028.38225933 (Hotline) - 028 3822 1188 (FM 95.6) - 028 38291 357
icon-radio-fm-999-mhz
logo-voh-radio-online
Điện thoại: 028.38225933 - 028.38225934
Đường dây nóng bạn nghe đài: 028.3891 357 - 0948747571

Quả gấc cực tốt nhưng nếu ăn không đúng cách có thể gây ngộ độc

(VOH) - Gấc là một cây thực phẩm đặc biệt của Việt Nam, không chỉ được sử dụng trong nhiều món ăn mà các bộ phận như hạt, rễ, lá và dây gấc đều là vị thuốc quý hỗ trợ chữa bệnh.

Cây gấc có tên khoa học là Momordica cochinchinensis, một loại cây thuộc khu vực Đông Nam Á, trong đó tại Việt Nam có khoảng 3 loại gấc là gấc nếp, gấc tẻ và gấc lai.

Gấc là loại dây leo thuộc chi mướp đắng, hoa có sắc vàng, quả hình tròn, sắc xanh khi chín chuyển sang đỏ cam, vỏ gấc có gai đậm. Do có giá trị dinh dưỡng cao nên gấc được sử dụng trong ẩm thực lẫn y học.

bat-mi-nhung-tac-dung-cua-qua-gac-cho-suc-khoe-va-lam-dep-VOH-4
Những lợi ích sức khỏe mang lại khi sử dụng quả gấc ( Nguồn: Internet )

1. Tác dụng của hạt gấc trong y học hiện đại

Đặc biệt, chất beta-carotene (tiền sinh tố của vitamin A), khi vào cơ thể sẽ chuyển thành vitamin A, giúp sáng mắt, phòng chữa các bệnh về mắt, tăng sức đề kháng và phòng chống suy dinh dưỡng ở trẻ em. Ngoài ra, hợp chất này còn có khả năng phòng ngừa ung thư gan, viêm gan và xơ gan nguyên phát. Dưới đây các tác dụng của hạt gấc tốt cho sức khỏe:

1.1 Chống thiếu máu

Quả gấc rất giàu chất sắt, vitamin C và axit folic, rất có lợi cho người mắc bệnh thiếu máu. Ăn thường xuyên loại quả này sẽ phần nào ngăn ngừa bệnh thiếu máu.

1.2 Giảm mức cholesterol

Những người có mức cholesterol cao được khuyến khích sử dụng hạt gấc, nếu sử dụng loại quả này hàng tuần sẽ giúp cải thiện mức cholesterol cao trong máu và giảm mức cholesterol xấu.

1.3 Tác dụng của hạt gấc chống trầm cảm

Trầm cảm là bệnh lý nghiêm trọng mà nhiều người thường mắc phải, những người mắc bệnh này khi ăn quả gấc sẽ khắc phục tình trạng bệnh, vì trong quả gấc giàu hàm lượng selen, vitamin và khoáng chất có vai trò rất quan trọng trong hệ thần kình, giúp chống lại bệnh trầm cảm.

1.4 Cải thiện thị lực

Trong quả gấc chứa hàm lượng vitamin A và carotenoid nhiều hơn các loại trái cây, rau thông thường khác, được ví là siêu thực phẩm cho đôi mắt, có thể giúp thị lực tốt hơn, ngăn ngừa bệnh đục thủy tinh thể và các bệnh về mắt khác.

bat-mi-nhung-tac-dung-cua-qua-gac-cho-suc-khoe-va-lam-dep-VOH-5
Tác dụng của quả gấc giúp cải thiện tầm nhìn của mắt ( Nguồn: Internet )

1.5 Ngăn ngừa ung thư

Quả gấc có thể ngăn ngừa sự phát triển của tế bào và ngăn ngừa ung thư, vì trong loại quả này chứa một lượng protein đặc biệt có khả năng ngăn chặn gia tăng các tế bào ung thư.

Bên cạnh đó, một số chất khác trong gấc còn có công dụng làm giảm sự gia tăng tế bào ung thư, nhất là ung thư vú và ung thư buồng trứng. Các chất axit béo thực vật trong quả gấc là môi trường hòa tan các vitamin, từ đó giúp cơ thể hấp thu chất dinh dưỡng tốt hơn.

1.6 Ngăn ngừa bệnh tim mạch

Trong quả gấc chứa một lượng chất chống oxy hóa có khả năng ngăn ngừa các bệnh tim mạch, tăng cường sức khỏe tim mạch, việc tiêu thụ loại trái này sẽ cơ thể tràn đầy năng lượng mỗi ngày.

2. Tác dụng của hạt gấc trong làm đẹp

Trong lớp màng đỏ bao quanh hạt gấc còn chứa nhiều vitamin E chống oxy hóa, giúp chống lão hóa tế bào, chiết xuất từ gấc được sử dụng trong việc sản xuất dược mỹ phẩm như kem dưỡng da, son môi, cho làn da mịn màng, chống sạm da, khô da, rụng tóc,...

Lưu ý: Khi sử dụng quả gấc trong làm đẹp, cần phải đảm bảo thực phẩm sạch, không chứa hóa chất, thuốc trừ sâu… để tránh tình trạng bị dị ứng trên da.

3. Tác dụng của hạt gấc trong Đông Y

Gấc là một loại cây rất quý được người phương Tây gọi là ‘một loại quả đến từ thiên đường’. Theo lương y Minh Phúc, tất cả các bộ phận của gấc như: hạt, rễ, lá, dây gấc điều có nhiều tác dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh.

3.1 Hạt gấc (mộc miết tử)

Có vị ngọt, tính ấm, hơi độc. Tác dụng của hạt gấc giúp thông huyết ứ, chữa viêm xoang, mụn nhọt, hạch kết, giảm sưng đau. Hạt gấc khi ngâm với dấm giúp điều trị quai bị, mụn hạch... Ngâm với rượu có thể chữa chấn thương, huyết ứ bầm sưng đau...

3.2 Thịt quả gấc

bat-mi-nhung-tac-dung-cua-qua-gac-cho-suc-khoe-va-lam-dep-VOH

Các bộ phận của quả gấc đều có thể dùng làm vị thuốc chữa bệnh (Nguồn: Internet)

Vị ngọt, tính bình. Theo Đông y, tác dụng của thịt quả gấc giúp bổ tỳ vị, dưỡng khí huyết, ích can thận, sáng mắt... Trị được chứng mắt yếu tai mờ, hư nhược, người có chức năng gan yếu.

3.3 Rễ gấc (mộc miết tử)

Có vị đắng, tính mát. Tác dụng của rễ gấc giúp tiêu viêm, giải độc, tiêu thũng, chỉ thống. Có thể dùng để ngâm rượu uống hàng ngày để chữa cơ khớp đau nhức.

3.4 Lá gấc (mộc miết diệp)

Thường được dùng tươi, giã đắp ngoài giúp giảm sưng đau.

4. Món ngon từ quả gấc

Tác dụng của hạt gấc không chỉ chữa bệnh mà trong ẩm thực, thịt quả gấc có thể dùng để nhuộm màu các loại xôi, gọi là xôi gấc, quả non có thể dùng để nấu canh và xào.

bat-mi-nhung-tac-dung-cua-qua-gac-cho-suc-khoe-va-lam-dep-1-VOH

Thịt quả gấc có thể dùng để nhuộm màu các loại xôi (Nguồn: Internet)

Ngoài ra, lá gấc non thái chỉ còn được dùng như một loại gia vị không thể thiếu trong món củ niễng xào rượu – một món ăn đặc biệt ở miền Bắc.

Thời gian gần đây, quả gấc còn được biết đến như một loại nước ép trái cây bổ dưỡng. Dầu gấc ép từ thịt quả gấc cũng có chứa hàm lượng tương đối cao các chất dinh dưỡng thực vật.

5. Những sai lầm khi ăn quả gấc cần nên tránh

Tác dụng của hạt gấc đối với sức khỏe là rất lớn, tuy nhiên, nhiều người thường mắc phải một số sai lầm khi ăn quả gấc, cụ thể như sau:

5.1 Bỏ màng đỏ quanh hạt gấc

Nhiều người thường bỏ màng đỏ bao quanh hạt gấc khi ăn, tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại cho thấy màng đỏ có chứa hàm lượng cao vitamin A giúp điều trị bệnh khô mắt và tăng cường thị lực.

5.2 Dùng hạt gấc không đúng cách

Thói quen nhiều người là thường giữ lại hạt gấc để làm thuốc, tuy nhiên theo sách Những cây thuốc thông thường – TS. Võ Văn Chi, hạt gấc có chứa độc tính, nếu dùng không đúng cách có thể gây nguy hiểm.

5.3 Ăn quá nhiều

Mặc dù tác dụng của hạt gấc tốt cho sức khỏe nhưng không nên ăn quá nhiều gấc vì đây là loại quả có chứa nhiều dạng tiền vitamin A, khi dư thừa không thể thải ra ngoài cơ thể mà sẽ tích lũy lại trong gan, lâu ngày sẽ gây vàng da, ngộ độc.

bat-mi-nhung-tac-dung-cua-qua-gac-cho-suc-khoe-va-lam-dep-6-VOH
Ăn quá nhiều quả gấc sẽ gây tác phụ không mong muốn ( Nguồn: Internet )

5.4 Dùng dầu gấc sai cách

Quả gấc có thể được chế biến thành dầu gấc nhưng chỉ nên dùng 1 – 2ml dầu gấc mỗi ngày cho người lớn. Khi đã dùng dầu gấc thì không nên ăn nhiều các loại rau quả giàu chất beta carotene như bí đỏ, cà rốt, đu đủ...

Nếu là dầu gấc nguyên chất ép từ màng gấc đã phơi, sấy khô thì với trẻ em chỉ cần 8 giọt/ ngày (khoảng 2 viên nang).

6. Dinh dưỡng trong quả gấc

Giá trị dinh dưỡng của quả gấc khá cao trong các nghiên cứu hiện đại. Theo tài liệu từ Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam – Bộ Y tế thì các chất dinh dưỡng trong 100gr thịt gấc có rất nhiều. Một số thành phần dinh dưỡng điển hình như:

Thành phần dinh dưỡng

Hàm lượng

Nước

77 g

Năng lượng

122 KCal

Protein

2.1 g

Carbohydrate (đạm)

10.5 g

Chất béo

7.9 g

Photpho

6 mg

Vitamin C

11 mg

Beta-carotene (tiền sinh tố A)

21756 µg

 
Theo các nghiên cứu hiện đại, gấc là loại quả sạch, an toàn và có nhiều hiệu quả trong việc chống oxy hóa, tăng khả năng miễn dịch và sức đề kháng cho cơ thể. Mặc dù các tác dụng của hạt gấc có thể chữa bệnh nhưng bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để tránh các rủi ro gây hại cho sức khỏe.
NGUỒN THAM KHẢO
  1. Bác sĩ Lương Lễ Hoàng - Chương trình Y khoa vui vẻ, phát sóng ngày 17/05/2018 - Đài Tiếng Nói Nhân dân TPHCM (Cập nhật ngày 02/02/2018)
  2. Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam của Viện Dinh Dưỡng trực thuộc Bộ Y Tế - NXB Y Học - 2007 - Trang 116 (Cập nhật ngày 02/02/2018)
  3. Sách Những cây thuốc thông thường của TS Võ Văn Chi - NXB Đồng Tháp (Cập nhật ngày 02/02/2018)
Tham vấn chuyên gia: Lương Lễ Hoàng