Đài tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice of Ho Chi Minh City People
  • Thuốc sắt cho bà bầu và những điều cần nắm rõ

    (VOH) – Bà bầu thường được khuyến cáo cần bổ sung đầy đủ sắt trong thai kỳ để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, việc bổ sung thuốc sắt dành cho bà bầu không phải ai cũng biết.

    Theo các số liệu nghiên cứu, có khoảng 40 – 50% phụ nữ mang thai bị thiếu sắt. Riêng kết quả điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, có đến 36.8% phụ nữ mang thai tại Việt Nam bị thiếu máu và 75% nguyên nhân thiếu máu là do thiếu sắt.

    Vai trò của sắt dành cho bà bầu

    Sắt là một trong những chất cực kỳ quan trọng trong quá trình hình thành hồng cầu và cấu tạo nên enzym hệ miễn dịch, đồng thời cũng giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

    Trong thai kỳ, thể tích máu của người mẹ tăng lên khoảng 50% so với bình thường, vì vậy mẹ cần rất nhiều sắt để tăng cường sức khỏe và đáp ứng cho nhu cầu phát triển của thai nhi. Sắt làm nhiệm vụ tạo máu và tham gia vào quá trình tạo nhân tế bào. Đồng thời cũng hỗ trợ việc phân chia tế bào và tạo ra những tế bào mới.

    Đặc biệt, trong vòng 10 – 16 ngày đầu khi bắt đầu thụ thai, các tế bào thần kinh của thai nhi được tạo ra hàng loạt nhờ sắt và axit folic. Vì thế, nếu cơ thể người mẹ thiếu sắt trong thời gian này sẽ có nguy cơ rất lớn cho cả mẹ lẫn con, đứa trẻ sinh ra khó có được trí thông minh tuyệt vời về sau.

    Bên cạnh đó, sắt cũng có tác dụng là tăng cảm giác ngon miệng ở bà bầu.

    thuoc-sat-cho-ba-bau-va-nhung-thong-tin-can-nam-ro-voh

    Việc bổ sung sắt cho phụ nữ trong giai đoạn thai kỳ là điều cần thiết (Nguồn: Internet)

    Những ảnh hưởng tiêu cực khi bà bầu thiếu sắt

    Phụ nữ mang thai cần phải bổ sung đủ lượng sắt thiết yếu cho cơ thể mỗi ngày. Bà bầu bị thiếu sắt sẽ dễ bị mệt mỏi, chán ăn, ngủ không ngon vì không có oxy lên não và các tế bào trong cơ thể.

    Mặt khác, thiếu sắt sẽ khiến cho sức đề kháng của mẹ bị giảm sút, dẫn đến dễ bị nhiễm trùng. Điều này có thể ảnh hưởng đến em bé sinh ra khó đạt được sức khỏe như mong muốn.

    Ngoài ra, nếu tình trạng thiếu sắt diễn ra trong tam cá nguyệt thứ nhất và thứ hai sẽ làm tăng nguy cơ sinh non lên gấp đôi và nguy cơ trẻ sinh ra nhẹ cân tăng gấp 3 lần.

    Các dạng thuốc sắt cho bà bầu

    Hiện nay, có 2 dạng chính để bổ sung sắt cho bà bầu, đó là: Thông qua chế độ ăn uống và sử dụng thuốc sắt dành cho bà bầu. Trong thuật ngữ của ngành dược, thuốc sắt cho bà bầu được chia làm 2 dạng là sắt vô cơ (sắt sulfat) và sắt hữu cơ (sắt fumarate và sắt gluconate). Sắt hữu cơ thường được khuyến khích dùng hơn sắt vô cơ vì có ưu điểm dễ hấp thụ và ít gây táo bón.

    Thuốc sắt dành cho bà bầu đang được bào chế dưới 2 dạng:

    • Sắt dạng nước: Hấp thu tốt, ít gây táo bón, ít gây nóng nhưng khó uống và dễ gây buồn nôn.
    • Viên sắt cho bà bầu: Dễ uống, không gây buồn nôn nhưng hấp thu kém hơn, gây nóng trong người.

    Bổ sung sắt cho bà bầu bao nhiêu là hợp lý?

    Cũng giống như việc bổ sung vitamin tổng hợp cho bà bầu, mẹ bầu nên bổ sung sắt trước khi có ý định mang thai để đảm bảo cung cấp đủ sắt cho cơ thể. Sau đó, tiếp tục duy trì việc dùng thuốc sắt trong suốt thai kỳ và kéo dài tới sau sinh một tháng.

    • Trước khi mang thai, cơ thể phụ nữ cần 15mg sắt mỗi ngày.
    • Trong giai đoạn mang thai, cơ thể mẹ bầu cần khoảng 30mg sắt/ngày. Với những bà bầu được xác định thiếu máu do thiếu sắt, cần phải bổ sung từ 50 – 100mg sắt mỗi ngày. Trường hợp thai phụ bị thiếu sắt trầm trọng sẽ được tiêm vào tĩnh mạch tại bệnh viện và việc điều trị thường kéo dài từ 2 – 3 tháng.
    • Trong thời gian nuôi con bằng sữa mẹ, chị em nên uống bổ sung ít nhất 9mg sắt/ngày.

    Thuốc sắt cho bà bầu nên uống khi nào?

    Theo các chuyên gia y tế, cơ thể hấp thụ sắt tốt nhất khi dạ dày đang rỗng. Tuy nhiên, nhiều bà bầu uống sắt lúc đói dễ dẫn tới hiện tượng kích ứng ruột, khiến chứng buồn nôn thêm trầm trọng. Vì vậy, cách tốt nhất là mẹ bầu nên uống thuốc bổ sung sắt trước khi đi ngủ hoặc sau bữa ăn nhẹ.

    thuoc-sat-cho-ba-bau-va-nhung-thong-tin-can-nam-ro-1-voh

    Tham khảo ý kiến bác sĩ khi mẹ bầu sử dụng thuốc sắt để đảm bảo cơ thể hấp thu trọn vẹn (Nguồn: Internet)

    Dù là sắt nước hay viên sắt hầu hết đều có thành phần muối sắt hóa trị II như: sắt II Sulfate, sắt II Fumarate, Sắt II Gluconate... Tuy nhiên, có những loại thuốc sắt dạng muối hóa trị III và loại này thường được khuyên sử dụng sau bữa ăn no. Vì thế, để đảm bảo sử dụng thuốc tốt nhất mẹ bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo cơ thể hấp thu trọn vẹn.

    Cách uống thuốc sắt như thế nào là tốt?

    • Đối với thuốc sắt dạng viên: Uống thuốc với ít nhất nửa cốc nước, không uống thuốc khi nằm, không nhai viên thuốc khi uống.
    • Đối với thuốc dạng nước: Nên hút bằng ống hút để tránh hiện tượng răng bị đen do thuốc sắt.

    3 nguyên tắc cần nhớ khi bổ sung thuốc sắt cho bà bầu

    Không dùng thuốc sắt cho bà bầu cùng thời điểm với sữa, thuốc bổ sung canxi hay thực phẩm giàu canxi vì canxi sẽ làm cản trở khả năng hấp thụ sắt. Do đó, thời điểm uống canxi và sắt phải cách xa nhau.

    Không uống thuốc sắt cùng với trà và cà phê vì chúng sẽ nhanh chóng là sắt “bốc hơi”.

    Nên uống thuốc sắt dành cho bà bầu cùng với nước cam, chanh hoặc các loại nước giàu vitamin C. Vì vitamin C có khả năng tăng cường hấp thu sắt của cơ thể.

    Tác dụng phụ có thể gặp phải khi uống thuốc sắt cho bà bà bầu

    Bất kỳ loại thuốc nào dù là viên uống bổ sung sắt cho bà bầu cũng có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn. Đó có thể là:

    • Táo bón
    • Kích thích tiêu hóa
    • Buồn nôn và nôn
    • Tiêu chảy và ợ nóng.

    Để tránh gặp những tác dụng phụ không mong muốn khi sử dụng thuốc sắt cho bà bầu, chị  em nên tuân thủ liều lượng sử dụng. Việc dùng dư thừa thuốc sắt (dung nạp quá 45mg sắt/ngày) có thể dẫn gây ngộ độc chất sắt nặng, dẫn đến tiêu chảy ra máu, nôn và trong trường hợp hiếm có thể gây tử vong.

    Bổ sung sắt qua chế độ ăn uống các thực phẩm giàu chất sắt

    Thực phẩm luôn là nguồn bổ sung chất sắt an toàn và phong phú cho các mẹ bầu. Vì thế, bên cạnh việc sử dụng các loại thuốc bổ sung sắt cho bà bầu, chị em có thể tăng cường nguồn cung cấp sắt từ thực phẩm. Có hai loại sắt có trong thực phẩm là: sắt chứa heme và sắt không chứa heme. Cơ thể hấp thụ sắt chứa heme dễ dàng hơn so với sắt không chứa heme. 

    • Các loại thực phẩm có chứa sắt heme bao gồm: các loại thịt đỏ, tim, gan, thịt gia cầm, cá, nghêu, hàu, lòng đỏ trứng....
    • Các loại thực phẩm cung cấp sắt không chứa heme gồm có: ngũ cốc ăn liền, bí ngô, các loại rau màu xanh đậm, đậu lăng, đậu nành, nho khô....

    Tuy nhiên, với nhiều lý do khác nhau như thất thoát sắt qua quá trình chế biến thực phẩm nên các mẹ bầu không thể “nạp” đủ sắt từ thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày của mình. Mặc khác, có những mẹ bầu có nhu cầu chất sắt khá cao (30mg mỗi ngày), trong khi đó chế độ ăn thường chỉ cung cấp khoảng 10mg chất sắt cho cơ thể. Vì vậy, để đảm bảo cho nhu cầu sắt mỗi ngày, việc bổ sung sắt cho bà bầu là cần thiết.

    Tài liệu tham khảo

    1. Trang tudu.com.vn
    2. Trang hellobacsi.com
    3. Trang marrybaby.vn

    Có nên sử dụng vitamin tổng hợp cho bà bầu trong thai kỳ? :  Trong suốt thai kỳ, mẹ bầu cần bổ sung rất nhiều chất dinh dưỡng để đảm bảo sức khỏe cho mẹ và bé. Và một trong những cách bổ sung dưỡng chất tốt nhất là sử dụng vitamin tổng hợp cho bà bầu.

    10 loại trái cây tốt cho bà bầu nên ăn hàng ngày : Phụ nữ mang thai cần được bổ sung các loại trái cây tốt cho bà bầu để giúp cung cấp nhiều dưỡng chất cho cơ thể, thai nhi được phát triển khỏe mạnh, đồng thời còn 'đánh tan' những khó chịu ở mẹ bầu.

    Hồng Phượng (Tổng hợp)