Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Lá mơ có tác dụng gì?

    (VOH) – Nhiều người thường chỉ biết lá mơ là một loại rau gia vị ăn kèm với nhiều món ăn, tuy nhiên, trong y học lá mơ còn có rất nhiều công dụng chữa bệnh. Vậy lá mơ có tác dụng gì?

    Đặc điểm của lá mơ lông

    Lá mơ lông hay còn có tên gọi khác là mơ tam thể, bổ thượng hoàng, mơ tròn... có màu tía (mặt dưới lá màu tía), tên khoa học là Paederia lanuginosa, là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Gọi là lá mơ lông vì cả hai mặt của lá đều có nhiều lông, rất mịn.

    Đây là một loại dây leo nhánh tròn có lông. Lá to, phiến xoan tim, gốc hình tim, mặt dưới ửng tím đỏ, có lông mịn. Hoa trắng miệng tím nhạt. Quả hình cầu có đài màu vàng. Cây có tinh dầu rất hăng, có mùi disunfua cacbon, có 2 chất ancaloit paderin và một chất kết tinh ở dạng kim nhỏ - chất vô định hình, hơi tan trong rượu amylic, clorofom và benzen.

    la-mo-co-tac-dung-gi-voh

    Lá mơ có tác dụng gì trong điều trị bệnh? (Nguồn: Internet)

    Ngoài ra, còn có một loại mơ lông có màu xanh, tên khoa học là Paedriafoetida L., thuộc họ cà phê. Đây là dây leo bằng thân quấn. Lá mỏng, mọc đối. Hoa màu tím nhạt, không uống. Quả gần giống hình tròn. Toàn dây khi vò ra có mùi thối. 

    Tác dụng của lá mơ lông 

    Theo dược học cổ truyền, mơ lông có vị đắng, tính mát. Tác dụng lá mơ lông là giúp thanh nhiệt, sát trùng, trừ phong hoạt huyết, chỉ thống giải độc, tiêu thực đạo trệ, trừ thấp tiêu thũng.

    Lá mơ lông thường được dùng để chữa các chứng phong thấp, đau nhức, đau bụng, kiết lỵ, phù thũng, đầy bụng, chậm tiêu, trẻ nhỏ suy dinh dưỡng, cam tích, gan, lách sưng to, trúng độc, thoát giang (sa trực tràng), mụn nhọt mọc ở lưng, bạch đới, tổn thương do trật đả...

    Theo kinh nghiệm dân gian, lá mơ lông có tác dụng thanh nhiệt, sát khuẩn và có thể trị các bệnh về đường tiêu hóa rất tốt. Liều dùng 20 – 30g/ ngày.

    Nếu ăn ít và sử dụng lá mơ như một loại rau thơm ăn kèm thì thì lá mơ có thể giúp thanh nhiệt và chống dị ứng. Người xưa thường dùng lá mơ ăn kèm với gỏi cá, nem thính... và đặc biệt là thịt chó. Lá mơ thường dùng để ăn kèm với thịt chó là vì thịt chó nóng, lá mơ thanh nhiệt. Thịt chó có chứa một loại protein lạ có thể gây dị ứng, lá mơ lại giúp chống dị ứng. Do đó, việc ăn thịt chó cùng lá mơ là một cặp kết hợp dược lý có tác dụng tốt cho sức khỏe.

    Một số bài thuốc từ lá mơ lông

    Có thể thấy, lá mơ không chỉ là một loại rau ăn kèm mà còn là vị thuốc hay có chứa nhiều công dụng tốt và chữa nhiều loại bệnh khác nhau. Dưới đây là một số cách dùng lá mơ để phòng và trị bệnh.

    la-mo-co-tac-dung-gi-1-voh

    Lá mơ có thể giúp chữa nhiều bệnh về đường tiêu hóa (Nguồn: Internet)

    • Trị chứng sôi bụng, ăn khó tiêu: Dùng 1 nắm rau mơ tươi, rửa sạch ăn kèm vào bữa cơm hoặc giã nát vắt lấy nước cốt uống. Dùng liền trong vài ngày sẽ có hiệu quả.
    • Chữa kiết lỵ: Dùng một nắm rau mơ tươi, thái nhỏ, trộn với 1 quả trứng gà, bọc lá chuối nướng cho chín đều, có thể dùng chảo khô (không dùng dầu, mỡ) đảo chín ăn. Ăn ngày 3 lần, trong vài ngày.
    • Chữa phong tê thấp (đau nhức xương khớp, cảm giác nặng nề, bức rức): Dùng đồng thời 2 cách trong uống ngoài xoa bóp. Bài thuốc uống: Cả lá và dây tươi cắt nhỏ, mỗi đoạn chừng 1 - 2cm, sao vàng. Mỗi lần dùng 50g, sắc với 200ml, còn 100ml, chia đều uống 3 lần trong ngày, liên tục 10 - 15 ngày. Bài thuốc xoa bóp: Cả lá và thân mơ tươi thái nhỏ, phơi khô, sao vàng, ngâm trong rượu (trên 40 độ) lắc đều mỗi ngày. Xoa vào các vùng đau nhức.
    • Chữa cảm lạnh: Hấp chín khoảng 25 lá mơ lông tươi để ăn, hoặc ăn sống rau mơ tươi.
    • Trị đau bụng: Dùng 20 - 30g lá rau mơ tươi, rửa sạch, ăn sống hoặc giã nát, vắt lấy nước cốt uống. Uống hoặc ăn liên tục như thế nhiều ngày sẽ có hiệu quả.
    • Chữa thấp khớp, bí tiểu: Lá mơ tươi 15 - 60g, đun sôi trong nước, gạn bỏ xác lá và uống nước, ngày uống một lần.

    Bài thuốc sử dụng lá mơ kết hợp với các vị thuốc khác

    • Bệnh lỵ amip: Lá mơ lông tươi 50g, cỏ nhọ nồi tươi 150g, lá đại thanh (lá bọ mẩy) 30g, hạt cau (khô, sao vàng) 16g, bách bộ 12g, vỏ cây đại (cạo bỏ vỏ ngoài, sao vàng) 8g. Sắc uống, ngày một thang, uống 3 lần, sau bữa ăn 30 phút đến 1 giờ. Uống liên tục 2 tuần.
    • Bệnh lỵ trực khuẩn: Có thể dùng lá mơ lông, lá trâu cổ (lá vẩy ốc), mỗi vị 20g; lá lốt, nụ sim, mỗi vị 10g. Sắc uống ngày một thang. Hoặc dùng lá mơ lông, cỏ sữa mỗi vị 30g; hạt cau, măng cụt (vỏ quả) mỗi vị 10g; thổ phục linh, bạch thược mỗi vị 6g. Uống mỗi ngày một thang, dưới  dạng thuốc sắc, cũng có thể tán bột, uống 3 lần trong ngày, mỗi lần 10 - 12g. Khi uống thuốc, kiêng ăn các thức ăn tanh, sống, lạnh.
    • Trường hợp mắc  lỵ lâu ngày, có thể dùng rễ mơ lông, cỏ seo gà (cây phượng vĩ thảo), mã đề, mỗi vị 20g, sao qua, sắc uống ngày một thang, uống liền 2 - 3 tuần.
    • Chữa ho gà cho trẻ em: Lá mơ lông150g; bách bộ, rau má, rễ chanh, cỏ nhọ nồi, cỏ mần trầu, mỗi vị 250g; trần bì 100g, cam thảo dây 150g, gừng tươi 50g. Thuốc sắc đặc, thêm đường dưới dạng sirô, ngày uống 2 - 3 lần, tùy theo tuổi. (Trẻ từ 6 – 12 tháng tuổi, mỗi lần uống 5 – 10ml. Trẻ từ 1 – 2 tuổi, mỗi lần uống 10ml, ngày uống 4 lần).

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang suckhoedoisong.vn
    2. Trang vi.wikipedia.org – Bách khoa toàn thư mở
    3. Tài liệu Cây thuốc trị bệnh thông dụng – TS Võ Văn Chi NXB Thanh Hóa

    Tác dụng của bạch quả và một số bài thuốc phổ biến trong Đông y : Bạch quả là một loại thực phẩm cũng là vị thuốc quý được sử dụng lâu đời trong ẩm thực và dược lý. Một trong nhiều những tác dụng của bạch quả là giúp trị hen phế quản, viêm phế quản...

    Tìm hiểu tác dụng của cây cỏ mực (nhọ nồi) trong điều trị bệnh : Cỏ mực (nhọ nhồi) – một loại cây mọc hoang dễ tìm nhưng lại là vị thuốc vô cùng quý giá vì có thể chữa được nhiều loại bệnh. Vậy tác dụng của cây cỏ mực là gì trong y học?

    Hồng Phượng (Tổng hợp)