Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Vitamin A có tác dụng gì?

    Để duy trì thị lực, chức năng của hệ thống miễn dịch, sự tăng trưởng của các tế bào không thể không kể đến vitamin A – một loại vitamin thiết yếu không thể thiếu trong cơ thể.

    Vitamin A (tên khoa học là Retinol) là một vi chất đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ thể người. Vitamin A là chất không tan trong nước, tan trong dầu. Cơ thể muốn hấp thu vitamin A còn phải có sự tham gia của khoáng chất và lipit.

    Có 2 loại vitamin A khác nhau trong thực phẩm là vitamin A đã chuyển hóa và tiền vitamin A (beta caroten). Thông thường, các chất dinh dưỡng chứa vitamin A trong bữa ăn hàng ngày chỉ cần chiếm một lượng rất nhỏ cũng đã đủ cung cấp vitamin A cho cơ thể.

    Những tác dụng của vitamin A đối với cơ thể

    Nhìn chung, vitamin A rất có lợi đối với cơ thể chúng ta vì tham gia vào hoạt động thị giác, bảo vệ tế bào biểu mô trụ... Một số tác dụng của vitamin A có thể kể đến như:

    • Tốt cho mắt

    Ở dạng bán kích hoạt, vitamin A giúp đảm bảo thị giác của con người. Trong mắt chúng ta, võng mạc là thành phần quan trọng giúp hình thành rhodopsin – một protein thụ thể nhạy cảm với ánh sáng. Thiếu vitamin A sẽ dẫn đến tình trạng mắt kém thích nghi với bóng tối (bệnh quáng gà) nếu không được điều trị có thể gây mù lòa vĩnh viễn.

    Ngoài ra, beta caroten được tìm thấy trong thực vật cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng, nguyên nhân gây mù lòa có liên quan đến tuổi tác.

    • Duy trì cấu trúc biểu mô, tế bào

    Vitamin A có khả năng duy trì cấu trúc bình thường của biểu mô, sự bền vững của màng tế bào, đặc biệt là các tế bào niêm mạc non. Ngoài ra, vitamin A giúp làm tăng tiết chất nhầy và ức chế sự sừng hóa.

    • Liên quan đến thiếu máu do thiếu sắt

    vitamin-a-co-tac-dung-gi-voh

    Vitamin A mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe (Nguồn: Internet)

    Thiếu vitamin A liên quan chặt chẽ với việc thiếu máu do thiếu sắt. Nhiều nghiên cứu cho rằng, thiếu vitamin A có thể đã gây cản trở hấp thụ, vận chuyển, dự trữ sắt trong cơ thể.

    • Hỗ trợ hệ miễn dịch

    Một trong những công dụng của vitamin A chính là có khả năng đáp ứng miễn dịch. Các gen liên quan đến các phản ứng miễn dịch thường được điều chỉnh bởi vitamin A. Thiếu hụt vitamin A có thể tăng cao nguy cơ nhiễm trùng và gây suy yếu hệ thống miễn dịch của cơ thể.

    • Kìm hãm gốc tự do

    Tác dụng vitamin A có thể chống ung thư nhờ hoạt động kìm hãm các gốc tự do. Tuy nhiên, chỉ có tiền vitamin A trong thực vật mới có khả năng này, vitamin A trong dầu cá không có tác dụng phòng ngừa ung thư.

    • Giúp xương phát triển

    Vitamin A giúp cho sự phát triển xương và tham gia vào quá trình phát triển cơ thể, đặc biệt ở trẻ em. Nếu thiếu vitamin A trẻ em sẽ còi xương, chậm lớn. 

    • Tác dụng tốt cho phụ nữ mang thai

    vitamin-a-co-tac-dung-gi-1-voh

    Vitamin A có tác dụng giúp sự sinh sản diễn ra bình thường (Nguồn: Internet)

    Đối với phụ nữ mang thai, vitamin A có tác dụng giúp sự sinh sản diễn ra bình thường, chống nhiễm độc thai nghén. Bên cạnh đó, vitamin A còn giúp thai nhi tăng trưởng tốt.

    • Tốt cho da

    Đối với làn da, vitamin A có tác dụng giúp da mềm mại, mịn màng và khỏe mạnh. Đặc biệt, đây còn là một chất có thể điều trị mụn và làm giảm hình thành nhân mụn.

    Một số loại thực phẩm có hàm lượng vitamin A cao

    Vitamin A có nhiều trong động vật (dạng retinol) và thực vật (dạng tiền chất vitamin A  - beta caroten) và bạn có thể tìm thấy vitamin A ở một số loại thực phẩm sau đây:

    Thực phẩm giàu vitamin A

    (Hàm lượng được tính trong 100gr phần ăn được)

    Thực phẩm

    (Động vật)

    Hàm lượng

    Thực phẩm

    (Thực vật)

    Hàm lượng

    Gan vịt

    11984µg

    Gấc

    21756µg

    Gan heo

    6000µg

    Cà rốt

    8285µg

    Gan bò

    5000µg

    Cải bẹ xanh

    6300µg

    Gan gà

    3200µg

    768µg

    Lươn

    1800µg

    Xoài

    445µg

    Hột vịt lộn

    875µg

    Ổi

    374µg

     

    Hàm lượng vitamin A cần thiết cho cơ thể

    Hàm lượng vitamin A cung cấp chủ yếu qua thực phẩm, thế nhưng, nhu cầu vitamin A hàng ngày của cơ thể không cần phải cung cấp quá nhiều. Hàm lượng dinh dưỡng khuyến nghị của vitamin A là 500 IU/ngày đối với nam giới và 4000 IU/ngày đối với phụ nữ. Phụ nữ có thai và cho con bú là 2.500 IU/ngày còn trẻ em là 2.000 IU/ngày/ (1IU = 0.3 µg)

    Nếu chế độ dinh dưỡng không cung cấp đủ vitamin A hoặc một số bệnh lý nhiễm khuẩn như: bệnh sởi, viêm đường hô hấp, tiêu chảy… gây rối loạn hấp thu vitamin A sẽ dẫn đến sự thiếu hụt vitamin A trong cơ thể và gây ra bệnh quáng gà, khô mắt. Trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến mù lòa.

    Tuy nhiên, nếu lượng vitamin A cung cấp cho cơ thể vượt quá nhiều lần nhu cầu hàng ngày trong thời gian dài cũng sẽ gây ra nhiều tác hại cho cơ thể như: gây độc tính cho gan, khuyết tật thai nhi, rụng tóc, loãng xương, da khô, rối loạn sắc tố da,...

    Không thể phủ nhận những giá trị dinh dưỡng mà các thực phẩm giàu vitamin A đem lại, tuy nhiên chúng ta cần phải cân bằng được chế độ dinh dưỡng của mình để nạp vitamin A ở mức độ vừa phải, giúp duy trì sức khỏe tốt nhất.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang hellobacsi.com
    2.  Trang suckhoedoisong.vn
    3. Sách Bách khoa Vitamin – BS Thu Minh – NXB Hồng Đức
    4. Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam của Viện Dinh Dưỡng trực thuộc Bộ Y Tế - NXB Y Học – 2007
    5. Wikipedia - Bách khoa toàn thư mở.

    Có thể tìm thấy thực phẩm giàu vitamin A ở đâu? : Vitamin A là một chất thuộc nhóm vi chất dinh dưỡng, là loại chất cơ thể không thể tự tổng hợp. Vitamin A có nhiều trong thực phẩm và bạn có thể hấp thụ dưỡng chất này thông qua chế độ ăn uống.

    Bổ sung vitamin A liều cao cho trẻ - nên hay không nên? : Nhiều bà mẹ hiện nay đang hoang mang vì không biết có nên cho bé bổ sung vitamin A liều cao hay không vì sợ thừa sẽ gây hại cho bé. Vậy việc cho trẻ uống vitamin A liều cao lợi – hại như thế nào?

    Hồng Phượng (Tổng hợp)