028.38225933 (Hotline) - 028 3822 1188 (FM 95.6) - 028 38291 357
icon-radio-fm-999-mhz
logo-voh-radio-online
Điện thoại: 028.38225933 - 028.38225934
Đường dây nóng bạn nghe đài: 028.3891 357 - 0948747571
Sự kiện:  Sức khỏe, Dinh dưỡng

Đây là loại rau dại núi rừng từ thời chiến mang ‘tàu bay’ đến Y học hiện đại

(VOH) - Rau tàu bay là một loại cây dại mọc ở nhiều nơi, nếu người ta không biết thì cho rằng đây là cây cỏ đơn thuần. Vậy cụ thể rau tàu bay có tác dụng gì? Hãy tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

1. Cây rau tàu bay là rau gì ?

Rau tàu bay (Gynura divaricata) hay còn gọi kim thất, là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Sở dĩ có tên gọi này là vì khi có gió thổi, các nhụy hoa khô mang hạt bay uốn lượn trong gió để khuếch tán nên được gọi là rau tàu bay. Và tên gọi này cũng chỉ có trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, vì kể từ thời kỳ này mới có “tàu bay”.

1.1 Đặc điểm sinh học

Rau tàu bay là loài cây thân thảo mập, có rãnh mọc đứng, cao khoảng 0.4 - 0.5 m nhưng cũng có thể tới 1 m. Rễ cái màu trắng hoặc nâu. Lá hình trứng dài, to, mỏng, mép có răng cưa to hoặc có khía, có mùi thơm. Hoa lưỡng tính, tự hình đầu, có màu hồng nhạt đến đỏ và đỏ nâu. Quả nhỏ, dạng hình thoi và có mào lông.

1.2 Phân bố

Cây rau tàu bay thường phân bố ở các vùng có khí hậu nhiệt đới, nhưng phần lớn Châu Á, Châu Phi. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng phát hiện giống cây này mọc hoang ở một số bang của Mỹ, các đảo ở đông nam Địa Trung Hải, Quần đảo Cook,... Ở Việt Nam, cây thường được tìm thấy ở những nơi thoáng, len lỏi trong các cánh rừng hoặc bìa rừng.

ban-da-biet-tat-tan-tat-rau-tau-bay-co-tac-dung-gi-chua-voh-1
Rau tàu bay thường mọc hoang dại ở các cánh rừng (Nguồn:Internet)

1.3 Phân loại khoa học

Không nên nhầm lẫn cây rau tàu bay với một loài cây khác có tên là cỏ tàu bay (cỏ hôi, cây bơm bớp, cây cỏ Lào, cây cộng sản) có tên khoa học là Chromolarna odorata (L) King et Robinson. Đây là loài cây cũng phát tán hạt như cây rau tàu bay, lá xào ăn được nhưng rất hôi, chủ yếu dùng để làm thuốc.

2. Rau tàu bay có tác dụng gì?

2.1 Dùng làm thực phẩm

Rau tàu bay được biết đến trong các cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Đây là một trong những loài cây rừng chủ lực được chọn để thay rau xanh cho bộ đội dùng làm thực phẩm chống đói. Đọt non của loại rau này có thể luộc, nấu canh hoặc làm nộm trộn với hoa chuối. Vào thời bình, khi cả nước tiến hành xây dựng vùng kinh tế mới, rau tàu bay thường được xuất hiện nhiều trong các mâm cơm gia đình.

ban-da-biet-tat-tan-tat-rau-tau-bay-co-tac-dung-gi-chua-voh-2
Tác dụng của rau tàu bay được dùng làm thực phẩm vào thời chiến (Nguồn:Internet)

2.2 Cung cấp dồi dào các loại vitamin

Theo một số nghiên cứu hiện đại cho thấy, rau tàu bay còn cung cấp một số vitamin cần thiết cho cơ thể. Điển hình là các loại vitamin A, vitamin C, đây là những vitamin chứa hàm lượng dồi dào trong loại rau này. Chúng có tác dụng phòng và chữa được nhiều bệnh do đặc tính chống oxy hóa và khử các gốc tự do, từ đó giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. 

2.3 Ngăn ngừa táo bón

Hàm lượng chất xơ phong phú trong rau tàu bay có tác dụng thúc đẩy kích thích nhu động ruột làm tăng co bóp để tống phân ra ngoài, giúp hạn chế được tình trạng táo bón. Do đó, người đang gặp triệu chứng táo bón có thể sử dụng rau tàu bay làm thuốc để chữa bệnh.

2.4 Giúp giảm cân

Cũng như các loại rau khác, chất xơ trong rau tàu bay cũng có tác dụng giảm cân hiệu quả. Nguyên nhân là do chất xơ sẽ khiến bạn cảm thấy no mà không cần nạp thêm calo, do đó giúp giảm cơn thèm ăn và phòng tránh được tình trạng thừa cân, béo phì.

2.5 Chống côn trùng, trị vết rắn rết cắn

Một tác dụng khác của rau tàu bay là công hiệu trong việc chống côn trùng, trị vết rắn rết cắn. Với cách làm đơn giản, người dân thường dùng rau tàu bay đem giã nhuyễn rồi đắp lên chỗ bị thương, sẽ giúp làm lành vết thương nhanh chóng.

Ngoài những lợi ích trên, loại rau này còn dùng nhiều trong các phương thuốc đông y để chữa bệnh như rau tàu bay chữa bướu cổ, cầm máu, chữa đau đầu, giảm đau, viêm khớp,....

3. Món ngon từ rau tàu bay

Tác dụng của rau tàu bay ngoài chữa bệnh ra còn có thể sử dụng trong ẩm thực, điển hình như chế biến món rau tàu bay luộc hoặc đem đi nấu canh và xào tỏi đều thơm ngon, bổ dưỡng.

3.1 Rau tàu bay xào tỏi

Nguyên liệu:

  • Rau tàu bay: 300g
  • Tỏi: 2 - 3 tép

Cách làm rau tàu bay xào tỏi

Nhặt rau tàu bay rồi đem đi rửa sạch qua nước muối loãng rồi để ráo nước. Bắc một nồi nước, đợi khi sôi thì luộc sơ rau tàu bay rồi vớt ra để ráo. Tỏi bóc vỏ băm nhỏ.

Bắc chảo lên bếp, cho dầu vào và đợi khi dầu sôi thì cho tỏi vào phi thơm. Khi tỏi dậy mùi thơm thì cho rau vào xào tiếp, nêm nếm lại gia vị và đảo đều liên tục tầm 1 - 2 phút rồi tắt bếp. Bây giờ bạn có thể thưởng thức món rau tàu bay xào tỏi thơm ngon, hấp dẫn và bổ dưỡng.

3.2 Rau tàu bay nấu canh tôm tép

Nguyên liệu:

  • Rau tàu bay: 400g
  • Tôm tép: 250g

Cách làm rau tàu bay nấu canh tôm tép

Rau tàu bay đem đi rửa sạch rồi để ráo. Tôm tép thì rửa sạch rồi để ráo. Bắc nồi nước, đợi khi sôi thì tôm tép vào nấu trước rồi mới cho tiếp rau tàu bay vào nấu. Nêm nếm lại cho vừa ăn và đợi 2 - 3 phút rồi tắt bếp.

4. Những lưu ý khi sử dụng rau tàu bay

  • Để loại bỏ mùi hắc như xăng của rau tàu bay, khi nấu canh bạn nên lắng bỏ phần dầu thừa nổi trên mặt nước, rồi mới cho gia vị vào, thì sẽ thơm ngon;
  • Tuy có tên là rau nhưng thực tế nó chỉ là một loài cỏ dại, có thể ăn được như rau nhưng do có nguồn gốc hoang dại, còn nhiều độc tính. Do đó, bạn không nên sử dụng nhiều hoặc trồng làm rau;
  • Một vài ý kiến cho rằng, ăn nhiều và thường xuyên rau tàu bay sẽ bị thiếu máu và sỏi thận. Do đó, bạn nên phối hợp chấm nước mắm chanh hoặc làm rau trộn có chanh hoặc giấm để tăng hấp thu sắt tạo huyết sắc tố. Tốt nhất, bạn nên ăn thay đổi những món rau rừng khác. Tuy nhiên, những ý kiến này chưa được khoa học kiểm chứng và bạn nên ăn đúng cách để tránh các tác hại của rau tàu bay mang lại.

5. Giá trị dinh dưỡng của rau tàu bay

Theo Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam, hàm lượng dinh dưỡng có trong 100g rau tàu bay ăn được bao gồm các chất sau:

Thành phần dinh dưỡng

Hàm lượng

Nước

93.1g

Năng lượng

18Kcal

74KJ

Chất đạm

2.5g

Chất đường bột

1.9g

Chất xơ

1.6g

Canxi

81mg

Photpho

25mg

Vitamin C

10mg

Beta-caroten

1700μg

Dựa vào các số liệu ở bảng trên, chứng minh rau tàu bay là một trong số nhiều loại rau rừng cung cấp nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe con người.