến lạ lùng và có thể khiến cho những ai đã trót yêu mến thành phố này nhớ cồn cào, quay quắt mỗi khi đi xa. Bởi thế mà không quá lời khi bảo rằng Thành phố mang tên Bác chính là “Thành phố - tình yêu và nỗi nhớ”(Phạm Minh Tuấn – thơ Nguyễn Nhật Ánh). 

Thính giả Đan Châu bày tỏ cảm nhận của mình về những khúc tình ca về Thành phố Hồ Chí Minh mà họ yêu mến: “Một trong những bài hát tôi nhớ là Tình ca phố. Có lẽ ngay từ câu đầu đã làm cho mỗi người con Thành phố đều nhớ đến mỗi khi đi xa. Nhắm mắt lại ta sẽ thấy ngay những tòa cao ốc, những dòng sông, những ngọn đèn đường…tất cả đều rất quen thuộc. Và mỗi khi đi xa thì có lẽ đây là những câu hát đầu tiên vang lên trong đầu tôi…".

"Có nhiều bài hát về Thành phố nhưng ấn tượng nhất với mình là Thành phố tình yêu và nỗi nhớ. Giai điệu nhẹ nhàng nhưng rất thu hút. Càng nghe thì mình càng cảm thấy hay, rất sâu sắc và ý nghĩa…”, Anh Thông cho biết.

Có thể nói, Sài Gòn đẹp đẽ và thơ mộng, sau 40 năm được tự hào mang tên Bác Hồ - vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc lại ngày càng đẹp và “tỏa sáng hơn” với nếp sống “văn minh, hiện đại, nghĩa tình”. Âm nhạc viết về Thành phố bây giờ cũng trẻ trung, hiện đại và “hội nhập” cùng sự phát triển không ngừng của nền kinh tế, văn hóa, xã hội. Ca từ hiện đại và vẫn đầy chất thơ, giai điệu trẻ trung nhưng không kém phần sang trọng nên đã tiếp cận khá tốt với lớp công chúng trẻ.

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Trung chia sẻ về niềm tự hào và nguồn cảm hứng sáng tạo về Thành phố của mình: “Tôi rất tự hào là một công dân của TP.HCM. Thành phố qua mỗi năm đều có sự thay đổi với sự nỗ lực của toàn thành phố, của tất cả nhân dân và các lãnh đạo. Điều đó đã tạo nên sự phát triển không ngừng cho thành phố. 40 năm qua đã khác trước rất nhiều, cuộc sống ngày càng lạc quan, tin tưởng hơn, phát triển hơn, đời sống mỗi ngày một tốt hơn.

 Các anh em nhạc sĩ cũng có nhiều sáng tác mới, không thiên về tình ca, mà còn ca ngợi về giao thông, những công trình mới…những sự đổi mới của Thành phố như ca khúc Thành phố từng ngày đổi mới, Thành phố 40 mùa xuân …”

Đâu chỉ có người thưởng thức hay người sáng tác mà ngay cả các nghệ sĩ đã không ít lần thể hiện các ca khúc về Thành phố Hồ Chí Minh cũng cảm thấy hết sức tự hào mỗi khi ngân nga những giai điệu ấy.

Và cũng chính mảnh đất này, hơn 40 năm qua đã ươm mầm, chắp cánh cho biết bao tài năng nghệ thuật tỏa sáng. Ca sĩ Đoan Trang cho biết: “Trang không được sinh ra ở TP nhưng lại trưởng thành ở đây, sự nghiệp của mình cũng phát triển từ đây. Do đó mình cảm thấy vô cùng gắn bó, cho dù mai này có đi đâu chăng nữa cũng sẽ quay trở về".

"Tuấn thú thực là Tuấn không được sinh ra ở TP.HCM nhưng từ khi còn nhỏ thì đời sống âm nhạc của Thành phố đã có một ảnh hưởng không nhỏ đến Tuấn. Năm lớp 10 lên thành phố học thì Tuấn đã ngay lập tức lao vào đời sống âm nhạc của thành phố và mong mỏi được đóng góp nhiệt huyết và lời ca tiếng hát của mình để có bây giờ đã có một Đức Tuấn. Đó là một may mắn và cũng là hạnh phúc...”, ca sĩ Đức Tuấn chia sẻ.

TPHCM với “thương hiệu vàng” của mình suốt 40 năm qua đã bảo chứng cho con đường nghệ thuật xán lạn của nhiều văn nghệ sĩ nên ngày càng nhiều thêm những tinh hoa nghệ thuật hội tụ về đây để phát triển sự nghiệp. “Địa linh” gặp “Nhân kiệt”. Quả là sự kết hợp khôn ngoan giữa tạo hóa và con người! 40 năm là cả một chặng đường dài, Thành phố mang tên Bác không ngừng đổi mới, phát triển và hội nhập. Âm nhạc cũng thế, luôn đồng hành và thở cùng nhịp đập của Thành phố thân thương. Có đôi khi lắng lại chiêm nghiệm về quãng đường đã trải qua, cũng lắm lúc chếnh choáng bởi cánh cửa “thị trường”, nhưng may mắn thay, âm nhạc Thành phố đã kịp thời định hướng lại và chuyển mình cho phù hợp hơn với thì hiện tại.  

Bình luận